Poszukiwanie majątku dłużnika przez komornika – zakres, opłata i skuteczność

Poszukiwanie majątku dłużnika przez komornika nie jest tym samym co każda czynność sprawdzająca wykonywana w egzekucji. To ważne przede wszystkim dla wierzyciela, który zastanawia się, czy musi od razu płacić 100 zł i czego może oczekiwać w zamian. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje najpierw określone ustalenia wykonywane przez komornika z urzędu, a dopiero w odpowiednich warunkach odrębne, odpłatne zlecenie poszukiwania majątku.

Skuteczność poszukiwania zależy od tego, czy dłużnik rzeczywiście ma majątek podlegający egzekucji, czy dane w rejestrach są aktualne oraz czy znaleziony składnik ma realną wartość egzekucyjną. Samo ujawnienie rachunku, pojazdu, nieruchomości albo prawa majątkowego nie oznacza jeszcze, że wierzyciel szybko otrzyma pieniądze.

Zlecenie poszukiwania majątku i różnica wobec zwykłych zapytań komornika

Jeżeli wierzyciel nie wskaże majątku wystarczającego do zaspokojenia należności, komornik nie pozostaje bierny. Zgodnie z art. 801 § 1 KPC z urzędu ustala majątek dłużnika w zakresie znanym mu z innych prowadzonych postępowań, korzysta z publicznie dostępnych źródeł informacji oraz z rejestrów, do których ma dostęp drogą elektroniczną. Równocześnie wzywa dłużnika do złożenia wykazu majątku. Ten etap nie powinien być automatycznie utożsamiany z odpłatną usługą poszukiwania.

Dopiero gdy czynności wskazane w art. 801 § 1 pkt 1 KPC nie doprowadziły do ustalenia majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela, art. 801² KPC pozwala wierzycielowi zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika. W praktyce warto w piśmie użyć jednoznacznego sformułowania, np. „zlecam poszukiwanie majątku dłużnika na podstawie art. 801² KPC”, aby nie było wątpliwości, czy chodzi o odpłatne zlecenie, czy o pojedyncze żądanie wykonania konkretnej czynności.

Zapytanie do ZUS lub banku nie zawsze oznacza odpłatne poszukiwanie

Przepis zawiera istotne zastrzeżenie: poszukiwaniem majątku nie jest realizacja wniosków wierzyciela o zwrócenie się po informacje do podmiotów wymienionych w art. 761 § 1¹ pkt 1–6 KPC. Chodzi m.in. o organy administracji publicznej, organy podatkowe, organy rentowe, banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Jeżeli więc wierzyciel wnosi tylko o zapytanie do ZUS, urzędu skarbowego czy banku, nie należy automatycznie traktować takiej czynności jako odpłatnego poszukiwania z art. 801² KPC.

Ma to znaczenie praktyczne: przed zleceniem poszukiwania warto sprawdzić akta i ustalić, jakie czynności komornik już wykonał oraz jakie odpowiedzi otrzymał. Czasem najbardziej efektywnym krokiem nie jest szerokie ponawianie ustaleń, lecz skierowanie egzekucji do konkretnego składnika, który został już ujawniony.

Kiedy poszukiwanie jest warunkiem dalszej egzekucji

Jeżeli mimo skierowania egzekucji do składników wskazanych przez wierzyciela, czynności z art. 801 § 1 pkt 1 KPC oraz odebrania od dłużnika wykazu majątku nie udało się ustalić majątku pozwalającego nawet na pokrycie kosztów egzekucyjnych, komornik może wysłuchać wierzyciela przed zakończeniem sprawy. W takim układzie dalsze prowadzenie egzekucji na żądanie wierzyciela wymaga zlecenia poszukiwania majątku.

Opłata wierzyciela, wniosek i moment wszczęcia poszukiwań

Art. 44 ustawy o kosztach komorniczych określa stałą opłatę za poszukiwanie majątku dłużnika na zlecenie wierzyciela w wysokości 100 zł. Jest to opłata za samą czynność poszukiwania, a nie procent od odnalezionego majątku. Nie daje też gwarancji, że komornik znajdzie składnik, z którego egzekucja okaże się skuteczna.

Zgodnie z art. 22 ustawy o kosztach komorniczych opłatę z art. 44 wnioskodawca uiszcza wraz z wnioskiem o dokonanie czynności. Jeżeli opłata nie zostanie uiszczona, komornik wzywa do jej zapłaty w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Do czasu zapłaty komornik nie podejmuje czynności wynikających z takiego wniosku, a po bezskutecznym upływie terminu zwraca wniosek. Po uiszczeniu opłaty powinien niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, podjąć działania niezbędne do dokonania czynności. Ten termin dotyczy podjęcia działań, a nie obowiązku zakończenia całego poszukiwania w siedem dni.

