• Data: 2026-02-26 • Autor: Katarzyna Talkowska-Szewczyk
Kupiłem mieszkanie jeszcze przed ślubem, finansując je z własnych środków oraz kredytu hipotecznego. W akcie notarialnym wskazano, że nieruchomość weszła do mojego majątku osobistego. Po zawarciu małżeństwa i powstaniu wspólności majątkowej wspólnie z żoną zamieszkaliśmy w tym lokalu. Po kilku latach sprzedałem to mieszkanie i zdecydowałem się na zakup większego. Nowa nieruchomość została sfinansowana z różnych źródeł: w przeważającej części ze środków uzyskanych ze sprzedaży mojego wcześniejszego mieszkania, częściowo z darowizny otrzymanej od moich rodziców, częściowo z kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie z żoną oraz z oszczędności żony zgromadzonych na jej rachunku bankowym. Chciałbym, aby w akcie notarialnym zakupu nowego mieszkania dokładnie rozgraniczono pochodzenie środków, tak aby zabezpieczyć mój majątek osobisty na wypadek ewentualnego podziału majątku w przyszłości.
.jpg)
Podstawą prawną jest ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z art. 31 § 1 k.r.o.:
„Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”.
Zgodnie z art. 31 § 2 k.r.o. do majątku wspólnego należą w szczególności:
pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
dochody z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego każdego z małżonków;
środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z art. 33 k.r.o. do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in.:
przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że darczyńca postanowił inaczej;
przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Oznacza to, że środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania należącego wcześniej do majątku osobistego oraz darowizna otrzymana wyłącznie na rzecz jednego z małżonków również zachowują charakter majątku osobistego.
Zgodnie z art. 35 k.r.o. w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego ani rozporządzać udziałem, który przypadnie mu w razie ustania wspólności. Do czasu ustanowienia rozdzielności majątkowej lub ustania małżeństwa wspólność majątkowa trwa.
W opisanej sytuacji możliwe i zasadne jest szczegółowe wskazanie w akcie notarialnym źródeł finansowania zakupu nieruchomości. W akcie należy wyraźnie rozdzielić środki pochodzące z majątku osobistego od środków stanowiących majątek wspólny, w tym środków pochodzących z kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie przez małżonków.
Dla celów dowodowych najlepiej wskazać konkretne kwoty oraz ich źródła, np.:
a) z majątku osobistego jednego z małżonków określona kwota, na którą składają się środki ze sprzedaży wcześniejszej nieruchomości oraz darowizna,
b) z majątku wspólnego małżonków określona kwota pochodząca z kredytu hipotecznego udzielonego na podstawie konkretnej umowy.
Możliwe jest również ustalenie nierównych udziałów we współwłasności nieruchomości, odpowiednio do wniesionych nakładów, np. w proporcji 3/4 do 1/4.
Zakup nieruchomości w trakcie trwania wspólności majątkowej nie wyklucza ochrony majątku osobistego jednego z małżonków. Kluczowe znaczenie ma precyzyjne opisanie w akcie notarialnym źródeł finansowania oraz wysokości wniesionych środków. Kredyt hipoteczny zaciągnięty wspólnie stanowi co do zasady element majątku wspólnego. Takie rozwiązanie ułatwia późniejsze rozliczenia w razie ustania wspólności majątkowej.
Przykład 1
Małżonek kupuje mieszkanie w trakcie małżeństwa, wykorzystując środki ze sprzedaży nieruchomości nabytej przed ślubem oraz wspólny kredyt hipoteczny. W akcie notarialnym wskazuje dokładne kwoty i proporcje, co pozwala na późniejsze rozliczenie nakładów.
Przykład 2
Jedno z małżonków otrzymuje darowiznę pieniężną od rodziców wyłącznie na swoją rzecz i przeznacza ją na zakup wspólnego mieszkania. Dzięki odpowiedniemu zapisowi w akcie notarialnym darowizna zachowuje charakter majątku osobistego.
Przykład 3
Małżonkowie finansują zakup nieruchomości z różnych źródeł, w tym z oszczędności jednego z nich. Ustalenie nierównych udziałów we współwłasności odzwierciedla faktyczny wkład finansowy każdej ze stron.
Świadczymy porady prawne z zakresu prawa rodzinnego i majątkowego, w tym dotyczące podziału majątku, zabezpieczenia interesów małżonków oraz analizy aktów notarialnych. Udzielamy wsparcia zarówno na etapie planowania transakcji, jak i w sytuacjach spornych.
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika