Awaria auta po sprzedaży i zwrot samochodu

Odpowiedzialność sprzedawcy za wadę samochodu po sprzedaży

W opisanej sytuacji kluczowe jest ustalenie, czy pęknięcie paska rozrządu wynikało z wady istniejącej już w chwili wydania samochodu kupującemu, czy z późniejszego zdarzenia, sposobu eksploatacji albo ingerencji osoby trzeciej. Sam fakt, że awaria wystąpiła po sprzedaży, nie przesądza jeszcze automatycznie o odpowiedzialności sprzedawcy, ale awaria po przejechaniu niewielkiego dystansu jest dla kupującego mocnym argumentem dowodowym.

Jeżeli sprzedającym była osoba prywatna, a kupującym również osoba prywatna, zastosowanie mają przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej. Rękojmia może obejmować także samochód używany. Sprzedawca odpowiada nie tylko wtedy, gdy wiedział o wadzie, lecz także wtedy, gdy wada istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego, a sprzedawca o niej nie wiedział.

Inaczej należy oceniać sytuację, gdy sprzedawcą jest przedsiębiorca, a kupującym konsument. W takich sprawach istotne mogą być przepisy ustawy o prawach konsumenta dotyczące niezgodności towaru z umową. Ten artykuł koncentruje się jednak na typowym sporze po sprzedaży używanego auta przez sprzedawcę prywatnego.

Jakie uprawnienia ma kupujący z rękojmi?

Podstawowe znaczenie mają przepisy art. 560 i art. 561 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 560 K.c., jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.

Z kolei art. 561 K.c. przewiduje, że kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady. Sprzedawca powinien usunąć wadę w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego. Przy samochodzie używanym wymiana pojazdu na inny najczęściej będzie nierealna, dlatego praktycznie spór dotyczy naprawy, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy.

W Pana sprawie ważne jest to, że po pierwszej awarii zgodził się Pan na sprawdzenie samochodu i usunięcie usterki. Jeżeli po tej naprawie usterka rozrządu powtórzyła się, kupujący może twierdzić, że wada nie została skutecznie usunięta. To nie oznacza jeszcze, że każde jego żądanie jest zasadne, ale utrudnia obronę opartą wyłącznie na twierdzeniu, że sprzedawca chciał naprawić pojazd.

Czy kupujący może odstąpić od umowy?

Kupujący może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest istotna. Wada istotna to taka, która uniemożliwia normalne korzystanie z rzeczy albo znacząco obniża jej przydatność zgodnie z przeznaczeniem. Awaria rozrządu, która może prowadzić do poważnego uszkodzenia silnika, co do zasady może być traktowana jako wada istotna, ale ostatecznie zależy to od ustaleń technicznych. Przy ocenie roszczenia znaczenie ma również umowa sprzedaży używanego auta, zwłaszcza jej postanowienia dotyczące rękojmi.

Sprzedawca może bronić się przed odstąpieniem od umowy zwłaszcza wtedy, gdy wykaże, że wada nie istniała przy sprzedaży, powstała z winy kupującego, była skutkiem późniejszej naprawy w innym warsztacie albo miała charakter nieistotny. W sprawach motoryzacyjnych decydujące znaczenie często ma opinia niezależnego rzeczoznawcy samochodowego lub biegłego, a nie sama ocena jednego serwisu.

Jeżeli odstąpienie od umowy jest skuteczne, strony powinny zwrócić sobie wzajemnie świadczenia. Kupujący zwraca samochód, a sprzedawca zwraca cenę. Możliwe są jednak dodatkowe rozliczenia, jeżeli jedna ze stron poniosła uzasadnione koszty albo druga strona doprowadziła do pogorszenia stanu rzeczy ponad to, co wynikało z samej wady i koniecznej diagnostyki.

Kiedy sprzedawca może odmówić uwzględnienia żądań?

