Auto spłonęło po zakupie – jak żądać zwrotu ceny?

Kiedy po pożarze auta można żądać zwrotu ceny?

W opisanej sytuacji podstawą żądania może być rękojmia za wady rzeczy sprzedanej. Zgodnie z art. 560 Kodeksu cywilnego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności wadę usunie albo wymieni rzecz na wolną od wad. Przy używanym samochodzie, który całkowicie spłonął, wymiana lub naprawa w praktyce najczęściej nie będzie realnym rozwiązaniem.

Nie wystarczy jednak wykazać, że auto spłonęło po zakupie. Trzeba połączyć pożar z wadą fizyczną pojazdu, która istniała w chwili wydania auta albo wynikała z przyczyny tkwiącej w pojeździe już wtedy. Taką wadą mogłaby być na przykład usterka instalacji elektrycznej, niesprawny element nawiewu, wadliwa wcześniejsza naprawa albo inny problem techniczny, który doprowadził do zapłonu.

Jeżeli sprzedawca jest osobą prywatną, a nie przedsiębiorcą sprzedającym konsumentowi, nie należy automatycznie opierać sprawy na szczególnych zasadach właściwych dla sprzedaży konsumenckiej. W sporze z prywatnym sprzedawcą szczególnie ważne jest więc zgromadzenie dowodów potwierdzających wadę i jej związek z pożarem.

Co trzeba udowodnić sprzedawcy?

Odpowiedzialność z rękojmi nie jest odpowiedzialnością za każdą awarię, która wystąpi po sprzedaży. Sprzedawca odpowiada wtedy, gdy wada istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego albo wynikła z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili. W praktyce oznacza to konieczność ustalenia, czy źródło pożaru było związane ze stanem technicznym auta sprzed sprzedaży.

Informacja, że nawiew wcześniej piszczał i sprzedawca nic z tym nie zrobił, jest istotna. Może świadczyć o tym, że sprzedawca wiedział o niepokojącym objawie i nie przekazał tej informacji kupującej. Sama taka wypowiedź nie przesądza jednak jeszcze, że właśnie ta usterka spowodowała pożar. Do tego zwykle potrzebna jest opinia rzeczoznawcy samochodowego, specjalisty z zakresu pożarnictwa albo biegłego w postępowaniu sądowym.

Warto zabezpieczyć w szczególności: protokół lub notatkę straży pożarnej, zdjęcia wraku, korespondencję ze sprzedawcą, ogłoszenie sprzedaży, umowę, potwierdzenie zapłaty ceny, dane świadków oględzin oraz zapis rozmowy lub wiadomości, w których sprzedawca przyznaje wcześniejsze problemy z nawiewem.

Czy wyłączenie rękojmi w umowie przekreśla roszczenia?

W umowach sprzedaży używanych samochodów między osobami prywatnymi często pojawiają się zapisy typu: „kupujący zna stan techniczny pojazdu” albo „sprzedawca nie odpowiada z tytułu rękojmi”. Taki zapis trzeba oceniać dokładnie. Co do zasady strony mogą ograniczyć lub wyłączyć rękojmię, ale ograniczenie to nie chroni sprzedawcy, jeżeli podstępnie zataił wadę.

Jeżeli sprzedawca wiedział o objawach mogących świadczyć o poważnej usterce i celowo ich nie ujawnił, kupująca może argumentować, że doszło do zatajenia wady. Trzeba jednak odróżnić zwykłe przemilczenie drobnego objawu od sytuacji, w której sprzedawca znał istotne zagrożenie techniczne auta i świadomie je ukrył.

Jak sformułować pismo o odstąpieniu od umowy?

Pismo do sprzedawcy powinno być konkretne i wysłane w sposób pozwalający potwierdzić doręczenie, na przykład listem poleconym za potwierdzeniem nadania albo przez e-mail, jeżeli strony wcześniej korzystały z tej formy kontaktu. W piśmie należy wskazać dane stron, datę i przedmiot umowy, cenę, opis pożaru, podstawę prawną rękojmi oraz żądanie zwrotu ceny.

