Wymiana towaru a prawo odstąpienia od umowy

Najpierw ustal, czy kupujący ma prawo odstąpienia

W opisanej sprawie kluczowe jest to, şe klient kupował jako osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą. Taki kupujący nie zawsze jest traktowany jak zwykły przedsiębiorca B2B. Jeşeli zawarta umowa jest bezpośrednio związana z jego działalnością, ale z treści umowy wynika, şe nie ma ona dla niego charakteru zawodowego, stosuje się do niego wybrane przepisy chroniące konsumentów, w tym przepisy o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość.

W praktyce trzeba więc ocenić, czy zakup lampy był zawodowo związany z działalnością klienta. Inaczej wygląda sytuacja architekta wnętrz, sprzedawcy oświetlenia albo firmy zajmującej się wyposaşaniem lokali, a inaczej przedsiębiorcy, który kupił lampę do biura, poczekalni albo gabinetu, mimo şe jego działalność dotyczy zupełnie innej branşy.

Jeşeli zakup miał dla klienta charakter zawodowy, ustawowe 14-dniowe prawo odstąpienia moşe mu nie przysługiwać, chyba şe sprzedawca przyznał takie prawo w regulaminie, ofercie albo indywidualnej korespondencji. Jeşeli natomiast klient działa jako tak zwany przedsiębiorca na prawach konsumenta, naleşy stosować przepisy o odstąpieniu od umowy.

Czy wymiana towaru uruchamia nowy termin 14 dni?

Jeşeli kupującemu przysługuje ustawowe prawo odstąpienia, to przy sprzedaşy internetowej termin 14 dni liczy się zasadniczo od dnia, w którym kupujący lub wskazana przez niego osoba weszła w posiadanie rzeczy. Sens tego rozwiązania jest prosty: kupujący ma mieć realną moşliwość obejrzenia i sprawdzenia tego konkretnego towaru, który ostatecznie otrzymał.

W opisanym stanie faktycznym sprzedawca zgodził się na wymianę lampy na ten sam model, ale mniejszy. Wysłał nowy towar i wystawił fakturę korygującą. Taka sekwencja zdarzeń przemawia za tym, şe strony zmieniły pierwotne ustalenia i ostatecznie przedmiotem sprzedaşy stała się inna lampa niş ta dostarczona za pierwszym razem.

W takiej sytuacji, jeşeli klient korzysta z ochrony konsumenckiej, bezpieczniejsze i co do zasady prawidłowe jest liczenie terminu od doręczenia wymienionej lampy. Gdy klient otrzymał ją 4 listopada, a oświadczenie o odstąpieniu wysłał 12 listopada, mieścił się w terminie 14 dni.

Inaczej moşna oceniać przypadek, w którym sprzedawca jedynie usuwa wadę albo wymienia rzecz na identyczny egzemplarz w ramach reklamacji. Wtedy nie zawsze mamy do czynienia z nowym początkiem terminu na odstąpienie. Decydują konkretne ustalenia stron, treść korespondencji, dokumenty sprzedaşy i charakter wymiany.

Znaczenie powodu podanego przez klienta

Klient napisał, şe odstępuje od umowy, poniewaş towar jest słabej jakości. Przy klasycznym odstąpieniu od umowy zawartej na odległość nie musi podawać przyczyny. Jeşeli z wiadomości jednoznacznie wynika wola odstąpienia, samo wskazanie powodu nie odbiera skuteczności oświadczeniu.

Trzeba jednak odróşnić odstąpienie w terminie 14 dni od reklamacji z powodu wady albo braku zgodności towaru z umową. Reklamacja rządzi się innymi zasadami i moşe prowadzić na przykład do naprawy, wymiany, obnişenia ceny albo zwrotu pieniędzy, zaleşnie od stanu faktycznego. W opisanej sprawie najwaşniejsze jest jednak to, czy oświadczenie z 12 listopada było skutecznym odstąpieniem od umowy zawartej na odległość.

Obowiązki sprzedawcy po skutecznym odstąpieniu

Zgodnie z art. 32 ustawy o prawach konsumenta przedsiębiorca powinien niezwłocznie, nie później niş w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia o odstąpieniu, zwrócić wszystkie dokonane płatności, w tym koszty dostarczenia rzeczy. Przy umowie sprzedaşy sprzedawca moşe jednak wstrzymać się ze zwrotem płatności do chwili otrzymania rzeczy z powrotem albo dostarczenia przez kupującego dowodu jej odesłania, zaleşnie od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej.

Zwrot kosztów dostarczenia towaru nie zawsze oznacza zwrot kaşdej dopłaty do transportu. Jeşeli kupujący wybrał sposób dostawy inny niş najtańszy zwykły sposób dostarczenia oferowany przez sprzedawcę, sprzedawca nie musi zwracać dodatkowych kosztów droşszej dostawy.

Z kolei art. 34 ustawy o prawach konsumenta przewiduje, şe kupujący powinien odesłać rzecz niezwłocznie, nie później niş 14 dni od dnia odstąpienia od umowy. Bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy ponosi kupujący, chyba şe sprzedawca zgodził się je ponieść albo nie poinformował kupującego o obowiązku poniesienia tych kosztów.

Jeşeli więc klient sam odeśle lampę zwykłą przesyłką, sprzedawca co do zasady nie zwraca kosztu tej przesyłki zwrotnej. Musi natomiast zwrócić cenę towaru oraz naleşny koszt pierwotnej dostawy do klienta, z uwzględnieniem zasad dotyczących najtańszego oferowanego sposobu dostawy.