Oprócz opłaty 100 zł w sprawie mogą powstać wydatki przewidziane ustawą o kosztach komorniczych, np. koszty uzyskania odpłatnych dokumentów lub informacji albo określone koszty korespondencji. Jeżeli planowana czynność powoduje wydatek, komornik może uzależnić jej dokonanie od uiszczenia zaliczki. Wezwanie powinno wskazywać wysokość zaliczki, czynność, z którą jest związana, termin zapłaty i skutek braku wpłaty.

Co powinno znaleźć się w zleceniu

Zlecenie kieruje się do komornika prowadzącego konkretne postępowanie egzekucyjne. W piśmie warto podać:

• sygnaturę sprawy egzekucyjnej,
• dane wierzyciela i dłużnika oraz znane identyfikatory dłużnika, zwłaszcza PESEL, NIP, REGON lub numer KRS, zależnie od rodzaju podmiotu,
• wyraźne zlecenie poszukiwania majątku na podstawie art. 801² KPC,
• krótką informację, jakie dotychczasowe ustalenia okazały się bezskuteczne,
• wszystkie konkretne tropy dotyczące majątku: możliwego pracodawcy, kontrahenta, pojazdu, nieruchomości, rachunku, działalności gospodarczej, udziałów lub wierzytelności,
• potwierdzenie uiszczenia 100 zł, jeżeli wierzyciel zna właściwy rachunek i sposób oznaczenia wpłaty wskazany przez kancelarię.

Nie trzeba pisać rozbudowanego uzasadnienia, ale zwięzłe opisanie znanych okoliczności może istotnie zwiększyć użyteczność poszukiwania. Wniosek procesowy można co do zasady złożyć na piśmie, a jeżeli przepisy nie wymagają formy pisemnej – także ustnie do protokołu. Najbezpieczniej posługiwać się formą akceptowaną w danym postępowaniu przez kancelarię i zachować dowód złożenia.

Rejestry bankowe, ZUS, urząd skarbowy, CEPiK, księgi wieczyste i inne źródła danych

Komornik korzysta z danych w granicach przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Art. 761 KPC pozwala żądać od szerokiego katalogu podmiotów informacji dotyczących majątku dłużnika, umożliwiających identyfikację jego składników oraz danych adresowych – w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Jeżeli informacje można uzyskać za pomocą systemów teleinformatycznych, komornik korzysta z tej drogi na zasadach przewidzianych prawem.

Banki i systemy elektronicznej wymiany informacji

W praktyce zapytania do banków i SKOK są w dużej części obsługiwane elektronicznie. Nie należy jednak mylić technicznego systemu wymiany informacji z jednym publicznym „rejestrem wszystkich pieniędzy dłużnika”. Komornik działa jako uprawniony organ egzekucyjny, a uzyskanie informacji służy konkretnemu postępowaniu. Rachunek może być pusty, objęty zbiegiem egzekucji albo zawierać środki wyłączone spod egzekucji w całości lub w części.

CEPiK i pojazd dłużnika

Informacja o pojeździe może być cenna, ale wierzyciel powinien patrzeć nie tylko na markę czy rok produkcji. Znaczenie mają faktyczny tytuł własności, miejsce, w którym pojazd się znajduje, jego wartość, ewentualne prawa osób trzecich oraz koszty zajęcia, dozoru i sprzedaży. Ujawnienie samochodu o niewielkiej wartości nie zawsze poprawi wynik ekonomiczny egzekucji.

Księga wieczysta nie jest jeszcze pieniędzmi dla wierzyciela

Ustalenie nieruchomości wymaga dalszej analizy. Trzeba sprawdzić właściciela, udział dłużnika, hipoteki, ostrzeżenia, inne obciążenia i orientacyjną wartość. Co szczególnie ważne, art. 799 § 1 KPC stanowi, że egzekucję do nieruchomości można skierować tylko na wniosek wierzyciela. Jeżeli poszukiwanie ujawni nieruchomość, sam wynik poszukiwania nie zastępuje decyzji wierzyciela o uruchomieniu tego sposobu egzekucji.

