Reklamacja treści cyfrowej i usługi cyfrowej – prawa konsumenta

Stan prawny na: 2026-08-15

Jeżeli aplikacja, abonament, platforma streamingowa, program, e-book albo inna treść lub usługa cyfrowa została dostarczona, ale nie działa zgodnie z umową, konsument może skorzystać ze szczególnego trybu reklamacyjnego. W zależności od sytuacji może żądać doprowadzenia świadczenia do zgodności z umową, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy.

Znaczenie mają nie tylko awarie. Niezgodnością mogą być również brak wymaganych aktualizacji, problemy z kompatybilnością, niedostępność funkcji obiecanych w ofercie, brak odpowiedniego bezpieczeństwa albo istotna zmiana usługi. Poniżej wyjaśniamy, jakie prawa ma konsument, jakie dowody przygotować i jakie terminy obowiązują.

Reklamacja treści cyfrowej i usługi cyfrowej – prawa konsumenta
Najważniejsze:
  • Jeżeli dostarczona treść lub usługa cyfrowa jest niezgodna z umową, podstawowym żądaniem konsumenta jest doprowadzenie jej do zgodności z umową na koszt przedsiębiorcy.
  • Obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy można żądać w przypadkach wskazanych w ustawie, między innymi gdy naprawienie problemu jest niemożliwe, przedsiębiorca tego nie zrobił albo niezgodność jest na tyle istotna, że uzasadnia od razu dalej idące roszczenie.
  • Przy treści cyfrowej lub usłudze cyfrowej dostarczonej jednorazowo lub w częściach przedsiębiorca odpowiada za niezgodność istniejącą przy dostarczeniu i ujawnioną w ciągu 2 lat.
  • Przy usłudze dostarczanej w sposób ciągły odpowiedzialność obejmuje niezgodności występujące lub ujawniające się w całym okresie, w którym świadczenie zgodnie z umową ma być dostarczane.
  • Przedsiębiorca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Brak odpowiedzi w tym terminie co do zasady oznacza uznanie reklamacji.

Przepisy o treściach i usługach cyfrowych mają znaczenie wtedy, gdy konsument otrzymał świadczenie, ale nie odpowiada ono umowie. Może chodzić o niedziałającą aplikację, program tracący obiecane funkcje, platformę niedostępną przez dłuższy czas, wadliwy plik, utratę możliwości korzystania z konta, brak niezbędnej aktualizacji albo usługę, która nie zapewnia deklarowanego poziomu bezpieczeństwa.

Trzeba jednak najpierw prawidłowo ustalić rodzaj umowy. Inne przepisy stosuje się do samodzielnej treści cyfrowej lub usługi cyfrowej, a inne do fizycznego towaru, którego działanie zależy od elementów cyfrowych. Osobnym problemem jest również sytuacja, w której świadczenie w ogóle nie zostało dostarczone. Ten artykuł koncentruje się przede wszystkim na szczególnym reżimie odpowiedzialności za treści i usługi cyfrowe już dostarczone konsumentowi.

Treść cyfrowa, usługa cyfrowa i towar z elementami cyfrowymi — różnice

Ustalenie, co właściwie kupił konsument, ma bezpośredni wpływ na podstawę reklamacji. Ustawa o prawach konsumenta definiuje treść cyfrową jako dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej. Typowymi przykładami są pobrany e-book, plik muzyczny, cyfrowy film, gra lub program udostępniony do pobrania.

Usługa cyfrowa pozwala natomiast konsumentowi między innymi wytwarzać, przetwarzać, przechowywać lub uzyskiwać dostęp do danych cyfrowych, wspólnie korzystać z takich danych albo wchodzić z nimi w inne formy interakcji. Do tej kategorii mogą należeć na przykład usługi przechowywania plików w chmurze, platformy streamingowe, niektóre serwisy społecznościowe i aplikacje działające w modelu abonamentowym.

Towar z elementami cyfrowymi jest rzeczą zawierającą treść cyfrową lub usługę cyfrową albo z nimi połączoną w taki sposób, że bez elementu cyfrowego nie mógłby prawidłowo funkcjonować. Przykładem może być smartwatch, inteligentne urządzenie domowe albo inny sprzęt, którego prawidłowe działanie zależy od wbudowanego oprogramowania lub powiązanej usługi.

