Partner córki nie chce się wyprowadzić z mieszkania

Jaki jest status osoby mieszkającej bez zgody właściciela?

W opisanej sytuacji kluczowe jest to, że jest Pani właścicielką mieszkania. Właściciel może decydować, kto korzysta z lokalu, ale przy wieloletnim zamieszkiwaniu osoby bliskiej lub osoby związanej z domownikiem sądy często badają, czy doszło do dorozumianej zgody na nieodpłatne korzystanie z mieszkania.

Taką sytuację można kwalifikować jako użyczenie. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony albo nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu rzeczy.

Nie zawsze musi istnieć pisemna umowa. W praktyce wystarczy, że właściciel przez pewien czas tolerował korzystanie z lokalu albo nie sprzeciwiał się mu w sposób jednoznaczny. Dlatego przed pozwem warto uporządkować stan prawny i złożyć wyraźne, pisemne oświadczenie o zakończeniu zgody na zamieszkiwanie.

Meldunek nie tworzy prawa do lokalu. To, że partner córki nigdy nie był zameldowany, jest korzystnym argumentem praktycznym, ale nie zastępuje procedury opróżnienia lokalu, jeżeli osoba faktycznie tam mieszka i odmawia wyprowadzki. Tak samo wymeldowanie córki nie przesądza jeszcze, że można usunąć ją bez wyroku, jeżeli nadal faktycznie zajmuje lokal.

Jak wypowiedzieć użyczenie mieszkania?

Najpierw należy przygotować pismo skierowane osobno do córki i do jej partnera, jeżeli oboje zajmują lokal. W piśmie warto wskazać, że jako właściciel wypowiada Pani wszelką zgodę na korzystanie z mieszkania, wzywa do opuszczenia lokalu, opróżnienia go z rzeczy i wydania kluczy w konkretnym terminie.

Termin powinien być realny. W typowych sprawach wyznacza się np. 14, 21 albo 30 dni, zależnie od sytuacji. Jeżeli zachowanie osób zajmujących lokal jest szczególnie uciążliwe, agresywne albo zagraża bezpieczeństwu, można wyznaczyć krótszy termin, ale w razie procesu sąd oceni, czy działanie właściciela było rozsądne.

Podstawą do żądania wcześniejszego zwrotu rzeczy może być także art. 716 Kodeksu cywilnego. Przepis ten pozwala żądać zwrotu rzeczy między innymi wtedy, gdy biorący używa jej sprzecznie z umową, z właściwościami albo z przeznaczeniem, powierza rzecz innej osobie bez upoważnienia albo rzecz stała się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy.

Pismo najlepiej doręczyć w sposób możliwy do udowodnienia: listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, przez doręczenie osobiste przy świadku albo za pisemnym pokwitowaniem. Jeżeli osoby mieszkają w tym samym lokalu i odmawiają odbioru, warto zachować dowody prób doręczenia oraz korespondencję SMS, e-mail lub komunikatory.

Co zrobić, gdy wezwanie do wyprowadzki nie działa?

Jeżeli po upływie terminu wskazanego w wypowiedzeniu i wezwaniu osoby nadal zajmują mieszkanie, kolejnym krokiem jest pozew o opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu, potocznie nazywany pozwem o eksmisję. Podstawą roszczenia właściciela jest przede wszystkim art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby faktycznie władającej jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że tej osobie przysługuje skuteczne wobec właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

W pozwie należy opisać, że jest Pani właścicielką lokalu, kto w nim mieszka, od kiedy, na jakiej podstawie pierwotnie mógł tam przebywać, kiedy cofnięto zgodę i dlaczego dalsze zajmowanie mieszkania jest bezprawne. Trzeba dołączyć dokument potwierdzający własność, wypowiedzenie użyczenia, wezwanie do wydania lokalu oraz dowody doręczenia.

W sprawach o eksmisję sąd może badać również sytuację osób pozwanych pod kątem przepisów o ochronie praw lokatorów. W praktyce oznacza to, że nawet po wygranej sprawie sposób wykonania wyroku może zależeć od treści rozstrzygnięcia, w tym od tego, czy sąd orzeknie o uprawnieniu do lokalu socjalnego albo innym zabezpieczeniu mieszkaniowym.

Po prawomocnym wyroku właściciel nie wykonuje eksmisji samodzielnie. Jeżeli pozwani nadal nie opuszczą mieszkania, sprawę kieruje się do komornika, który prowadzi egzekucję zgodnie z przepisami.

Czego nie robić samodzielnie?

Nawet jeśli sytuacja jest bardzo uciążliwa, nie należy wyrzucać rzeczy, wymieniać zamków, odcinać prądu, wody lub ogrzewania ani uniemożliwiać wejścia do lokalu osobom, które faktycznie tam mieszkają. Takie działania mogą zostać uznane za naruszenie posiadania, a w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do odpowiedzialności cywilnej lub karnej.

Nie należy też liczyć na to, że sama Policja usunie partnera córki z mieszkania tylko dlatego, że nie jest zameldowany. Policja może interweniować przy przemocy, groźbach, awanturach, niszczeniu mienia, naruszeniu nietykalności, zakłócaniu spokoju lub innych zdarzeniach wymagających reakcji służb. Spór o prawo do dalszego zamieszkiwania co do zasady rozstrzyga sąd cywilny.