Praktyczna formuła może brzmieć: „Na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej składam oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży samochodu marki Audi A3 zawartej w dniu ... z powodu istotnej wady pojazdu, która ujawniła się po zakupie i doprowadziła do pożaru pojazdu. Wzywam Pana/Panią do zwrotu ceny w kwocie ... zł w terminie ... dni na rachunek bankowy ...”.

Do pisma warto dodać, że kupująca oferuje wydanie pozostałości pojazdu, kluczyków i dokumentów po zwrocie ceny albo w uzgodnionym terminie. Jeżeli wrak został zabezpieczony przez ubezpieczyciela, parking, policję lub inny podmiot, należy to opisać i wskazać, gdzie się znajduje.

Co grozi w razie procesu sądowego?

Jeżeli sprzedawca odmówi zwrotu pieniędzy, pozostaje droga sądowa. W pozwie trzeba będzie wykazać zawarcie umowy, zapłatę ceny, ujawnienie się wady, istotność wady oraz związek między wadą a pożarem. Sąd może oprzeć się na opinii biegłego, a prywatna opinia rzeczoznawcy może pomóc w przygotowaniu sprawy, choć nie zawsze zastępuje opinię biegłego sądowego.

Ryzyko procesu jest realne. Jeżeli opinia nie potwierdzi, że pożar wynikał z wady istniejącej przed sprzedażą, powództwo może zostać oddalone. Wtedy kupująca może ponieść koszty sądowe, koszty opinii biegłego oraz koszty zastępstwa procesowego drugiej strony. Wysokość opłaty od pozwu zależy od wartości dochodzonego roszczenia i wynika z przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym z art. 13 tej ustawy.

Z drugiej strony, jeżeli opinia wykaże wadę istniejącą już w dacie sprzedaży, a dodatkowo pojawią się dowody, że sprzedawca znał objawy usterki i ich nie ujawnił, pozycja kupującej będzie znacznie mocniejsza.

FAQ

Czy po spaleniu auta mogę od razu żądać zwrotu całej ceny?

Możesz złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy i wezwać sprzedawcę do zwrotu ceny, ale skuteczność żądania zależy od wykazania, że pożar wynikał z istotnej wady auta istniejącej przy sprzedaży albo z przyczyny tkwiącej w pojeździe już wtedy.

Czy prywatny sprzedawca odpowiada za wadę, o której nie wiedział?

Co do zasady rękojmia nie wymaga winy sprzedawcy. Sprzedawca może odpowiadać także wtedy, gdy o wadzie nie wiedział. Inaczej trzeba ocenić sytuację, gdy rękojmia została w umowie skutecznie ograniczona lub wyłączona, chyba że sprzedawca wadę podstępnie zataił.

Czy notatka straży pożarnej wystarczy w sądzie?

To zależy od jej treści. Jeżeli dokument wskazuje konkretną przyczynę pożaru związaną z wadą pojazdu, będzie bardzo pomocny. Jeżeli przyczyna jest nieustalona, zwykle potrzebna będzie opinia rzeczoznawcy lub biegłego.

Czy muszę oddać wrak samochodu po odstąpieniu od umowy?

Po odstąpieniu od umowy strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Kupujący żąda zwrotu ceny, a jednocześnie powinien zaoferować wydanie tego, co pozostało z pojazdu, wraz z dokumentami i kluczykami, o ile je posiada.

Jaki termin dać sprzedawcy na zwrot pieniędzy?

W praktyce często wyznacza się 7 albo 14 dni od doręczenia pisma. Termin powinien być jednoznaczny, a w piśmie warto wskazać numer rachunku bankowego oraz zapowiedzieć skierowanie sprawy do sądu w razie braku zapłaty.

Podsumowanie

W sprawie spalonego samochodu zakupionego od osoby prywatnej najważniejsze jest wykazanie związku między pożarem a wadą istniejącą w pojeździe już przy sprzedaży. Przyznanie sprzedawcy, że nawiew wcześniej piszczał, wzmacnia sytuację kupującej, ale nie przesądza jeszcze odpowiedzialności. Najbezpieczniej zabezpieczyć wrak, zebrać dokumenty, rozważyć prywatną opinię techniczną i dopiero na tej podstawie wysłać oświadczenie o odstąpieniu od umowy połączone z wezwaniem do zwrotu ceny.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.