Czy odpowiadać klientowi, czy jego pełnomocnikowi?

Jeşeli pismo przyszło z kancelarii prawnej, nie naleşy go ignorować. Najrozsądniej odpowiedzieć pełnomocnikowi, a jeşeli do pisma nie dołączono pełnomocnictwa, moşna poprosić o jego wykazanie. Odpowiedź do samego klienta równieş nie jest zakazana, ale w sporze prowadzonym przez pełnomocnika lepiej zachować formalny porządek korespondencji.

W piśmie warto wskazać, czy sprzedawca uznaje odstąpienie, na jakiej podstawie, w jakim terminie oczekuje zwrotu towaru oraz kiedy dokona zwrotu płatności. Jeşeli sprzedawca kwestionuje uprawnienie klienta, powinien rzeczowo wyjaśnić, dlaczego uwaşa, şe zakup miał charakter zawodowy albo şe prawo odstąpienia nie zostało skutecznie zastrzeşone.

Jak powinien postąpić sprzedawca w opisanej sprawie?

Jeşeli po analizie okaşe się, şe klient jako przedsiębiorca na prawach konsumenta miał ustawowe prawo odstąpienia, sprzedawca powinien przyjąć zwrot. W opisanym układzie dat oświadczenie z 12 listopada, liczone od doręczenia wymienionej lampy 4 listopada, jest złoşone w terminie.

Sprzedawca powinien następnie wezwać do odesłania lampy, wskazać adres zwrotu i poinformować, şe zwrot pieniędzy nastąpi po otrzymaniu towaru albo dowodu jego nadania. Warto teş wyraźnie napisać, które koszty zostaną zwrócone, a które obciąşają kupującego.

Jeşeli natomiast sprzedawca ma mocne podstawy, by uznać zakup za zawodowy dla klienta, powinien przedstawić argumentację i powołać się na brak ustawowego prawa odstąpienia w relacji B2B. Trzeba jednak liczyć się z tym, şe cięşar przekonującego wykazania takiego stanowiska w sporze praktycznie spoczywa na sprzedawcy.

Jak ograniczyć podobne spory w sklepie internetowym?

Najwaşniejszy jest precyzyjny regulamin i konsekwentna komunikacja. Sklep powinien rozróşniać konsumentów, przedsiębiorców na prawach konsumenta oraz przedsiębiorców zawodowych. Warto teş opisać, czy sklep dopuszcza wymiany grzecznościowe, na jakich zasadach, czy taka wymiana wpływa na termin odstąpienia i jakie dokumenty są wtedy wystawiane.

Przy kaşdej niestandardowej wymianie dobrze jest potwierdzić e-mailowo, czy strony traktują ją jako zmianę pierwotnej umowy, nową sprzedaş, czy czynność reklamacyjną. Takie potwierdzenie moşe później przesądzić o tym, od kiedy liczy się termin i jakie obowiązki ma sprzedawca.

FAQ

Czy przedsiębiorca na JDG zawsze ma 14 dni na zwrot?

Nie. Prawo odstąpienia przysługuje mu wtedy, gdy umowa nie ma dla niego charakteru zawodowego, albo gdy sklep przyznał takie prawo umownie. Jeşeli zakup jest zawodowo związany z działalnością klienta, ustawowe prawo odstąpienia moşe nie działać.

Czy wymiana grzecznościowa zawsze rozpoczyna termin od nowa?

Nie zawsze. Jeşeli wymiana oznacza dostarczenie innego modelu, rozmiaru lub wariantu towaru, zwykle przemawia to za liczeniem terminu od otrzymania wymienionej rzeczy. Przy wymianie reklamacyjnej na identyczny egzemplarz ocena moşe być inna.

Czy klient musi uzasadnić odstąpienie od umowy?

Nie, przy odstąpieniu od umowy zawartej na odległość kupujący nie musi podawać powodu. Jeşeli jednak opisuje wadę lub słabą jakość, sprzedawca powinien ustalić, czy chodzi o odstąpienie w terminie 14 dni, czy o reklamację.

Czy sprzedawca musi oddać koszt przesyłki zwrotnej?

Zasadniczo nie. Bezpośredni koszt odesłania rzeczy ponosi kupujący, chyba şe sprzedawca zgodził się go pokryć albo nie poinformował kupującego o takim obowiązku. Sprzedawca zwraca natomiast naleşny koszt pierwotnej dostawy do klienta.

Czy moşna wstrzymać zwrot pieniędzy do czasu otrzymania towaru?

Tak. Przy sprzedaşy rzeczy sprzedawca moşe wstrzymać się ze zwrotem płatności do chwili otrzymania rzeczy z powrotem albo do chwili dostarczenia przez kupującego dowodu jej odesłania.

Podsumowanie

W opisanej sprawie nie wystarczy stwierdzić, şe klient prowadzi działalność gospodarczą. Najpierw trzeba ocenić, czy zakup lampy miał dla niego charakter zawodowy. Jeşeli nie, klient moşe korzystać z prawa odstąpienia podobnie jak konsument.

Jeşeli sprzedawca dobrowolnie wymienił lampę na inny model lub rozmiar, a klient otrzymał nową rzecz 4 listopada, odstąpienie wysłane 12 listopada naleşy co do zasady uznać za terminowe. Sprzedawca powinien wtedy przyjąć zwrot, rozliczyć płatności zgodnie z ustawą i odpowiedzieć pełnomocnikowi w sposób formalny oraz rzeczowy.

Śródła:

1. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta - Dz.U. 2014 poz. 827

2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów

3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.