Uciążliwi sąsiedzi i hałasujące psy

Zakłócanie spokoju przez sąsiadów

Jeżeli sąsiedzi hałasują w sposób powtarzalny, celowy albo szczególnie uciążliwy, warto reagować stopniowo, ale konsekwentnie. Pierwszym krokiem zwykle jest spokojna rozmowa lub pisemna prośba o ograniczenie hałasu. Gdy to nie pomaga, można zgłaszać interwencje policji lub straży miejskiej, zwłaszcza gdy hałas występuje wieczorem, w nocy, bardzo wcześnie rano albo ma charakter złośliwy.

Zgodnie z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń odpowiedzialności podlega ten, kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym. Przepis ten może mieć zastosowanie także wtedy, gdy źródłem hałasu są zwierzęta, a właściciel nie reaguje na ich zachowanie albo celowo dopuszcza do uciążliwości.

Nie trzeba czekać, aż problem obejmie cały blok. W orzecznictwie przyjmuje się, że zakłócenie spokoju może polegać na naruszeniu równowagi psychicznej choćby jednej osoby, jeżeli zachowanie sprawcy obiektywnie wykracza poza zwykłe korzystanie z mieszkania. Znaczenie mają okoliczności konkretnej sprawy: pora, natężenie hałasu, częstotliwość, długość trwania i reakcja sąsiadów na zwracane uwagi.

Przy zgłoszeniu warto podać dyżurnemu konkretne informacje: od kiedy trwa hałas, z którego lokalu dochodzi, czy są to krzyki, bieganie, uderzenia, szczekanie psów, czy problem dotyczy spoczynku nocnego oraz czy były wcześniejsze prośby o ciszę. Po interwencji dobrze poprosić o odnotowanie zdarzenia, ponieważ notatki z interwencji mogą później pomóc w sprawie cywilnej.

Hałasujące psy i brak nadzoru nad zwierzętami

Właściciel psa ma prawo posiadać zwierzę w mieszkaniu, ale powinien sprawować nad nim taki nadzór, aby nie naruszać praw innych mieszkańców. Ciągłe szczekanie, bieganie dużych psów po mieszkaniu w godzinach nocnych, celowe prowokowanie zwierząt do hałasu albo wypuszczanie ich bez kontroli na klatkę schodową mogą uzasadniać zarówno interwencję porządkową, jak i roszczenia cywilne.

Warto odróżnić dwie kwestie. Po pierwsze, hałas powodowany przez psy może być elementem zakłócania spokoju. Po drugie, sposób wyprowadzania psa może naruszać przepisy porządkowe albo obowiązek zachowania ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia. Sam brak kagańca nie zawsze oznacza automatyczne wykroczenie, ponieważ szczegółowe obowiązki mogą wynikać z regulaminów lokalnych i okoliczności sprawy. Jeżeli jednak pies jest agresywny, biega bez nadzoru, zagraża ludziom albo właściciel nie panuje nad zwierzęciem, sprawę można zgłaszać odpowiednim służbom.

W zgłoszeniu dotyczącym psa należy opisywać fakty, a nie tylko ocenę sytuacji. Przykładowo: pies wybiegł na klatkę bez smyczy, skakał na mieszkańców, warczał, blokował przejście, właściciel nie reagował albo zwierzę regularnie szczeka przez wiele godzin. Takie informacje są znacznie bardziej przydatne niż ogólne stwierdzenie, że sąsiad ma uciążliwego psa.

Immisje sąsiedzkie i sprawa cywilna

Niezależnie od zgłoszeń na policję można rozważyć działania cywilne. Podstawowe znaczenie ma art. 144 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Takie zakłócenia nazywa się immisjami. W praktyce mogą nimi być nie tylko zapachy, dym lub wibracje, ale także uporczywy hałas. W lokalu mieszkalnym w bloku trzeba znosić zwykłe odgłosy życia codziennego, jednak nie oznacza to obowiązku tolerowania wielogodzinnego szczekania, hałasów nocnych, celowego tupania, uderzania w podłogę czy zachowań odwetowych po zgłoszeniu sprawy dzielnicowemu.

Jeżeli uciążliwości przekraczają przeciętną miarę, można żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz zaniechania naruszeń. Podstawą takiego żądania jest art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego. W pozwie nie chodzi o to, aby zakazać sąsiadowi normalnego korzystania z mieszkania albo posiadania psa, lecz o to, aby sąd nakazał zaprzestanie konkretnych, nadmiernych i powtarzających się naruszeń.

Jakie dowody zebrać przed wezwaniem lub pozwem?

Najczęstszym problemem w sporach sąsiedzkich nie jest brak przepisów, lecz brak dowodów. Dlatego warto prowadzić prosty dziennik zdarzeń. Należy zapisywać datę, godzinę rozpoczęcia i zakończenia hałasu, rodzaj hałasu, reakcję sąsiadów na prośby, numery interwencji oraz dane świadków, jeżeli inni mieszkańcy także słyszeli uciążliwości.

Pomocne mogą być nagrania wykonane we własnym mieszkaniu, pokazujące poziom hałasu i jego powtarzalność. Trzeba jednak zachować ostrożność: materiał powinien służyć dochodzeniu praw, a nie publicznemu piętnowaniu sąsiadów. Nie należy publikować nagrań w internecie ani rozpowszechniać wizerunku lub rozmów osób trzecich bez potrzeby.