Sprzedawca nie zawsze musi przyjmować żądania kupującego bez zastrzeżeń. W szczególności warto sprawdzić:

• czy umowa sprzedaży nie zawierała skutecznego wyłączenia albo ograniczenia rękojmi,
• czy kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy,
• czy wada rzeczywiście istniała w chwili wydania samochodu,
• czy kupujący prawidłowo i niezwłocznie poinformował o wadzie, zwłaszcza gdy sam występuje jako przedsiębiorca,
• czy samochód nie był po sprzedaży naprawiany, rozbierany albo eksploatowany w sposób utrudniający ustalenie przyczyny awarii.

Wyłączenie rękojmi w umowie między osobami prywatnymi jest dopuszczalne, ale nie chroni sprzedawcy, jeżeli podstępnie zataił wadę. Dlatego bardzo ważne jest, co dokładnie wpisano w umowie sprzedaży oraz jakie informacje przekazano kupującemu przed podpisaniem umowy.

Czy kupujący może oddać samochód rozłożony na części?

Kupujący nie powinien zwracać samochodu w stanie dowolnym. Jeżeli odstępuje od umowy, powinien umożliwić sprzedawcy realny odbiór pojazdu i ocenę jego stanu. Samochód rozebrany w serwisie może być zwrócony tylko wtedy, gdy nadal da się ustalić kompletność części, zakres ingerencji i przyczynę awarii.

Nie oznacza to jednak, że każda rozbiórka auta automatycznie przekreśla roszczenia kupującego. Czasami demontaż jest konieczny do ustalenia przyczyny uszkodzenia, zwłaszcza przy awarii rozrządu. Różnica polega na tym, czy rozebranie pojazdu było uzasadnione diagnostycznie i udokumentowane, czy też doprowadziło do niepotrzebnego pogorszenia stanu auta albo utraty części.

W praktyce sprzedawca powinien zażądać, aby przy ewentualnym zwrocie przekazano:

• samochód wraz ze wszystkimi zdemontowanymi elementami,
• pisemny opis czynności wykonanych przez serwis,
• zdjęcia dokumentujące stan pojazdu przed demontażem i po demontażu,
• kosztorys naprawy oraz informację, kto i kiedy wykonywał czynności przy pojeździe,
• oświadczenie kupującego wskazujące, z jakiego uprawnienia korzysta: naprawy, obniżenia ceny czy odstąpienia od umowy.

Jeżeli kupujący chce oddać auto w częściach i żądać zwrotu całej ceny, można odpowiedzieć pisemnie, że sprzedawca nie odmawia rozpatrzenia reklamacji, ale żąda wydania kompletnego pojazdu, pełnej dokumentacji serwisowej oraz możliwości weryfikacji przyczyny awarii przez niezależnego rzeczoznawcę. Taka odpowiedź jest bezpieczniejsza niż prosta odmowa, bo pokazuje gotowość do wyjaśnienia sprawy.

Co powinien zrobić sprzedawca w takiej sytuacji?

Najlepiej nie ograniczać się do rozmów telefonicznych. Warto prowadzić korespondencję pisemną lub mailową i dokładnie dokumentować ustalenia. Sprzedawca powinien poprosić kupującego o formalne wskazanie żądania oraz podstawy reklamacji. Inaczej należy reagować na żądanie naprawy, inaczej na obniżenie ceny, a inaczej na odstąpienie od umowy.

W piśmie do kupującego można wskazać, że sprawa wymaga weryfikacji, ponieważ samochód był po sprzedaży użytkowany, odbył dłuższą podróż i trafił do serwisu, który dokonał demontażu. Warto zastrzec, że przyjęcie pojazdu do oględzin nie oznacza automatycznego uznania odpowiedzialności ani zgody na zwrot całej ceny.

