Zwrot kosztów naprawy samochodu od sprzedawcy

Czy po 2 miesiącach od zakupu auta można żądać pieniędzy od sprzedawcy?

Tak, samo to, że od zakupu minęły około 2 miesiące, zwykle nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń. Przy sprzedaży samochodu między osobami prywatnymi podstawą jest najczęściej rękojmia za wady z Kodeksu cywilnego. Zasadniczo sprzedawca odpowiada, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem 2 lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, a roszczenie o usunięcie wady lub wymianę przedawnia się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady. W tych terminach można również złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy.

Nie oznacza to jednak, że każda awaria po zakupie używanego auta obciąża sprzedawcę. Kupujący musi wykazać, że problem nie jest zwykłym skutkiem wieku, przebiegu i eksploatacji samochodu, lecz wadą istniejącą przy sprzedaży albo wynikającą z przyczyny, która tkwiła w pojeździe już wtedy. Przy aucie z 2004 r. spór często rozstrzyga opinia mechanika lub biegłego.

Sprzedaż auta od osoby prywatnej a zakup od przedsiębiorcy

W opisanej sytuacji samochód został kupiony od osoby prywatnej, dlatego zastosowanie mają przede wszystkim przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi za wady. To ważne, ponieważ w sprzedaży między osobami prywatnymi strony mogą odpowiedzialność z rękojmi rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć. Jeżeli w umowie sprzedaży znalazł się zapis typu „kupujący zna stan techniczny pojazdu i wyłącza się rękojmię”, trzeba ocenić jego dokładną treść. Takie postanowienie może utrudnić dochodzenie roszczeń, ale nie pomoże sprzedawcy, jeżeli wadę podstępnie zataił.

Inaczej wygląda zakup samochodu od komisu, salonu lub innego przedsiębiorcy przez konsumenta. Dla umów zawartych od 1 stycznia 2023 r. podstawą reklamacji jest przede wszystkim ustawa o prawach konsumenta i pojęcie braku zgodności towaru z umową. Przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności ujawniony zasadniczo w ciągu 2 lat od dostarczenia towaru, a przy towarze używanym okres odpowiedzialności może być umownie skrócony, ale nie poniżej roku. W niniejszym artykule główny nacisk położony jest jednak na sprzedaż prywatną.

Kiedy awaria używanego samochodu jest wadą?

Zgodnie z art. 556 i art. 556¹ Kodeksu cywilnego sprzedawca odpowiada, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną, a wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W przypadku auta może chodzić między innymi o usterkę, która powoduje, że samochód nie ma właściwości typowych dla pojazdu tego rodzaju, nie nadaje się do zwykłego używania albo nie ma cech, o których zapewniał sprzedawca.

Przepisy o rękojmi dotyczą także rzeczy używanych, ale trzeba uwzględnić ich wiek, przebieg i normalne zużycie. Sam fakt, że po zakupie starszego samochodu trzeba wykonać naprawy eksploatacyjne, nie zawsze oznacza wadę prawną lub fizyczną. Inaczej będzie, gdy uszkodzenie było ukryte, nietypowe dla deklarowanego stanu auta, wynikało z wcześniejszej poważnej awarii, cofniętego licznika, zatajenia kolizji albo zapewnień sprzedawcy, że dany element jest sprawny.

Sprzedawca nie odpowiada za wadę, o której kupujący wiedział przy zawarciu umowy. Nie odpowiada też za usterki powstałe dopiero po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, chyba że wynikły z przyczyny tkwiącej już wcześniej w samochodzie. W praktyce kluczowe jest więc ustalenie, czy przyczyna awarii istniała już przy wydaniu auta.

Jakich roszczeń można dochodzić z rękojmi?

