Zakup auta z uszkodzoną klimatyzacją

Czy niesprawna klimatyzacja jest wadą auta?

Niesprawna klimatyzacja w samochodzie używanym może być podstawą roszczeń wobec sprzedawcy, ale nie w każdej sytuacji automatycznie oznacza odpowiedzialność sprzedającego. Trzeba ustalić, czy usterka istniała już w chwili sprzedaży albo czy ujawniła się krótko po wydaniu pojazdu w sposób wskazujący, że jej przyczyna była wcześniejsza.

Duże znaczenie ma zapewnienie sprzedawcy, że klimatyzacja działa. Jeżeli sprzedający w komisie twierdził, że układ jest sprawny, a kupujący ma świadka takiej rozmowy, korespondencję, ogłoszenie albo adnotację w dokumentach, jest to istotny dowód. Auto używane może mieć ślady eksploatacji, ale nie oznacza to, że kupujący musi godzić się na usterkę elementu, który został przedstawiony jako sprawny.

Pozytywny wynik badania technicznego nie zamyka sprawy. Badanie techniczne dotyczy przede wszystkim bezpieczeństwa i wymogów dopuszczenia pojazdu do ruchu, a nie pełnej oceny każdego układu komfortu, w tym klimatyzacji. Sprzedawca nie może więc bronić się wyłącznie tym, że samochód przeszedł przegląd.

Komis, konsument i osoba prywatna: które przepisy stosować?

Jeżeli samochód został kupiony w komisie od przedsiębiorcy przez osobę fizyczną na cele prywatne, najczęściej mamy do czynienia z umową konsumencką. W takim przypadku podstawą roszczeń są aktualne przepisy ustawy o prawach konsumenta dotyczące zgodności towaru z umową. Konsument może żądać doprowadzenia auta do zgodności z umową, czyli co do zasady naprawy albo wymiany, a w określonych sytuacjach obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy.

Jeżeli natomiast sprzedawcą była osoba prywatna albo kupujący nabył auto jako przedsiębiorca, zastosowanie mogą mieć przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi, w tym art. 556 i nast. Kodeksu cywilnego. W relacjach innych niż konsumenckie trzeba dodatkowo sprawdzić treść umowy, ponieważ rękojmia może być w pewnym zakresie ograniczona albo wyłączona, chyba że sprzedawca podstępnie zataił wadę.

W praktyce komis często występuje jako profesjonalny sprzedawca. Jeżeli jednak komis był tylko pośrednikiem, a faktycznym sprzedawcą była osoba prywatna, ocena prawna może być inna. Dlatego przed wysłaniem pisma warto sprawdzić, kto widnieje jako sprzedawca na fakturze, umowie lub rachunku.

Czego można żądać po ujawnieniu usterki klimatyzacji?

W przypadku zakupu konsumenckiego pierwszym krokiem jest zwykle żądanie naprawy albo wymiany, jeżeli wymiana ma sens przy danym pojeździe. Przy używanym samochodzie w praktyce najczęściej chodzi o naprawę wadliwego elementu. Sprzedawca powinien wykonać ją bez nadmiernych niedogodności dla kupującego i na swój koszt, jeżeli odpowiada za brak zgodności auta z umową.

Obniżenia ceny można żądać w szczególności wtedy, gdy sprzedawca odmawia naprawy, nie wykonuje jej w rozsądnym czasie, naprawa jest niemożliwa, usterka nadal występuje albo z okoliczności wynika, że naprawa przez sprzedawcę nie będzie skuteczna. Przy rękojmi z Kodeksu cywilnego podstawowe znaczenie ma art. 560 Kodeksu cywilnego, który przewiduje możliwość złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, z zastrzeżeniem ustawowych ograniczeń.

Odstąpienie od umowy jest środkiem dalej idącym. Przy samej klimatyzacji będzie możliwe przede wszystkim wtedy, gdy wada jest istotna w konkretnych okolicznościach, koszt naprawy jest znaczny, sprzedawca składał wyraźne zapewnienia o sprawności, a kupujący nie kupiłby auta albo zapłaciłby dużo mniej, gdyby znał rzeczywisty stan pojazdu.

Czy można żądać zwrotu kosztów naprawy klimatyzacji?

Można domagać się zwrotu poniesionych kosztów, ale sposób sformułowania roszczenia zależy od okoliczności. Jeżeli kupujący najpierw zgłosił usterkę sprzedawcy, a sprzedawca odmówił naprawy albo nie zareagował, żądanie zwrotu kosztów naprawy jest łatwiejsze do uzasadnienia. Pomocne jest wtedy wykazanie, że kupujący dał sprzedawcy realną szansę na rozwiązanie problemu.

Jeżeli naprawa została wykonana od razu, bez wcześniejszego kontaktu ze sprzedawcą, roszczenie nadal nie jest z góry wykluczone, ale może być trudniejsze. Sprzedawca może twierdzić, że chciał sam usunąć wadę albo że koszt naprawy był zawyżony. W takiej sytuacji często bezpieczniej żądać obniżenia ceny o kwotę odpowiadającą rzeczywistej utracie wartości auta lub uzasadnionemu kosztowi przywrócenia klimatyzacji do stanu zgodnego z umową.