Rodzaj świadczenia Przykład Podstawowy reżim reklamacyjny
Treść cyfrowa e-book, plik, program lub gra dostarczona cyfrowo przepisy o dostarczaniu treści cyfrowej i usług cyfrowych
Usługa cyfrowa chmura, streaming, usługa działająca przez aplikację lub konto przepisy o dostarczaniu treści cyfrowej i usług cyfrowych
Towar z elementami cyfrowymi sprzęt, który bez oprogramowania lub powiązanej usługi nie działa prawidłowo przepisy o zgodności towaru z umową, również w odniesieniu do jego elementów cyfrowych

W przypadku towaru z elementami cyfrowymi przepisy rozdziału dotyczącego samodzielnych treści i usług cyfrowych nie są co do zasady stosowane do cyfrowego elementu objętego umową sprzedaży. Ustawa przewiduje przy tym domniemanie, że w razie wątpliwości treść albo usługa cyfrowa była objęta umową dotyczącą towaru z elementami cyfrowymi.

Dlatego reklamacja niedziałającej aplikacji zakupionej samodzielnie może opierać się na innym reżimie niż reklamacja inteligentnego urządzenia, które bez tej aplikacji nie może prawidłowo funkcjonować. Jeżeli problem dotyczy klasycznego towaru kupionego przez internet, szersze zasady opisuje artykuł o reklamacji zakupów internetowych.

Podobnie trzeba odróżnić wadę świadczenia cyfrowego od całkowitego niewykonania umowy. Przy fizycznym zakupie, który w ogóle nie dotarł do klienta, właściwym punktem odniesienia będzie problem braku dostawy opłaconego towaru. Z kolei kurs online może łączyć elementy treści cyfrowych z klasyczną usługą edukacyjną. Jeżeli spór dotyczy przede wszystkim samego wykonania kursu, przydatne może być osobne omówienie dotyczące odstąpienia od usługi edukacyjnej.

Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 2 godzin • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Zgodność z umową, aktualizacje, kompatybilność, dostępność i bezpieczeństwo

Reklamacja nie ogranicza się do sytuacji, w której program całkowicie przestaje się uruchamiać. Zgodnie z ustawą treść lub usługa cyfrowa powinna odpowiadać umowie między innymi pod względem opisu, rodzaju, ilości, jakości, kompletności, funkcjonalności, kompatybilności i interoperacyjności. Znaczenie ma również dostępność wsparcia technicznego i aktualizacji.

Jeżeli konsument przed zawarciem umowy poinformował przedsiębiorcę, że potrzebuje programu lub usługi do konkretnego celu, a przedsiębiorca ten cel zaakceptował, świadczenie powinno być do niego przydatne. Przykładowo, jeżeli przed zakupem przedsiębiorca potwierdził możliwość współpracy programu z określonym systemem lub formatem plików, późniejszy brak takiej funkcji może stanowić niezgodność z umową.

Ustawa ustanawia również obiektywne wymagania. Treść albo usługa cyfrowa powinna mieć cechy typowe dla świadczeń tego rodzaju i takie, których konsument może rozsądnie oczekiwać. Dotyczy to w szczególności funkcjonalności, kompatybilności, dostępności, ciągłości i bezpieczeństwa. Znaczenie mogą mieć także zapewnienia zawarte w reklamie lub materiałach sprzedażowych.

Przedsiębiorca powinien dostarczać aktualizacje, w tym aktualizacje zabezpieczeń, niezbędne do utrzymania zgodności z umową, oraz informować konsumenta o ich dostępności. Przy świadczeniu ciągłym obowiązek ten istnieje przez okres dostarczania określony w umowie. Przy świadczeniu jednorazowym lub dostarczanym częściami aktualizacje powinny być zapewniane przez okres, którego konsument może zasadnie oczekiwać z uwzględnieniem rodzaju świadczenia, jego celu oraz okoliczności umowy.