Jeżeli usterka jest wadą w rozumieniu przepisów o rękojmi, kupujący może skorzystać przede wszystkim z uprawnień przewidzianych w art. 560 i 561 Kodeksu cywilnego. W praktyce przy używanym samochodzie najczęściej rozważa się obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy. Odstąpienie jest możliwe tylko wtedy, gdy wada jest istotna. Przy drobnych usterkach właściwsze będzie obniżenie ceny.

Żądanie naprawy lub wymiany rzeczy również wynika z przepisów, ale przy używanym samochodzie wymiana na rzecz wolną od wad zwykle jest nierealna. Naprawa może być sporna, zwłaszcza gdy auto znajduje się za granicą, a kupujący sam zlecił mechanikowi prace bez wcześniejszego umożliwienia sprzedawcy zapoznania się z usterką. Nie przekreśla to roszczeń, ale może utrudnić dowodzenie, że zakres naprawy i jej koszt były konieczne.

W sprawach dotyczących pojazdów użytkowanych w działalności gospodarczej inne znaczenie mogą mieć umowa, faktura, wyłączenie rękojmi i sposób korzystania z pojazdu. Podobne problemy opisuje temat awarie samochodzie firmowym. Natomiast przy innych rzeczach sprzedanych analogiczne wątpliwości może budzić wymiana sprzętu nowy i wpływ wymiany na dalsze uprawnienia.

Czy można żądać zwrotu kosztów naprawy samochodu?

Zwrot kosztów naprawy nie zawsze jest samodzielnym i automatycznym roszczeniem z rękojmi. Faktury za naprawę mogą jednak służyć jako ważny dowód wysokości obniżenia ceny albo szkody poniesionej przez kupującego. Jeżeli z powodu wady kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, art. 566 Kodeksu cywilnego pozwala żądać naprawienia szkody poniesionej przez to, że kupujący zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady. W określonych przypadkach można też rozważać odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 471 Kodeksu cywilnego za nienależyte wykonanie umowy.

Trzeba jednak zachować ostrożność. Jeżeli kupujący bez kontaktu ze sprzedawcą zlecił bardzo kosztowną naprawę, sprzedawca może kwestionować zarówno istnienie wady przy sprzedaży, jak i konieczność, zakres oraz koszt naprawy. Dlatego w wezwaniu do sprzedawcy warto jasno wskazać, czy kupujący żąda obniżenia ceny, odstępuje od umowy, domaga się zwrotu określonych kosztów jako odszkodowania, czy proponuje ugodowe pokrycie części kosztów.

Gdy sprzedawca unika odpowiedzialności, znaczenie ma nie tylko treść przepisów, ale też sposób udokumentowania reklamacji, terminowe wysłanie pisma i realna możliwość wykazania, że wada nie powstała po zakupie.

Jak napisać do sprzedawcy i zabezpieczyć swoje prawa?

Najlepiej wysłać do sprzedawcy pisemne zgłoszenie wady, listem poleconym albo w inny sposób pozwalający udowodnić doręczenie. W piśmie należy wskazać datę zakupu, dane samochodu, opis ujawnionej awarii, datę jej stwierdzenia, dotychczasowe koszty, wybrane roszczenie oraz termin na odpowiedź lub zapłatę. Jeżeli kupujący żąda obniżenia ceny, powinien podać konkretną kwotę i uzasadnić, dlaczego odpowiada ona zmniejszonej wartości samochodu.

Do pisma warto dołączyć kopię umowy, ogłoszenia, wydruki wiadomości od sprzedawcy, zdjęcia, faktury, opis mechanika i dokumentację diagnostyczną. Jeżeli pojazd jest za granicą, dobrze poprosić mechanika o możliwie precyzyjne wskazanie, czy przyczyna awarii mogła istnieć już przed sprzedażą. W poważnym sporze konieczna może być prywatna opinia rzeczoznawcy, a w sądzie opinia biegłego.

Samochód popsuł się za granicą — co to zmienia?