Majątek ruchomy, wynagrodzenie, wierzytelności, udziały i prawa majątkowe

Wynik poszukiwania powinien prowadzić do odpowiedzi na praktyczne pytanie: do czego konkretnie skierować egzekucję. Nie każdy ślad majątkowy ma taką samą wartość. Wierzyciel powinien odróżniać informację o istnieniu aktywa od możliwości skutecznego zajęcia i sprzedaży albo pobierania należności.

Ruchomości

Do ruchomości należą m.in. pojazdy, maszyny, urządzenia czy wartościowe przedmioty. Ich ustalenie może wynikać z danych ewidencyjnych, informacji przekazanych przez wierzyciela, wykazu majątku albo czynności terenowych. Kluczowe jest jednak to, czy rzecz rzeczywiście należy do dłużnika, gdzie się znajduje, jaka jest jej wartość i czy nie zachodzi ustawowe wyłączenie spod egzekucji. Nie ma sensu generować kosztów sprzedaży rzeczy, z której po potrąceniu kosztów nie pozostanie realna kwota dla wierzyciela.

Wynagrodzenie za pracę i inne regularne należności

Ustalenie aktualnego pracodawcy albo podmiotu wypłacającego świadczenie może pozwolić na zajęcie wynagrodzenia lub właściwej wierzytelności. W przypadku umów cywilnoprawnych sposób i zakres zajęcia mogą zależeć od charakteru świadczenia oraz okoliczności konkretnej sprawy. Na etapie poszukiwania najważniejsze jest więc prawidłowe ustalenie podmiotu, który ma obowiązek zapłacić dłużnikowi.

Wierzytelności dłużnika

Dłużnik może nie mieć znaczących środków na rachunku, ale może posiadać należności od kontrahentów, najemców, klientów albo innych osób. Informacja o stałym kontrahencie, wystawianych fakturach, najmie lokalu czy rozliczeniu ze spółką może być dla wierzyciela cenniejsza niż samo ustalenie pustego konta. Do zajęcia takiej wierzytelności potrzebne jest możliwie dokładne oznaczenie jej źródła i podmiotu zobowiązanego wobec dłużnika.

Udziały, akcje i inne prawa majątkowe

Dane publiczne i informacje uzyskane od właściwych podmiotów mogą prowadzić do ustalenia praw udziałowych, papierów wartościowych lub innych praw majątkowych. Ich egzekucja ma własne reguły i może wymagać ustalenia wartości, ograniczeń w rozporządzaniu oraz podmiotu prowadzącego właściwy rejestr lub rachunek. Sam fakt pełnienia funkcji w spółce nie oznacza jeszcze, że dłużnik posiada udziały o wartości wystarczającej do zaspokojenia wierzyciela.

Najbardziej praktyczna strategia polega na połączeniu kilku danych: jeżeli komornik ustali pracodawcę, rachunek bankowy i pojazd, wierzyciel powinien ocenić, które z tych źródeł daje szansę na najszybsze i ekonomicznie uzasadnione zaspokojenie. KPC co do zasady pozwala prowadzić egzekucję wszystkimi dopuszczalnymi sposobami poza nieruchomością, do której potrzebny jest osobny wniosek; wierzyciel może jednak wskazać wybrane sposoby.

Granice dostępu do danych, obowiązki wierzyciela i reakcja na bezskuteczność

Komornik nie jest prywatnym detektywem i nie może zbierać dowolnych informacji o życiu dłużnika. Art. 761 KPC wiąże żądanie danych z potrzebami postępowania egzekucyjnego: mają to być informacje o stanie majątkowym, dane pozwalające zidentyfikować składniki majątku albo dane adresowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego toku sprawy. Dostęp do niektórych danych odbywa się na podstawie szczególnych przepisów i systemów przeznaczonych dla uprawnionych organów.

Również wierzyciel powinien działać celowo. Jeżeli żąda konkretnych czynności lub zwrócenia się o informacje, a komornik ma uzasadnione wątpliwości co do ich potrzeby, może wezwać wierzyciela do uzasadnienia wniosku pod rygorem obciążenia kosztami bezskutecznych czynności. Wniosek może zostać oddalony, gdy jest wysoce prawdopodobne, że nie przyczyni się do prawidłowego toku egzekucji albo gdy istnieją podstawy do uznania go za szykanujący.