Nie oznacza to jednak, że konsument może zawsze ignorować udostępnione aktualizacje. Jeżeli przedsiębiorca prawidłowo poinformował o aktualizacji oraz o konsekwencjach jej niezainstalowania, a konsument mimo to nie zainstalował jej w rozsądnym czasie, przedsiębiorca może nie odpowiadać za problem wynikający wyłącznie z braku tej aktualizacji. Warunkiem jest również to, aby nieprawidłowa instalacja nie była skutkiem błędnej instrukcji przekazanej przez przedsiębiorcę.

W praktyce przy reklamacji warto porównać trzy grupy informacji: to, co zapisano w umowie i regulaminie, to, co przedsiębiorca obiecywał w ofercie lub reklamie, oraz rzeczywiste działanie świadczenia. Przy problemach technicznych trzeba dodatkowo sprawdzić wymagania systemowe, wersję oprogramowania, historię aktualizacji i komunikaty o błędach.

Żądanie doprowadzenia do zgodności, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy

Jeżeli treść cyfrowa lub usługa cyfrowa jest niezgodna z umową, konsument może przede wszystkim żądać doprowadzenia jej do zgodności z umową. W praktyce może to oznaczać usunięcie błędu, przywrócenie dostępu do funkcji, zapewnienie prawidłowej wersji pliku, poprawienie integracji, przywrócenie właściwego działania konta albo dostarczenie wymaganej aktualizacji.

Przedsiębiorca może odmówić doprowadzenia świadczenia do zgodności, jeżeli byłoby to niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów bierze się pod uwagę wszystkie okoliczności, w szczególności znaczenie problemu oraz wartość prawidłowego świadczenia.

Jeżeli naprawienie problemu jest możliwe, przedsiębiorca powinien zrobić to w rozsądnym czasie od chwili poinformowania go o niezgodności, bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta i na własny koszt. Ustawa nie wyznacza tutaj jednego sztywnego terminu właściwego dla każdego rodzaju usługi. Inaczej należy oceniać kilkugodzinną awarię usługi rozrywkowej, a inaczej kilkutygodniowy brak dostępu do opłaconego narzędzia, które zgodnie z umową miało być dostępne stale.

Kiedy można żądać obniżenia ceny lub odstąpić od umowy?

Konsument może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy między innymi wtedy, gdy:

  • doprowadzenie treści lub usługi cyfrowej do zgodności jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów;
  • przedsiębiorca nie doprowadził świadczenia do zgodności w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności;
  • niezgodność występuje nadal pomimo podjętej próby jej usunięcia;
  • niezgodność jest na tyle istotna, że uzasadnia od razu obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy;
  • z oświadczenia przedsiębiorcy albo z okoliczności jasno wynika, że nie usunie on problemu w rozsądnym czasie lub bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta.

Obniżka ceny powinna pozostawać w odpowiedniej proporcji do zmniejszenia wartości świadczenia. Przy usługach dostarczanych przez określony czas należy uwzględnić również okres, w którym usługa pozostawała niezgodna z umową.

Jeżeli konsument zapłacił cenę, nie może odstąpić od umowy z powodu nieistotnej niezgodności. Ustawa wprowadza jednak domniemanie, że brak zgodności jest istotny. W sporze znaczenie będzie więc miało między innymi to, czy problem dotyczy podstawowej funkcji świadczenia, jak długo trwał, czy powtarzał się, czy przedsiębiorca próbował go usunąć oraz czy konsument nadal może rozsądnie korzystać z tego, co kupił.

Po skutecznym odstąpieniu od odpłatnej umowy przedsiębiorca dokonuje odpowiedniego zwrotu ceny. Kwoty należne w wyniku odstąpienia albo obniżenia ceny powinny zostać zwrócone niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia konsumenta. Zwrot następuje zasadniczo w taki sam sposób, w jaki dokonano zapłaty, chyba że konsument wyraźnie zgodzi się na inną bezkosztową metodę.

