Pies sąsiada biega luzem – co można zrobić?

Czy sąsiad może puszczać psa luzem na swojej posesji?

Co do zasady właściciel może trzymać psa na własnej nieruchomości i nie musi prowadzić go na smyczy, jeżeli zwierzę pozostaje pod kontrolą oraz nie może wydostać się poza teren posesji. Problem zaczyna się wtedy, gdy pies przeskakuje przez płot, wybiega na drogę, podbiega do ludzi, atakuje inne zwierzęta albo wchodzi na cudzą działkę.

Nie ma jednego przepisu, który dla każdego przypadku wskazywałby minimalną wysokość ogrodzenia dla psa. Płot ma być jednak skuteczny w konkretnych warunkach. Jeżeli pies jest duży, skoczny, agresywnie reaguje na przechodniów lub już raz opuścił teren posesji, właściciel powinien zastosować zabezpieczenia odpowiednie do tego ryzyka, na przykład podwyższyć ogrodzenie, zamontować dodatkową siatkę, zamykać bramę, trzymać psa w kojcu albo wypuszczać go tylko pod nadzorem.

Zgodnie z art. 77 Kodeksu wykroczeń kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1000 złotych albo karze nagany. Jeżeli zwierzę swoim zachowaniem stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka, odpowiedzialność może być surowsza.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez psa

Jeżeli pies sąsiada pogryzie człowieka, zaatakuje inne zwierzę, uszkodzi ogrodzenie, zniszczy rośliny albo spowoduje kolizję na drodze, podstawowe znaczenie ma art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy zwierzę było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy.

W praktyce oznacza to domniemanie winy po stronie osoby, która chowa zwierzę. Poszkodowany powinien wykazać zdarzenie, szkodę i związek między zachowaniem psa a szkodą. To właściciel albo opiekun psa musi następnie bronić się, wykazując, że zachował należytą staranność. Sam argument, że pies uciekł tylko na chwilę, zwykle nie wystarcza, jeżeli ogrodzenie było zbyt niskie, brama niedomknięta albo wcześniej dochodziło do podobnych sytuacji.

Odszkodowanie może obejmować między innymi koszty leczenia, naprawy rzeczy, leczenia zwierzęcia, utracone korzyści oraz inne normalne następstwa zdarzenia. W przypadku pogryzienia człowieka w grę może wchodzić także zadośćuczynienie za krzywdę, jeżeli doszło do bólu, cierpienia, stresu lub trwałych następstw zdrowotnych.

Szczekanie psa i naruszanie korzystania z nieruchomości

Samo szczekanie psa nie zawsze oznacza naruszenie prawa. Pies może szczekać okazjonalnie, reagować na bodźce i ostrzegać właściciela. Inaczej należy jednak ocenić sytuację, w której szczekanie jest długotrwałe, uporczywe, szczególnie uciążliwe w porze nocnej albo połączone z agresywnym zachowaniem przy płocie.

W relacjach sąsiedzkich znaczenie może mieć art. 144 Kodeksu cywilnego, który dotyczy immisji, czyli oddziaływań z jednej nieruchomości na drugą. Właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Jeżeli pies regularnie wbiega na cudzy grunt, niszczy ogród, uniemożliwia spokojne korzystanie z podwórka albo stwarza realne poczucie zagrożenia, właściciel sąsiedniej nieruchomości może powoływać się również na art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten pozwala żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz zaniechania naruszeń.

Co zrobić, gdy pies sąsiada ucieka albo zagraża domownikom?

Najrozsądniej zacząć od spokojnej rozmowy z sąsiadem. Warto konkretnie wskazać, co się wydarzyło: kiedy pies przeskoczył ogrodzenie, gdzie pobiegł, czy był ktoś zagrożony, czy zwierzę wchodziło na cudzą działkę i jak często szczeka przy płocie. Dobrze jest zaproponować praktyczne rozwiązanie, na przykład podwyższenie płotu, zamykanie psa w części ogrodu, montaż dodatkowej bramki albo wypuszczanie psa pod nadzorem.