W sporze istotne będą: faktura z warsztatu, opis wykonanych czynności, informacja o przyczynie nieszczelności, dokumentacja zdjęciowa, wydruk ogłoszenia, wiadomości ze sprzedawcą i zeznania świadka, który słyszał zapewnienie o sprawnej klimatyzacji. Sama faktura za naprawę może nie wystarczyć, jeżeli nie wynika z niej, że usterka miała charakter wcześniejszy lub ukryty.

Jak napisać wezwanie do sprzedawcy?

Wezwanie najlepiej wysłać w formie pisemnej albo mailowo w sposób pozwalający potwierdzić doręczenie. W piśmie należy wskazać datę zakupu, dane pojazdu, opis usterki, moment jej ujawnienia, treść zapewnień sprzedawcy oraz konkretne żądanie. Warto załączyć kopię faktury z warsztatu, opinię mechanika lub przynajmniej opis diagnozy.

W piśmie można wyznaczyć sprzedawcy rozsądny termin na odpowiedź i spełnienie żądania. Jeżeli sprawa dotyczy konsumenta, warto używać określenia „brak zgodności pojazdu z umową”. Jeżeli sprawa dotyczy rękojmi z Kodeksu cywilnego, można powołać się na wadę fizyczną rzeczy i art. 560 Kodeksu cywilnego.

Nie należy ograniczać się do ogólnego stwierdzenia, że klimatyzacja nie działa. Im dokładniej zostanie opisane, co było uszkodzone, dlaczego wymiana była konieczna i jaki był koszt, tym większa szansa na polubowne zakończenie sprawy.

Co, jeśli sprzedawca odmawia?

Sprzedawca może odmówić, twierdząc, że klimatyzacja działała w dniu sprzedaży, że usterka jest skutkiem eksploatacji albo że kupujący samodzielnie zlecił zbyt kosztowną naprawę. Dlatego kluczowe jest przygotowanie materiału dowodowego. Szczególnie ważna jest opinia mechanika wskazująca, czy nieszczelność chłodnicy lub przewodu mogła powstać nagle, czy raczej była skutkiem wcześniejszego stanu układu.

W razie braku porozumienia kupujący może skierować sprawę do sądu. W sprawach konsumenckich można także rozważyć pomoc miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. Jeżeli kwota sporu jest niewielka, często skuteczne bywa rzeczowe przedsądowe wezwanie do zapłaty z załączonymi dowodami.

W orzecznictwie podkreśla się, że odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi ma charakter zasadniczo niezależny od jego winy. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 820/12, wskazano, że sprzedawcy nie zwalnia sam brak wiedzy o wadzie, a wiedza o wadzie może zaostrzać jego odpowiedzialność.

FAQ

Czy przy zakupie auta z komisu obowiązuje rękojmia?

Jeżeli kupującym jest konsument, obecnie podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy o prawach konsumenta o zgodności towaru z umową. Rękojmia z Kodeksu cywilnego ma większe znaczenie w relacjach między osobami prywatnymi albo między przedsiębiorcami.

Czy mogę żądać zwrotu całej faktury za naprawę klimatyzacji?

Takie żądanie jest możliwe, ale trzeba wykazać, że naprawa dotyczyła wady obciążającej sprzedawcę, była konieczna i miała rozsądny koszt. Jeżeli nie dano sprzedawcy szansy na wcześniejszą reakcję, może on kwestionować wysokość albo zasadność kosztów.

Czy świadek zapewnienia sprzedawcy o sprawnej klimatyzacji ma znaczenie?

Tak. Świadek może potwierdzić, że sprzedawca zapewniał o sprawności klimatyzacji. Jeszcze lepsze są dowody pisemne, takie jak ogłoszenie, wiadomości SMS, e-mail, faktura z adnotacją albo protokół wydania pojazdu.

Czy wiek samochodu wyklucza roszczenia?

Nie. Samochód używany może mieć zużyte elementy, ale wiek pojazdu nie wyłącza odpowiedzialności za wadę, jeżeli sprzedawca zapewniał o sprawności danego układu albo usterka przekracza normalne zużycie, którego kupujący mógł rozsądnie oczekiwać.

Ile mam czasu na zgłoszenie problemu?

Nie warto zwlekać. W sprawach konsumenckich sprzedawca odpowiada za brak zgodności ujawniony w ustawowym okresie odpowiedzialności, ale szybkie zgłoszenie ułatwia dowodzenie, że przyczyna usterki istniała już przy sprzedaży. W relacjach niekonsumenckich terminy i obowiązki zawiadomienia mogą zależeć od statusu stron i treści umowy.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji kupujący ma argumenty, aby wystąpić do sprzedawcy z roszczeniem, zwłaszcza jeżeli komis zapewniał o sprawnej klimatyzacji, a usterka ujawniła się krótko po zakupie. Najbezpieczniej przygotować pisemne zgłoszenie, załączyć dokumenty z warsztatu i jasno wskazać, czy żądanie dotyczy naprawy, obniżenia ceny, czy zwrotu poniesionych kosztów.

Ostateczna ocena zależy od tego, kto formalnie sprzedał samochód, czy kupujący był konsumentem, jaka była treść umowy oraz czy naprawa została wykonana przed zgłoszeniem sprawy sprzedawcy. Im lepsza dokumentacja techniczna i dowodowa, tym większa szansa na skuteczne dochodzenie roszczeń.

Źródła:

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
• Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 820/12