Dowody, które warto zebrać

Właściciel powinien przygotować dokumenty i dowody pokazujące zarówno prawo własności, jak i bezskuteczne próby polubownego rozwiązania sprawy. Przydatne będą w szczególności: odpis księgi wieczystej albo akt notarialny, korespondencja z córką i jej partnerem, wezwania do wyprowadzki, potwierdzenia nadania i odbioru listów, zdjęcia zniszczeń, rachunki, nagrania wykonane zgodnie z prawem oraz zeznania świadków.

Jeżeli dochodzi do awantur, gróźb, uporczywego palenia w domu mimo Pani choroby, zakłócania spokoju, niszczenia rzeczy albo zachowań zagrażających bezpieczeństwu, należy każdorazowo rozważyć wezwanie Policji. Warto prosić o sporządzenie notatki urzędowej z interwencji i zapisać datę, godzinę oraz przebieg zdarzenia.

Jeżeli sytuacja ma charakter przemocy domowej, nękania lub realnego zagrożenia, potrzebna może być odrębna ścieżka ochrony, niezależna od sprawy o eksmisję. W takim przypadku liczy się szybkie zabezpieczenie dowodów i właściwe opisanie zachowań sprawców.

Czy można żądać zapłaty za korzystanie z mieszkania?

Po skutecznym cofnięciu zgody na zamieszkiwanie osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego może odpowiadać finansowo za dalsze korzystanie z mieszkania. W praktyce właściciel może rozważyć żądanie wynagrodzenia lub odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, a także zwrotu kosztów mediów, jeżeli ponosi je za osoby, które nie chcą się wyprowadzić.

Takie roszczenia można dochodzić razem z żądaniem opróżnienia lokalu albo w osobnej sprawie. Decyzja zależy od dowodów, wysokości należności i tego, czy połączenie roszczeń nie skomplikuje procesu o wydanie mieszkania.

Plan działania krok po kroku

1. Ustalić, kto faktycznie mieszka w lokalu i jakie rzeczy należą do tych osób.
2. Przygotować pisemne wypowiedzenie ewentualnego użyczenia oraz cofnięcie zgody na dalsze zajmowanie mieszkania.
3. Wyznaczyć konkretny termin opuszczenia lokalu, opróżnienia go z rzeczy i wydania kluczy.
4. Doręczyć pismo w sposób możliwy do udowodnienia.
5. Po bezskutecznym terminie wysłać ostateczne wezwanie przedsądowe albo od razu przygotować pozew, jeżeli wcześniejsze pismo było wystarczająco precyzyjne.
6. Zebrać dowody uciążliwego zachowania, interwencji Policji, ponoszonych kosztów i prób polubownego rozwiązania sprawy.
7. Wnieść pozew o opróżnienie, opuszczenie i wydanie lokalu, a po uzyskaniu prawomocnego wyroku skierować sprawę do komornika, jeżeli pozwani nadal nie opuszczą mieszkania.

FAQ

Czy brak meldunku pozwala natychmiast usunąć osobę z mieszkania?

Nie. Meldunek ma charakter ewidencyjny i sam w sobie nie daje prawa do lokalu, ale jego brak nie upoważnia właściciela do siłowego usunięcia osoby, która faktycznie mieszka w lokalu. W razie odmowy wyprowadzki konieczne może być postępowanie sądowe.

Czy najpierw trzeba wypowiedzieć użyczenie?

W wielu takich sprawach jest to najbezpieczniejsze rozwiązanie. Jeżeli właściciel przez lata tolerował zamieszkiwanie osoby bliskiej albo partnera dziecka, sąd może uznać, że istniała dorozumiana zgoda na korzystanie z lokalu. Pisemne wypowiedzenie porządkuje sytuację i ułatwia wykazanie, od kiedy dalsze zajmowanie mieszkania jest bezprawne.

Czy Policja może wyrzucić partnera córki z mieszkania?

Zwykle nie, jeśli chodzi wyłącznie o spór cywilny dotyczący prawa do lokalu. Policja powinna reagować na przemoc, groźby, awantury, niszczenie mienia, zakłócanie spokoju lub inne naruszenia prawa. Samo opróżnienie lokalu po odmowie wyprowadzki co do zasady wymaga wyroku i egzekucji komorniczej.

Czy można wymienić zamki, gdy lokator wyjdzie z domu?

To ryzykowne. Jeżeli osoba faktycznie mieszka w lokalu, trzyma tam rzeczy i nie opuściła go dobrowolnie, wymiana zamków może zostać uznana za samowolne naruszenie posiadania. Bezpieczniejsza droga to wezwanie, pozew i ewentualnie egzekucja komornicza.

Czy można żądać pieniędzy za dalsze zajmowanie lokalu?

Tak, po skutecznym cofnięciu zgody na korzystanie z mieszkania można rozważyć roszczenie o zapłatę za bezumowne korzystanie z lokalu oraz zwrot kosztów mediów. Trzeba jednak wykazać okres zajmowania mieszkania, wysokość żądania i podstawę naliczenia należności.

Podsumowanie

Najkrótsza bezpieczna droga to pisemne cofnięcie zgody na zamieszkiwanie, wezwanie do opuszczenia i opróżnienia lokalu, a w razie odmowy pozew o eksmisję. Brak meldunku pomaga wykazać, że partner córki nie ma formalnego związku z lokalem, ale nie zastępuje wyroku, jeżeli osoba faktycznie mieszka i nie chce wyjść dobrowolnie.

Równolegle należy dokumentować uciążliwe zachowania, wzywać Policję przy realnych naruszeniach prawa i unikać działań samowolnych. Dobrze przygotowane pisma i dowody mogą znacząco przyspieszyć oraz uporządkować postępowanie.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
4. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.