Jeżeli rozmowa nie przynosi efektu, warto sporządzić krótkie pisemne wezwanie do zabezpieczenia psa. Pismo powinno opisywać problem, wskazywać daty zdarzeń i zawierać żądanie zaprzestania naruszeń. Nie musi być agresywne. Jego znaczenie polega na tym, że pokazuje, iż właściciel psa został uprzedzony o problemie i zna ryzyko.

Gdy pies wybiega poza posesję, stwarza zagrożenie na drodze, atakuje ludzi lub inne zwierzęta, można zawiadomić policję albo straż gminną lub miejską. W razie szkody należy zabezpieczyć dowody i rozważyć dochodzenie odszkodowania. W sprawach uporczywych możliwe jest także wystąpienie z roszczeniem o zaniechanie naruszeń.

Jakie dowody warto zebrać?

Brak nagrania z jednego zdarzenia nie przekreśla sprawy. Dowodami mogą być zeznania domowników, sąsiadów lub innych świadków, korespondencja z właścicielem psa, notatki z datami i opisem zdarzeń, zdjęcia uszkodzeń, rachunki za naprawy, dokumentacja weterynaryjna albo lekarska oraz notatki z interwencji policji lub straży.

Jeżeli sytuacje się powtarzają, warto prowadzić prosty dziennik zdarzeń. Powinien zawierać datę, godzinę, opis zachowania psa, miejsce zdarzenia, osoby obecne i ewentualne skutki. Taki materiał może pomóc zarówno podczas rozmowy z sąsiadem, jak i w razie późniejszego postępowania.

FAQ

Czy przepisy określają minimalną wysokość płotu dla psa?

Nie ma ogólnej ustawowej wysokości płotu wymaganej dla każdego psa. Ogrodzenie musi być jednak skuteczne w konkretnych warunkach. Jeżeli pies potrafi je przeskoczyć lub sforsować, właściciel powinien zastosować dodatkowe zabezpieczenia.

Czy można zgłosić policji psa wybiegającego z posesji?

Tak. Jeżeli właściciel nie zachowuje środków ostrożności przy trzymaniu psa albo zwierzę stwarza zagrożenie dla ludzi lub ruchu drogowego, można zawiadomić policję albo straż gminną lub miejską. Szczególnie uzasadnione jest to wtedy, gdy sytuacje się powtarzają.

Czy właściciel psa odpowiada, gdy pies uciekł tylko raz?

Może odpowiadać, jeżeli ucieczka była skutkiem braku należytego zabezpieczenia. Każdy przypadek wymaga oceny okoliczności, w tym rodzaju psa, stanu ogrodzenia, wcześniejszych sygnałów o ryzyku i skutków zdarzenia.

Czy za samo szczekanie psa można pozwać sąsiada?

Okazjonalne szczekanie zwykle nie wystarcza. Roszczenia mogą być uzasadnione, gdy szczekanie jest uporczywe, długotrwałe, szczególnie uciążliwe albo połączone z agresywnym zachowaniem psa przy granicy działki i zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę.

Co zrobić, jeśli nie mam nagrania ucieczki psa?

Warto zebrać inne dowody: zeznania świadków, korespondencję z sąsiadem, notatki z datami zdarzeń, zdjęcia skutków, rachunki, dokumentację leczenia lub notatki z interwencji służb. Nagranie jest pomocne, ale nie jest jedynym możliwym dowodem.

Podsumowanie

Właściciel psa powinien zabezpieczyć zwierzę tak, aby nie opuszczało posesji, nie wchodziło na cudzy teren i nie stwarzało zagrożenia dla ludzi, zwierząt ani mienia. Jeżeli pies przeskakuje przez płot, wybiega na drogę lub uporczywie zakłóca korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, sąsiad może domagać się podjęcia skutecznych działań, zawiadomić właściwe służby albo dochodzić roszczeń cywilnych.

W praktyce najważniejsze jest udokumentowanie problemu i wykazanie, że właściciel psa wiedział o zagrożeniu, lecz nie zareagował. Im częściej dochodzi do ucieczek lub naruszeń, tym trudniej właścicielowi zwierzęcia bronić się twierdzeniem, że zachował należytą staranność.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.