Ważne: Jeżeli przedsiębiorca twierdzi, że usterka jest nieistotna, wynika ze sprzętu konsumenta albo została już skutecznie usunięta, przed złożeniem oświadczenia o odstąpieniu warto uporządkować dokumentację techniczną i korespondencję. W spornej sprawie prawidłowy wybór roszczenia zależy od treści umowy, charakteru usterki i wcześniejszych prób jej usunięcia.

Usługa opłacona pieniędzmi a usługa świadczona w zamian za dane osobowe

Ochrona konsumencka dotycząca treści i usług cyfrowych nie ogranicza się do klasycznych abonamentów i zakupów opłacanych pieniędzmi. W określonych sytuacjach przepisy obejmują także świadczenia, za które konsument nie płaci ceny, lecz przekazuje przedsiębiorcy dane osobowe wykorzystywane w sposób wykraczający poza samo wykonanie umowy lub obowiązek ustawowy.

Nie należy jednak traktować danych osobowych dosłownie jako ceny. Dane podlegają odrębnej ochronie wynikającej z przepisów o ochronie danych osobowych. Z punktu widzenia ustawy o prawach konsumenta istotne jest natomiast to, czy przedsiębiorca uzyskuje od konsumenta świadczenie w postaci danych i wykorzystuje je również do innych celów niż wyłącznie wykonanie umowy albo realizacja obowiązku ustawowego.

Jeżeli jedynym świadczeniem konsumenta jest podanie danych osobowych, a przedsiębiorca przetwarza je wyłącznie po to, aby wykonać umowę lub zrealizować obowiązek ustawowy, ustawa o prawach konsumenta przewiduje wyłączenie takiej umowy spod swojego zakresu. Przykładowo samo podanie adresu e-mail koniecznego wyłącznie do przesłania zamówionej bezpłatnej treści nie oznacza automatycznie, że konsument otrzymuje usługę w zamian za dane w rozumieniu tego reżimu.

Jeżeli natomiast dane są wykorzystywane szerzej, na przykład do celów komercyjnych wykraczających poza samo wykonanie umowy, szczególny reżim treści i usług cyfrowych może znaleźć zastosowanie także mimo braku zapłaty pieniężnej.

Ma to znaczenie dla rodzaju roszczenia. Przy umowie bez ceny pieniężnej nie ma podstaw do proporcjonalnego obniżania ceny, której konsument nie zapłacił. Nadal mogą jednak mieć znaczenie żądanie doprowadzenia świadczenia do zgodności z umową oraz, po spełnieniu ustawowych przesłanek, odstąpienie od umowy. Równolegle prawa dotyczące przetwarzania danych osobowych ocenia się na podstawie przepisów o ochronie danych.

Zmiana usługi cyfrowej przez przedsiębiorcę i prawo do wypowiedzenia

Osobnym problemem jest sytuacja, w której usługa początkowo działa zgodnie z umową, ale przedsiębiorca później zmienia jej funkcje, sposób działania albo zakres dostępu. Nie każda zmiana jest niedopuszczalna. Ustawa rozróżnia aktualizacje niezbędne do utrzymania zgodności z umową od innych zmian dokonywanych w trakcie trwania świadczenia.

Zmiana treści albo usługi cyfrowej, która nie jest konieczna do utrzymania zgodności z umową, jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy umowa przewiduje taką możliwość oraz wskazuje uzasadnione przyczyny dokonywania zmian. Zmiana nie może powodować dodatkowych kosztów dla konsumenta. Przedsiębiorca powinien również poinformować o niej w jasny i zrozumiały sposób.

Przedsiębiorca nie może na tej podstawie jednostronnie zmieniać treści cyfrowej albo usługi cyfrowej dostarczonej jednorazowo. Przepisy dotyczą przede wszystkim świadczeń, które pozostają w relacji z konsumentem w czasie.

Jeżeli zmiana istotnie i negatywnie wpływa na dostęp konsumenta do usługi lub treści albo na możliwość korzystania z niej, przedsiębiorca powinien z odpowiednim wyprzedzeniem przekazać na trwałym nośniku informację o właściwościach i terminie zmiany oraz o prawach konsumenta.

