Indywidualne porady prawne
• Autor: Katarzyna Siwiec
Żyję w konkubinacie – mój partner czeka na rozwód, ma ustanowioną notarialnie rozdzielność majątkową. Planujemy za miesiąc kupić dom o wartości ok. 500 tys. zł. Mój wkład jest na poziomie 150 tys. zł, on wnosi większość. Z pierwszego małżeństwa ma dwoje dzieci. W jaki sposób mogę się zabezpieczyć przed ewentualnymi problemami? Czy w akcie notarialnym powinniśmy zaznaczyć wielkość wkładów? Czy istnieje jakaś forma zabezpieczenia i ominięcia zachowków? Czy partner może mi darować swój wkład, jaki wniósł w zakup nieruchomości? Planujemy się pobrać, czy po ślubie może mi darować lub sprzedać pół domu? Chodzi mi o najbardziej korzystną formę przekazania – biorąc pod uwagę kwestie podatkowe. Jak rozwiązać kwestie finansowe związane z urządzaniem domu? Chcemy je regulować na bieżąco – czy muszę na wypadek problemów zbierać dowody finansowe, za które rzeczy ja zapłaciłam?
W przypadku zakupu nieruchomości przez Panią i konkubenta są w zasadzie dwie możliwości: albo kupicie Państwo nieruchomość właśnie w częściach ułamkowych albo jedno z Państwa powiedzmy pożyczy drugiemu brakującą kwotę i tylko jedno z Państwa zostanie właścicielem nieruchomości.
Wyjaśnię, iż w polskim prawie istnieją dwa rodzaje współwłasności tzw. łączna – bezudziałowa i taka powstaje na przykład z mocy prawa pomiędzy małżonkami, jeśli nie zawrą intercyzy oraz ułamkowa, gdy właśnie 2 osoby postanowią nabyć nieruchomość.
Jeżeli Państwo oświadczycie przez notariuszem, że nabywacie Państwo nieruchomość na współwłasność, on to już jako profesjonalista prawidłowo w akcie notarialnym zapisze.
Zobacz też: Zmiana wpisu w KW po rozwodzie
Pyta też Pani, czy istnieje jakaś forma zabezpieczenia i ominięcia zachowków? Nie wiem, jaka jest Pani wiedza na ten temat, ale w najczęstszej formie zachowek przysługuje spadkobiercom ustawowym, którzy zostają wyłączeni od dziedziczenia, albowiem spadkodawca sporządzi testament, w którym powoła innego spadkobiercę. Zgodnie z treścią art. 991 Kodeku cywilnego – zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Pozbawić zachowku można w zasadzie tylko jednym sposobem – poprzez wydziedziczenie uprawnionych w testamencie. Mówi o tym art. 1008 K.c., stanowiąc, że spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Przyczyna taka musi być wyraźnie wskazana w testamencie.
Natomiast wyjaśnię, że dzieci Pani konkubenta nie będę dziedziczyć nigdy Pani części nieruchomości, to nabędą ewentualnie Pani spadkobiercy.
Przeczytaj też: Zakup działki na współwłasność
Pyta Pani, czy partner może darować Pani swój wkład, jaki wniósł w zakup nieruchomości.
Otóż nie mówimy o wkładach, a o udziałach w nieruchomości, a więc jeśli będzie on miał na przykład 1/2 części nieruchomości, to taką częścią może rozporządzać poprzez sprzedaż czy darowiznę.
Raczej darowizna będzie korzystniejsza, z racji kwot wolnych, niższych stawek podatkowych itd.
Pani, jako żona, będzie zaliczała się do I grupy podatkowej, które to zaliczenie niesie za sobą korzyści podatkowe w postaci: wyższej kwoty wolnej od podatku – 10 278 zł oraz opodatkowaniu niższą stawką. Mówi o tym art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który brzmi:
„Art. 15. 1. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:
Kwoty nadwyżki w zł |
PODATEK WYNOSI |
|
ponad |
do |
|
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej |
||
10 278 |
3% |
|
10 278 |
20 556 |
308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł |
20 556 |
822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł |
|
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej |
||
10 278 |
7% |
|
10 278 |
20 556 |
719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10 278 zł |
20 556 |
1 644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł |
|
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej |
||
10 278 |
12% |
|
10 278 |
20 556 |
1 233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł |
20 556 |
2 877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł |
Zobacz również: Kupno nieruchomości
W zakresie ostatniego pytania o kwestie związane z urządzaniem domu, proszę koniecznie kolekcjonować wszystkie rachunku dla swojego bezpieczeństwa, zgodnie bowiem z art. 207 K.c. pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Tak więc w przypadku ewentualnego sądowego zniesienia współwłasności te nakłady, na żądanie drugiej strony, rozlicza się, więc bardzo ważnym jest, aby móc ich poniesienie udokumentować.
Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼
Indywidualne porady prawne
O autorze: Katarzyna Siwiec
Radca prawny, absolwentka wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 17 lat pracująca w zawodzie prawnika i udzielająca porad prawnych, od 2010 roku prowadzi własną kancelarię. Specjalizuje się w obsłudze prawnej zarówno przedsiębiorców z różnych branż, jak i osób fizycznych.
Zapytaj prawnika