Co zrobić, gdy nic nie znaleziono

Brak majątku w danym momencie nie oznacza, że dłużnik nigdy nie będzie miał aktywów. Jeżeli postępowanie zostanie umorzone, art. 826 § 1 KPC co do zasady nie pozbawia wierzyciela możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, o ile egzekucja nie jest niedopuszczalna z innej przyczyny. Ma to znaczenie, gdy po kilku miesiącach dłużnik podejmie pracę, kupi pojazd, nabędzie nieruchomość, rozpocznie działalność albo pojawi się nowa wierzytelność.

W toku sprawy trzeba też reagować na wezwania komornika. Art. 824 § 1 pkt 4 KPC przewiduje umorzenie postępowania z urzędu, jeżeli wierzyciel przez sześć miesięcy nie dokona czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażąda podjęcia zawieszonego postępowania. Jeżeli więc komornik wzywa do wskazania stanowiska, uiszczenia wymaganej kwoty albo wykonania innej koniecznej czynności, pozostawienie pisma bez odpowiedzi może mieć realne skutki procesowe.

Co przygotować po bezskutecznej egzekucji

• postanowienie lub zawiadomienie opisujące wynik dotychczasowych czynności,
• informację, które źródła danych i sposoby egzekucji już wykorzystano,
• nowe dane o zatrudnieniu, działalności, kontrahentach, pojeździe lub nieruchomości,
• aktualne wyliczenie należności, jeżeli ponowna egzekucja będzie wszczynana po dłuższej przerwie,
• decyzję, czy ekonomicznie uzasadnione jest ponawianie tych samych czynności, czy lepiej skierować egzekucję do nowo ujawnionego składnika.

Skarga na bezczynność, ponowne poszukiwanie i wybór najbardziej skutecznego sposobu egzekucji

Potoczne określenie „skarga na bezczynność komornika” odnosi się w praktyce do skargi na czynności komornika, która na podstawie art. 767 KPC przysługuje również na zaniechanie dokonania czynności. Nie każda zwłoka oznacza jednak zaniechanie. Trzeba odróżnić brak podjęcia wymaganych działań od sytuacji, w której komornik rozpoczął czynności i oczekuje na dane od zewnętrznej instytucji.

Przy odpłatnym zleceniu poszukiwania istotny jest art. 22 ust. 5 ustawy o kosztach komorniczych: po uiszczeniu opłaty komornik powinien niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni, podjąć działania niezbędne do dokonania czynności. Dodatkowo art. 760 § 1¹ KPC nakazuje komornikowi niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od otrzymania wniosku, podjąć niezbędne czynności. Przepisy te nie ustanawiają sztywnego siedmiodniowego terminu na uzyskanie wszystkich odpowiedzi i zakończenie poszukiwania.

Jak i kiedy złożyć skargę na zaniechanie

Skargę na zaniechanie wnosi się w terminie tygodnia od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność powinna zostać dokonana. Skargę składa się do komornika, którego zaniechanie jest kwestionowane; komornik przekazuje ją następnie do właściwego sądu rejonowego wraz z uzasadnieniem, chyba że uwzględni skargę w całości. W skardze trzeba oznaczyć zaniechanie, wskazać, jakiej czynności wierzyciel się domaga, oraz uzasadnić żądanie.

Opłata sądowa od skargi na czynności komornika wynosi 50 zł. Samo wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani wykonania zaskarżonej czynności, chyba że sąd postanowi inaczej. W przypadku zarzutu bezczynności szczególnie ważne jest dołączenie dowodu złożenia wniosku lub zlecenia, dowodu opłaty oraz korespondencji pokazującej, kiedy wierzyciel mógł stwierdzić, że czynność powinna zostać podjęta.

Ponowne poszukiwanie ma sens, gdy zmieniły się okoliczności

Powtarzanie identycznych zapytań w krótkich odstępach czasu często nie zwiększa skuteczności. Większy sens ma ponowienie działań wtedy, gdy pojawiła się nowa informacja albo upłynął czas, w którym sytuacja majątkowa mogła się zmienić. Przykładowo wierzyciel może uzyskać wiadomość, że dłużnik rozpoczął działalność, podjął pracę, kupił pojazd, zawarł duży kontrakt albo nabył nieruchomość.

Przy wyborze dalszego sposobu egzekucji warto kierować się nie liczbą zajęć, lecz prawdopodobieństwem uzyskania pieniędzy. Regularne wynagrodzenie lub pewna wierzytelność może być praktyczniejsza niż kosztowna sprzedaż ruchomości. Z kolei nieruchomość o wysokiej wartości może uzasadniać bardziej złożone postępowanie, ale trzeba wcześniej uwzględnić hipoteki, pierwszeństwo innych wierzycieli i koszty. Ocena zawsze zależy od dokumentów i aktualnego stanu faktycznego.