W takiej sytuacji konsument może wypowiedzieć umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia w ciągu 30 dni od dokonania zmiany albo od poinformowania go o zmianie, jeżeli informacja została przekazana później. Prawo to nie przysługuje, jeżeli przedsiębiorca umożliwił zachowanie bez dodatkowych kosztów niezmienionej treści lub usługi zgodnej z umową.

Przy ocenie, czy zmiana jest istotna i negatywna, można brać pod uwagę między innymi usunięcie podstawowej funkcji, ograniczenie pojemności usługi, istotne obniżenie jakości, utratę kompatybilności albo zmianę sposobu korzystania, która rzeczywiście pogarsza sytuację konsumenta. Drobna korekta interfejsu nie musi dawać takiego prawa, natomiast odebranie funkcji, dla której konsument zawarł umowę, może już prowadzić do odmiennej oceny.

Trzeba też pamiętać, że przepisy art. 43p i 43q ustawy o prawach konsumenta nie znajdują zastosowania do niektórych umów regulowanych przez Prawo komunikacji elektronicznej. W takim przypadku skutki zmiany umowy należy oceniać według przepisów szczególnych właściwych dla danego świadczenia.

Dowody usterki, reklamacja, terminy odpowiedzialności i odzyskanie danych konsumenta

Reklamację należy skierować do przedsiębiorcy będącego stroną umowy o dostarczanie treści albo świadczenie usługi cyfrowej. Nie zawsze będzie nim producent programu, operator płatności albo platforma, za której pośrednictwem dokonano zakupu. Dane właściwego przedsiębiorcy trzeba sprawdzić w potwierdzeniu zamówienia, regulaminie, fakturze, wiadomości potwierdzającej zawarcie umowy lub danych konta użytkownika.

Prawo nie wymaga skomplikowanego formularza. Dla celów dowodowych najbezpieczniejsze jest jednak złożenie reklamacji na piśmie albo w formie elektronicznej pozwalającej zachować treść i datę zgłoszenia. Reklamacja powinna pozwalać ustalić umowę, problem i konkretne żądanie konsumenta.

Co wpisać w reklamacji?

W praktyce warto podać:

  • imię i nazwisko konsumenta oraz dane umożliwiające identyfikację konta lub zamówienia;
  • nazwę zakupionej treści lub usługi i datę zawarcia umowy;
  • datę dostarczenia albo rozpoczęcia korzystania ze świadczenia;
  • dokładny opis niezgodności, w tym moment jej wystąpienia;
  • informację, czy problem występuje stale, okresowo czy po konkretnej aktualizacji;
  • konkretne żądanie, na przykład doprowadzenie świadczenia do zgodności, a gdy zachodzą ustawowe przesłanki — obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy;
  • wykaz załączonych dowodów;
  • adres e-mail lub inny sposób przekazania odpowiedzi.

Przedsiębiorca ma co do zasady 14 dni od otrzymania reklamacji konsumenta na udzielenie odpowiedzi. Jeżeli nie odpowie w tym terminie, zgodnie z art. 7a ustawy o prawach konsumenta uważa się, że uznał reklamację. Odpowiedź powinna zostać przekazana na papierze albo innym trwałym nośniku.

Jak długo przedsiębiorca odpowiada za niezgodność?

Przy treści albo usłudze cyfrowej dostarczanej jednorazowo lub w częściach przedsiębiorca odpowiada za niezgodność istniejącą w chwili dostarczenia, jeżeli ujawniła się ona w ciągu dwóch lat od tej chwili. Jeżeli brak zgodności ujawni się przed upływem roku od dostarczenia, domniemywa się, że istniał już w momencie dostarczenia.

Przy świadczeniu dostarczanym w sposób ciągły przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności, który wystąpił lub ujawnił się w okresie, w którym treść albo usługa zgodnie z umową miała być dostarczana. Jeżeli problem ujawnił się w tym czasie, ustawa przewiduje domniemanie, że w tym czasie również wystąpił.

Domniemania te mogą nie działać, jeżeli środowisko cyfrowe konsumenta jest niezgodne z wymaganiami technicznymi, o których przedsiębiorca jasno poinformował przed zawarciem umowy. Znaczenie może mieć również odmowa rozsądnej współpracy technicznej potrzebnej do ustalenia źródła problemu, jeżeli przedsiębiorca przed zawarciem umowy odpowiednio poinformował konsumenta o takim obowiązku, a współpraca miała być przeprowadzona przy użyciu najmniej uciążliwych dla konsumenta środków.