Praktycznie najważniejsze kroki to:

• zabezpieczyć umowę sprzedaży, ogłoszenie, wiadomości i potwierdzenia płatności,
• spisać chronologię zdarzeń: sprzedaż, pierwsza awaria, naprawa, kolejna podróż, druga awaria, serwis,
• zażądać dokumentów z serwisu, w którym stwierdzono wadliwy montaż rozrządu,
• nie składać pochopnego oświadczenia o uznaniu roszczeń, jeśli nie zna Pan pełnej przyczyny awarii,
• rozważyć niezależną opinię rzeczoznawcy, zwłaszcza gdy kwota sporu jest wysoka.

Terminy i znaczenie statusu stron

Przy rękojmi znaczenie mają terminy zgłoszenia i dochodzenia roszczeń. Co do zasady sprzedawca odpowiada za wadę fizyczną stwierdzoną przed upływem okresu odpowiedzialności przewidzianego w Kodeksie cywilnym, a przy rzeczach używanych strony mogą ten zakres odpowiedzialności umownie ograniczać. Dokładna ocena terminu zależy od treści umowy, daty wydania pojazdu, daty ujawnienia wady oraz tego, czy strony działały jako konsumenci, przedsiębiorcy czy osoby prywatne.

Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, powinien dochować aktów staranności wymaganych przy zbadaniu rzeczy i zawiadomieniu sprzedawcy o wadzie. W relacjach z konsumentem ochrona kupującego jest szersza. Dlatego przed odpowiedzią na reklamację trzeba ustalić, kto dokładnie był stroną umowy i w jakim charakterze kupował samochód.

FAQ

Czy sprzedawca prywatny odpowiada za awarię auta po sprzedaży?

Tak, może odpowiadać z rękojmi, jeżeli wada istniała w chwili sprzedaży lub miała wtedy swoją przyczynę. Nie odpowiada natomiast za każdą późniejszą awarię, zwłaszcza gdy wynika ona z eksploatacji, działania kupującego albo ingerencji innego warsztatu.

Czy kupujący może od razu żądać zwrotu całej ceny?

Może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy, ale będzie ono skuteczne tylko wtedy, gdy wada jest istotna i nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność sprzedawcy. Jeżeli wada jest nieistotna, kupujący może co najwyżej żądać innych roszczeń, na przykład obniżenia ceny.

Czy wcześniejsza naprawa przez sprzedawcę ma znaczenie?

Tak. Jeżeli sprzedawca próbował naprawić wadę, a ta sama usterka wróciła, kupujący może powoływać się na to, że wada nie została skutecznie usunięta. Nie przesądza to jednak automatycznie o wyniku sporu, bo nadal trzeba ustalić rzeczywistą przyczynę drugiej awarii.

Czy trzeba przyjąć samochód rozebrany przez serwis?

Nie należy przyjmować auta bez zastrzeżeń. Warto żądać protokołu, pełnej dokumentacji, wydania wszystkich części oraz możliwości wykonania niezależnych oględzin. Sam demontaż może być uzasadniony diagnostyką, ale nie może uniemożliwiać rozliczenia stron.

Czy warto powołać rzeczoznawcę samochodowego?

Tak, zwłaszcza gdy kupujący żąda zwrotu całej ceny albo naprawa jest kosztowna. Opinia rzeczoznawcy może pomóc ustalić, czy rozrząd był źle zamontowany, kiedy powstała wada i czy późniejsze działania kupującego miały wpływ na rozmiar szkody.

Podsumowanie

W opisanej sprawie kupujący może próbować odstąpić od umowy, jeżeli wykaże istotną wadę samochodu związaną z nieprawidłowym montażem rozrządu. Sprzedawca nie powinien jednak bezwarunkowo przyjmować auta rozłożonego na części i oddawać całej ceny bez sprawdzenia dokumentów oraz przyczyny awarii. Najbezpieczniej zażądać pisemnego stanowiska kupującego, pełnej dokumentacji serwisowej, wydania wszystkich części i przeprowadzenia niezależnych oględzin.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.