FAQ

Ile kosztuje poszukiwanie majątku dłużnika przez komornika?

Stała opłata za poszukiwanie na zlecenie wierzyciela z art. 801² KPC wynosi 100 zł. Niezależnie od niej mogą powstać ustawowe wydatki związane z konkretnymi czynnościami, jeżeli są potrzebne w sprawie.

Czy za każde zapytanie do ZUS, urzędu skarbowego lub banku trzeba płacić 100 zł?

Nie. Art. 801² KPC wprost stanowi, że realizacja wniosków wierzyciela o informacje od podmiotów z art. 761 § 1¹ pkt 1–6 KPC nie jest poszukiwaniem majątku. Trzeba jednak odróżnić opłatę za formalne poszukiwanie od ewentualnych wydatków związanych z uzyskaniem odpłatnej informacji.

Kiedy wierzyciel może zlecić formalne poszukiwanie majątku?

Gdy ustalenia wykonane na podstawie art. 801 § 1 pkt 1 KPC nie doprowadziły do ujawnienia majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia. W szczególnym układzie opisanym w art. 801 § 4 KPC zlecenie poszukiwania staje się warunkiem żądania dalszego prowadzenia egzekucji.

Czy komornik musi zakończyć poszukiwanie w ciągu 7 dni?

Nie. Po uiszczeniu należnej opłaty powinien w ciągu 7 dni podjąć działania niezbędne do dokonania czynności. Termin ten nie oznacza, że wszystkie instytucje odpowiedzą i całe poszukiwanie zakończy się w ciągu tygodnia.

Czy komornik może znaleźć nieruchomość i od razu ją zająć bez mojego wniosku?

Ustalenie nieruchomości i skierowanie do niej egzekucji to dwie różne kwestie. Zgodnie z art. 799 § 1 KPC skierowanie egzekucji do nieruchomości wymaga wniosku wierzyciela.

Co zrobić, jeśli komornik nie podejmuje czynności po opłaconym zleceniu?

Najpierw warto sprawdzić akta i ustalić, czy czynności zostały podjęte, lecz kancelaria oczekuje na odpowiedzi. Jeżeli rzeczywiście doszło do zaniechania wymaganej czynności, możliwa jest skarga na czynności komornika obejmująca zaniechanie. Termin wynosi co do zasady tydzień od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność powinna zostać dokonana.

Czy bezskuteczna egzekucja zamyka drogę do ponownego dochodzenia długu?

Co do zasady nie. Umorzenie egzekucji nie pozbawia wierzyciela możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że egzekucja jest niedopuszczalna z innej przyczyny. Ponowienie działań jest szczególnie uzasadnione, gdy pojawią się nowe informacje o majątku lub dochodach dłużnika.

Czy znalezienie majątku gwarantuje odzyskanie całej należności?

Nie. Składnik może być obciążony, wcześniej zajęty, objęty ograniczeniem egzekucji, mieć niewielką wartość albo generować wysokie koszty sprzedaży. Skuteczność trzeba oceniać przez pryzmat realnej kwoty, którą można uzyskać dla wierzyciela.

Podsumowanie

Wierzyciel nie powinien traktować poszukiwania majątku jako automatycznego pierwszego kroku ani jako gwarancji odzyskania długu. Najpierw warto ustalić, co komornik sprawdził z urzędu i czy wystarczą konkretne zapytania lub skierowanie egzekucji do już ujawnionego składnika. Gdy spełnione są warunki z art. 801² KPC, zlecenie formalnego poszukiwania kosztuje 100 zł i powinno być złożone jednoznacznie, z pełnymi danymi dłużnika oraz możliwie konkretnymi tropami majątkowymi.

Po otrzymaniu wyniku najważniejsza jest decyzja, który składnik daje realną szansę zaspokojenia. Jeżeli natomiast komornik nie podejmuje wymaganych działań, trzeba pilnować krótkiego terminu na skargę na zaniechanie. W sprawach o znacznej wartości lub z wieloma wierzycielami opłacalność poszczególnych sposobów egzekucji warto ocenić na podstawie akt, aktualnych obciążeń i kosztów.

Źródła

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 760, 761, 767, 799, 801–801², 824, 826–827 (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, w szczególności art. 6–9, 22, 44–45 (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 377 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 25 ust. 1 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1228 z późn. zm.).
• Oficjalne informacje Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dotyczące dostępu komorników do danych CEP.