Checklista przed złożeniem reklamacji:
  • Zachowaj potwierdzenie zakupu, umowę, regulamin i wersję oferty obowiązującą w dniu zawarcia umowy.
  • Zrób zrzuty ekranu lub nagranie pokazujące błąd, brak funkcji, komunikat techniczny albo niedostępność usługi.
  • Zapisz dokładne daty i godziny awarii, zwłaszcza gdy problem występuje okresowo.
  • Sprawdź wymagania sprzętowe i systemowe podane przed zakupem oraz zanotuj wersję używanego systemu i aplikacji.
  • Zachowaj informacje o aktualizacjach, w tym datę instalacji i ewentualne komunikaty przedsiębiorcy dotyczące bezpieczeństwa lub kompatybilności.
  • Zabezpiecz korespondencję z pomocą techniczną i numery wcześniejszych zgłoszeń.
  • Ustal, kto jest stroną umowy i do kogo powinna zostać skierowana reklamacja.
  • Wskaż jednoznacznie, czego żądasz i na jakiej niezgodności opierasz swoje żądanie.
  • Zachowaj dowód wysłania reklamacji oraz datę jej otrzymania przez przedsiębiorcę, aby móc ustalić upływ 14-dniowego terminu odpowiedzi.

Jakie dowody mogą mieć największe znaczenie?

W sporach cyfrowych bardzo często nie ma fizycznego przedmiotu, który można przekazać do oględzin. Tym większego znaczenia nabiera dokumentacja elektroniczna. Przydatne mogą być zrzuty ekranu, nagrania ekranu, komunikaty o błędach, historia logowania, wiadomości od przedsiębiorcy, potwierdzenia przerw technicznych, informacje o wersjach oprogramowania, korespondencja z pomocą techniczną i kopia oferty obowiązującej przy zakupie.

Nie należy jednak samodzielnie ingerować w program albo konto w sposób, który utrudni późniejsze ustalenie przyczyny problemu. Jeżeli przedsiębiorca zasadnie prosi o podstawowe informacje techniczne potrzebne do diagnozy, konsument powinien rozważyć ich przekazanie w rozsądnym zakresie. Nie oznacza to obowiązku udostępniania nieograniczonego dostępu do urządzenia czy przekazywania informacji niepotrzebnych do zbadania reklamacji.

Odzyskanie danych po odstąpieniu od umowy

Przy usługach takich jak chmura, narzędzia do tworzenia treści czy platformy współpracy szczególnie ważne może być odzyskanie materiałów wytworzonych przez konsumenta. Po odstąpieniu od umowy przedsiębiorca co do zasady nie może dalej wykorzystywać treści innych niż dane osobowe dostarczonych lub wytworzonych przez konsumenta, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.

Na żądanie konsumenta przedsiębiorca powinien na swój koszt, w rozsądnym czasie i w powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego udostępnić treści inne niż dane osobowe wytworzone lub dostarczone przez konsumenta podczas korzystania z usługi. Ustawa przewiduje wyjątki, między innymi dla treści użytecznych wyłącznie w związku z daną usługą, odnoszących się wyłącznie do aktywności konsumenta w usłudze albo takich, których nie można rozdzielić od innych danych bez nadmiernych trudności.

Jeżeli po odrzuceniu reklamacji spór nie zostanie rozwiązany, konsument może rozważyć pomoc miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów, postępowanie w ramach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, a w razie potrzeby dochodzenie roszczenia przed sądem. Wybór dalszego działania powinien zależeć od wartości sporu, rodzaju żądania i zgromadzonych dowodów.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak różne problemy mogą prowadzić do zastosowania przepisów o zgodności treści lub usług cyfrowych z umową.