Awaria za granicą nie pozbawia kupującego roszczeń, ale komplikuje dowody i koszty. Sprzedawca może twierdzić, że nie miał możliwości obejrzenia auta przed naprawą albo że koszty zagranicznego warsztatu są wyższe niż typowe koszty w Polsce. Dlatego przed zleceniem większych prac warto, o ile sytuacja na to pozwala, poinformować sprzedawcę o usterce, przesłać zdjęcia i opis mechanika oraz wezwać go do zajęcia stanowiska.

Jeżeli naprawa była konieczna, aby samochód nie uległ dalszemu uszkodzeniu albo aby można było bezpiecznie wrócić z pojazdem, trzeba to wyraźnie udokumentować. Im lepiej kupujący wykaże konieczność naprawy, jej związek z wadą oraz rozsądny zakres kosztów, tym większa szansa na skuteczne dochodzenie roszczeń.

FAQ

Czy po 2 miesiącach od zakupu auta jest za późno na reklamację?

Nie. Przy sprzedaży prywatnej 2 miesiące od zakupu zwykle mieszczą się w terminach rękojmi. Trzeba jednak działać szybko, zgłosić wadę sprzedawcy i zabezpieczyć dowody, bo z czasem trudniej wykazać, że przyczyna awarii istniała już przy wydaniu samochodu.

Czy sprzedawca prywatny odpowiada za wady ukryte samochodu?

Tak, o ile rękojmia nie została skutecznie wyłączona lub ograniczona, a wada istniała przy sprzedaży albo wynikała z przyczyny tkwiącej w samochodzie już wtedy. Sprzedawca nie odpowiada za zwykłe zużycie pojazdu ani za wady, o których kupujący wiedział przy zawarciu umowy.

Czy mogę od razu żądać zwrotu faktur za naprawę?

Można takie żądanie zgłosić, ale nie zawsze będzie ono najprostsze do wyegzekwowania. Faktury często lepiej wykorzystać jako dowód wysokości obniżenia ceny albo szkody. W piśmie do sprzedawcy trzeba jasno wskazać podstawę żądania i związek kosztów naprawy z wadą istniejącą przed sprzedażą.

Czy mogę odstąpić od umowy sprzedaży używanego auta?

Tak, ale co do zasady tylko wtedy, gdy wada jest istotna. Istotność ocenia się z uwzględnieniem wpływu wady na możliwość normalnego korzystania z pojazdu, kosztów naprawy, zapewnień sprzedawcy i oczekiwań kupującego wynikających z umowy.

Co zrobić, gdy auto jest u mechanika za granicą?

Należy zabezpieczyć dokumentację naprawy i jak najszybciej poinformować sprzedawcę o usterce. Warto poprosić mechanika o opis przyczyny awarii, zdjęcia uszkodzonych części oraz wskazanie, czy problem mógł istnieć już przed zakupem samochodu.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji dochodzenie roszczeń od sprzedawcy nie jest wykluczone, ale powodzenie sprawy zależy od dowodów. Kupujący używany samochód musi wykazać, że awaria nie jest zwykłym skutkiem wieku i eksploatacji pojazdu, lecz wadą istniejącą już przy sprzedaży albo wynikającą z wcześniejszej przyczyny. Sam koszt naprawy nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności sprzedawcy.

Najrozsądniej przygotować pisemne zgłoszenie wady, wskazać konkretne żądanie, dołączyć dokumentację i rozważyć opinię rzeczoznawcy. W zależności od stanu faktycznego można żądać obniżenia ceny, odstąpienia od umowy przy wadzie istotnej, a w niektórych przypadkach także odszkodowania obejmującego koszty poniesione przez kupującego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, w szczególności art. 556-568 oraz art. 471.
2. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta - Dz.U. 2014 poz. 827, w szczególności art. 43a-43g.
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt V ACa 239/08.
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1981 r., sygn. akt III CRN 31/81.
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt II CK 388/03.
6. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt V CKN 1874/00.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.