Warto gromadzić także pisma do administracji, spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej, odpowiedzi zarządcy, wiadomości do sąsiadów oraz potwierdzenia zgłoszeń. Jeżeli problem dotyczy części wspólnych, na przykład klatki schodowej, windy lub dziedzińca, zarządca budynku może wezwać właściciela lokalu do przestrzegania regulaminu porządku domowego.

Wezwanie do zaprzestania naruszeń

Przed skierowaniem sprawy do sądu zazwyczaj warto wysłać do sąsiada pisemne wezwanie. Pismo powinno być rzeczowe i konkretne. Należy wskazać, jakie zachowania są uciążliwe, kiedy występują, jak wpływają na korzystanie z mieszkania oraz czego dokładnie się żąda, na przykład zaprzestania hałasowania w godzinach nocnych, zapewnienia nadzoru nad psami albo niewypuszczania ich bez kontroli na części wspólne.

Dobrze jest wyznaczyć rozsądny termin na zmianę zachowania i uprzedzić, że dalsze naruszenia będą zgłaszane odpowiednim służbom oraz mogą skutkować pozwem. Wezwanie najlepiej wysłać listem poleconym albo doręczyć w sposób pozwalający wykazać, że sąsiad je otrzymał. Jeżeli lokal jest wynajmowany, pismo można skierować również do właściciela mieszkania.

Kiedy pozew przeciwko sąsiadowi ma sens?

Pozew warto rozważyć wtedy, gdy problem jest powtarzalny, trwa dłużej, wcześniejsze rozmowy i wezwania nie pomogły, a zgromadzone dowody pokazują, że zachowanie sąsiadów przekracza zwykłe niedogodności życia w budynku wielorodzinnym. W pozwie można żądać przede wszystkim zaniechania konkretnych naruszeń. W szczególnych sytuacjach, gdy zachowanie sąsiadów narusza zdrowie, nietykalność mieszkania, prywatność lub poczucie bezpieczeństwa, możliwe jest także rozważenie ochrony dóbr osobistych, ale wymaga to indywidualnej oceny.

Nie każde hałaśliwe zachowanie uzasadni wygraną. Sąd będzie badał, czy uciążliwości są ponadprzeciętne, czy są właściwie udowodnione i czy żądanie pozwu jest możliwe do wykonania. Dlatego lepiej unikać ogólnego żądania, aby sąsiad przestał hałasować, a zamiast tego opisać konkretne działania, których ma zaniechać.

FAQ

Czy każde szczekanie psa sąsiada jest naruszeniem prawa?

Nie. Krótkotrwałe odgłosy związane z normalnym posiadaniem zwierzęcia trzeba zwykle tolerować. Problem prawny powstaje wtedy, gdy szczekanie jest uporczywe, długotrwałe, występuje w porze nocnej albo właściciel psa nie reaguje mimo próśb i interwencji.

Czy można wzywać policję z powodu hałasu w mieszkaniu?

Tak, jeżeli hałas zakłóca spokój, porządek publiczny lub spoczynek nocny. W zgłoszeniu należy podać konkretne fakty: porę, czas trwania, źródło hałasu i wcześniejsze próby polubownego rozwiązania sprawy.

Czy pies zawsze musi mieć kaganiec?

Nie zawsze wynika to z jednego ogólnokrajowego obowiązku. Znaczenie mają lokalne regulaminy, rasa, zachowanie psa, miejsce oraz realne zagrożenie. Właściciel zawsze powinien jednak zachować zwykłe lub nakazane środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia.

Czy nagrania hałasu mogą być dowodem?

Mogą pomóc, zwłaszcza gdy pokazują powtarzalność i natężenie hałasu słyszalnego w mieszkaniu. Nagrania należy wykorzystywać ostrożnie, wyłącznie do ochrony swoich praw, bez publikowania ich w internecie lub niepotrzebnego ujawniania danych innych osób.

Czy najemca może dochodzić ochrony, czy tylko właściciel mieszkania?

Najemca również może podejmować działania, zgłaszać zakłócanie spokoju i zawiadamiać zarządcę. W sprawach cywilnych dobór podstawy prawnej zależy od sytuacji, dlatego przy pozwie warto ustalić, czy występuje właściciel, najemca, czy oboje.

Podsumowanie

W sprawach dotyczących uciążliwych sąsiadów najważniejsze są konsekwencja i dowody. Hałas, nocne zabawy z psami, szczekanie oraz brak nadzoru nad zwierzętami mogą uzasadniać interwencję policji, zgłoszenie do administracji budynku, pisemne wezwanie, a w razie potrzeby także pozew o zaniechanie naruszeń.

Najlepiej nie ograniczać się do jednorazowej skargi. Trzeba dokumentować zdarzenia, formułować żądania konkretnie i rozdzielać kwestie porządkowe od roszczeń cywilnych. Dzięki temu łatwiej wykazać, że problem nie jest zwykłą niedogodnością życia w bloku, lecz przekracza przeciętną miarę.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1992 r., sygn. akt III KRN 189/92
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2002 r., sygn. akt V CZ 162/02
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II CSK 578/12
6. Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I C 312/12

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.