PRZYKŁAD 1

Pani Marta kupiła program graficzny w wersji cyfrowej. Przed zakupem przedsiębiorca potwierdził, że program obsługuje format plików używany przez nią zawodowo. Po instalacji okazało się, że funkcja importu tego formatu nie działa, chociaż komputer spełnia wszystkie wymagania techniczne. Pani Marta może złożyć reklamację i żądać doprowadzenia programu do zgodności z umową. Jeżeli przedsiębiorca nie będzie w stanie przywrócić obiecanej funkcji albo nie zrobi tego w rozsądnym czasie, mogą powstać przesłanki do obniżenia ceny, a przy odpowiednio istotnej niezgodności również do odstąpienia od umowy.

PRZYKŁAD 2

Pan Tomasz korzysta z płatnej usługi przechowywania plików w chmurze. Przez kilkanaście dni nie może pobrać części dokumentów, a pomoc techniczna kilkukrotnie informuje, że problem jest naprawiany. Jeżeli tak długa niedostępność oznacza niezgodność z warunkami umowy, konsument może żądać jej usunięcia. Gdy problem mimo kolejnych prób nadal występuje, możliwe może być żądanie odpowiedniego obniżenia ceny, uwzględniającego okres i znaczenie niedostępności. Przed podjęciem dalej idących działań powinien zabezpieczyć zrzuty ekranu, korespondencję i informacje o okresach awarii.

PRZYKŁAD 3

Pani Joanna wykupiła roczny dostęp do cyfrowej platformy, ponieważ jedna z jej podstawowych funkcji pozwalała eksportować utworzone materiały do popularnego formatu. Po kilku miesiącach przedsiębiorca usuwa tę funkcję, powołując się na zmianę modelu usługi. Jeżeli umowa dopuszcza zmiany z uzasadnionych przyczyn, trzeba jeszcze ocenić ich wpływ na konsumenta. Gdy usunięcie eksportu istotnie i negatywnie ogranicza korzystanie z usługi, a przedsiębiorca nie pozwala zachować niezmienionej wersji bez dodatkowych kosztów, konsument może mieć prawo do wypowiedzenia umowy bez zachowania terminu w ustawowym terminie 30 dni.

FAQ

Czy reklamację usługi cyfrowej można wysłać e-mailem?

Tak. Przepisy nie nakazują używania specjalnego papierowego formularza. Dla celów dowodowych warto wysłać reklamację w sposób pozwalający zachować jej treść oraz ustalić datę otrzymania przez przedsiębiorcę. E-mail, formularz reklamacyjny z potwierdzeniem albo wiadomość przesłana przez konto użytkownika mogą spełniać ten praktyczny cel.

Czy przedsiębiorca zawsze ma 14 dni na naprawienie usługi?

Nie. Termin 14 dni dotyczy odpowiedzi na reklamację konsumenta. Doprowadzenie treści lub usługi cyfrowej do zgodności powinno nastąpić w rozsądnym czasie od chwili poinformowania przedsiębiorcy o problemie i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. To, jaki czas jest rozsądny, zależy od charakteru świadczenia i znaczenia usterki.

Co się stanie, jeżeli przedsiębiorca nie odpowie na reklamację w ciągu 14 dni?

Zgodnie z art. 7a ustawy o prawach konsumenta, jeżeli przedsiębiorca nie udzieli odpowiedzi w ustawowym terminie, uważa się, że uznał reklamację konsumenta. Dlatego ważne jest posiadanie dowodu wskazującego, kiedy reklamacja została przez niego otrzymana.

Czy mogę od razu żądać zwrotu całej ceny?

Nie w każdej sytuacji. Zasadniczym środkiem ochrony jest żądanie doprowadzenia świadczenia do zgodności z umową. Odstąpienie od umowy jest możliwe w ustawowo określonych przypadkach, na przykład gdy usunięcie problemu jest niemożliwe, przedsiębiorca go nie usunął, niezgodność nadal występuje albo jest na tyle istotna, że uzasadnia natychmiastowe odstąpienie. Przy świadczeniu za cenę nie można odstąpić z powodu nieistotnej niezgodności, przy czym ustawa domniemywa jej istotność.

Czy brak aktualizacji bezpieczeństwa może być podstawą reklamacji?

Tak, jeżeli aktualizacja jest niezbędna do zachowania zgodności treści lub usługi z umową i przedsiębiorca powinien ją zapewnić. Ustawa wprost obejmuje obowiązek informowania o niezbędnych aktualizacjach, w tym aktualizacjach zabezpieczeń, i ich dostarczania przez właściwy okres.

Co, jeżeli przedsiębiorca twierdzi, że problem leży po stronie mojego komputera?

Trzeba porównać parametry urządzenia i oprogramowania z wymaganiami technicznymi przekazanymi przed zawarciem umowy. Domniemania dotyczące niezgodności mogą nie mieć zastosowania, jeżeli środowisko cyfrowe konsumenta nie odpowiada jasno przedstawionym wcześniej wymaganiom. Przedsiębiorca może również poprosić o rozsądną współpracę techniczną potrzebną do ustalenia źródła problemu.

Czy przedsiębiorca może po prostu usunąć funkcję z płatnej usługi?

Nie ma nieograniczonej swobody jednostronnego zmieniania świadczenia. Zmiana niekonieczna do zachowania zgodności musi mieć podstawę w umowie i wynikać z uzasadnionych przyczyn w niej wskazanych, a jej wprowadzenie nie może generować dodatkowych kosztów. Jeżeli zmiana istotnie i negatywnie wpływa na korzystanie z usługi, konsument może w określonych przypadkach wypowiedzieć umowę bez zachowania terminu wypowiedzenia.

Czy po odstąpieniu mogę odzyskać pliki przechowywane w usłudze?

W wielu przypadkach tak. Na żądanie konsumenta przedsiębiorca powinien bezpłatnie udostępnić treści inne niż dane osobowe, które konsument dostarczył lub wytworzył podczas korzystania ze świadczenia, w rozsądnym czasie i w powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Ustawa przewiduje jednak określone wyjątki, dlatego zakres obowiązku trzeba ocenić w odniesieniu do rodzaju danych i sposobu ich powstania.

Podsumowanie

Przy reklamacji treści albo usługi cyfrowej najpierw trzeba ustalić, jaki rodzaj świadczenia został zakupiony oraz co dokładnie wynikało z umowy, regulaminu i oferty. Następnie należy udokumentować niezgodność i skierować reklamację do przedsiębiorcy będącego stroną umowy. Podstawowym żądaniem jest doprowadzenie świadczenia do zgodności. Obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy przysługuje w sytuacjach określonych w ustawie.

Nie warto ograniczać dowodów do samego opisu problemu. Przy usługach cyfrowych duże znaczenie mają zrzuty ekranu, komunikaty techniczne, historia aktualizacji, korespondencja z pomocą techniczną oraz kopia oferty. Trzeba też pilnować 14-dniowego terminu odpowiedzi na reklamację oraz okresów odpowiedzialności przedsiębiorcy. Jeżeli spór dotyczy istotności usterki, źródła problemu albo skuteczności odstąpienia, ocena powinna uwzględniać konkretną umowę i dokumentację sprawy.

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

Opisz swoją sprawę prawnikowi ›

Wycena zwykle w ciągu 2 godzin
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje

Źródła

  • Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w szczególności art. 2 pkt 5–5g, art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 6 ust. 2–3, art. 7a oraz art. 43h–43q.
  • Ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej — w zakresie wyjątków dotyczących niektórych umów komunikacji elektronicznej.
  • Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów — serwis Prawa Konsumenta oraz informacje o reklamacji i pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.
Michał Berliński

Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Michał Berliński

Prawnik, absolwent Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II w Lublinie. Studia ukończył w 2015 roku obroną pracy magisterskiej w Katedrze Prawa Pracy o temacie „Zakaz konkurencji w trakcie i po ustaniu stosunku...

>> więcej informacji

Pomoc prawna online

Masz problem prawny?

Opisz swoją sytuację i dołącz dokumenty. Prawnik przeanalizuje sprawę, a wycenę otrzymasz bezpłatnie.

  • indywidualna analiza sprawy
  • możliwość przesłania dokumentów
  • bezpłatna wycena pomocy prawnej
Opisz swoją sprawę ›

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 2 godzin