Przedawnienie opłaty za najem auta zastępczego

Jaki termin przedawnienia ma opłata za najem auta zastępczego?

Roszczenie o zapłatę za najem samochodu zastępczego najczęściej przedawnia się po 3 latach. Wynika to z tego, że po stronie wynajmującego zwykle występuje przedsiębiorca, a roszczenie o zapłatę czynszu lub wynagrodzenia za najem jest związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 118 Kodeksu cywilnego, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi 6 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 3 lata. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata.

W praktyce oznacza to, że nie wystarczy spojrzeć wyłącznie na datę wystawienia faktury. Trzeba ustalić, kiedy roszczenie stało się wymagalne, czy obowiązywał 3-letni termin, czy doszło do przerwania biegu przedawnienia oraz czy dłużnik jest konsumentem.

Od kiedy liczyć przedawnienie faktury za najem?

Punktem wyjścia jest wymagalność roszczenia. Najczęściej będzie to dzień następujący po terminie płatności wskazanym w fakturze, umowie najmu, zleceniu naprawy albo innym dokumencie, który określał zasady korzystania z pojazdu zastępczego.

Jeżeli faktura za najem auta zastępczego miała termin płatności w czerwcu 2017 r., 3-letni termin należy liczyć od dnia, w którym zapłata stała się wymagalna. Przy aktualnym brzmieniu art. 118 Kodeksu cywilnego oraz przepisach przejściowych po nowelizacji z 2018 r. dla roszczeń jeszcze nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie nowych przepisów koniec terminu może przypadać na ostatni dzień roku kalendarzowego, czyli w takim modelowym przypadku na koniec 2020 r.

Nie można jednak automatycznie przyjąć jednej daty bez sprawdzenia dokumentów. Znaczenie mogą mieć zwłaszcza: data zawarcia umowy, termin płatności, sposób doręczenia faktury, postanowienia dotyczące rozliczenia kosztów najmu z ubezpieczycielem oraz ewentualne wcześniejsze czynności sądowe albo mediacyjne.

Czy pismo z windykacji albo cesja długu przerywa przedawnienie?

Nie. Samo wezwanie do zapłaty wysłane przez firmę windykacyjną, informacja o cesji wierzytelności, wiadomość e-mail, telefon windykatora albo ponaglenie nie przerywają biegu przedawnienia. Takie czynności mogą mieć znaczenie dowodowe, ale nie powodują rozpoczęcia biegu terminu od nowa.

Cesjonariusz, czyli podmiot, który nabył wierzytelność, wchodzi co do zasady w sytuację prawną dotychczasowego wierzyciela. Oznacza to, że nie otrzymuje dłuższego terminu przedawnienia tylko dlatego, że kupił wierzytelność. Jeżeli roszczenie było już przedawnione albo zbliżało się do przedawnienia, cesja sama w sobie tego nie zmienia.

Co może przerwać bieg przedawnienia?

Zgodnie z art. 123 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez czynność przed sądem lub innym właściwym organem podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia, przez uznanie roszczenia przez dłużnika oraz przez wszczęcie mediacji.

W praktyce najczęściej chodzi o wniesienie pozwu o zapłatę. Jeżeli wierzyciel złożył pozew przed upływem terminu przedawnienia, późniejszy upływ czasu w trakcie procesu nie oznacza automatycznie, że roszczenie stało się przedawnione. Bieg terminu został bowiem przerwany.

Uwaga wymagana jest także przy rozmowach z windykacją. Prośba o rozłożenie długu na raty, pisemne potwierdzenie zadłużenia albo częściowa zapłata mogą zostać potraktowane jako uznanie roszczenia. Nie każda rozmowa z wierzycielem ma taki skutek, ale nieostrożne sformułowania mogą osłabić pozycję dłużnika.

Przedawnienie a konsument

Jeżeli zapłaty żąda przedsiębiorca, a dłużnikiem jest konsument, zastosowanie mają dodatkowe zasady ochronne. Po upływie terminu przedawnienia co do zasady nie można skutecznie domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Sąd powinien brać przedawnienie pod uwagę z urzędu, choć w praktyce warto wyraźnie wskazać tę okoliczność w odpowiedzi na pozew albo sprzeciwie od nakazu zapłaty.

Jeżeli dłużnik nie jest konsumentem, zarzut przedawnienia trzeba zwykle podnieść samodzielnie. Brak reakcji na pozew lub nakaz zapłaty może doprowadzić do powstania tytułu wykonawczego, nawet gdy sprawa wymagała merytorycznej obrony.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zapłaty?

Po otrzymaniu pisma z firmy windykacyjnej nie należy opierać się wyłącznie na kwocie wskazanej w wezwaniu. Warto zażądać dokumentów potwierdzających roszczenie, w szczególności umowy najmu lub zlecenia, faktury, protokołu wydania i zwrotu pojazdu, dokumentu cesji wierzytelności oraz wyliczenia odsetek.

Następnie trzeba ustalić, czy rzeczywiście powstał obowiązek zapłaty po stronie korzystającego z pojazdu. Przy samochodach zastępczych po kolizji bywa tak, że koszt najmu miał być dochodzony od ubezpieczyciela sprawcy albo że klient podpisywał dokumenty dotyczące przelewu wierzytelności z polisy OC. Treść podpisanych dokumentów ma wtedy zasadnicze znaczenie.

Jeżeli z dokumentów wynika, że termin przedawnienia już upłynął, odpowiedź do wierzyciela powinna być ostrożna. Najbezpieczniej nie uznawać długu, nie deklarować spłaty i nie podpisywać ugody bez wcześniejszej analizy sprawy.

Podsumowanie

Opłata za najem samochodu zastępczego przedawnia się najczęściej po 3 latach, ponieważ jest to roszczenie związane z działalnością gospodarczą wynajmującego. Termin należy liczyć od wymagalności zapłaty, a nie zawsze od samej daty wystawienia faktury. Przy terminach co najmniej 2-letnich trzeba uwzględnić zasadę końca roku kalendarzowego oraz przepisy przejściowe po zmianie Kodeksu cywilnego.

Jeżeli wezwanie do zapłaty przyszło po latach, kluczowe jest sprawdzenie, czy wcześniej wniesiono pozew, rozpoczęto mediację albo doszło do uznania długu. Sama windykacja i cesja wierzytelności nie przerywają biegu przedawnienia.

FAQ

Czy faktura za samochód zastępczy przedawnia się po 3 latach?

Najczęściej tak, jeżeli roszczenie wynika z działalności firmy wynajmującej pojazd. Trzeba jednak sprawdzić termin wymagalności, dokumenty najmu oraz to, czy nie doszło do przerwania biegu przedawnienia.

Czy termin liczy się od daty wystawienia faktury?

Nie zawsze. Zasadniczo liczy się od wymagalności zapłaty, czyli najczęściej od dnia następującego po terminie płatności wskazanym na fakturze albo w umowie.

Czy wezwanie z firmy windykacyjnej przerywa przedawnienie?

Nie. Samo wezwanie do zapłaty, informacja o cesji wierzytelności lub ponaglenie nie przerywają biegu przedawnienia. Inaczej może być w przypadku pozwu, mediacji albo uznania długu.

Czy trzeba odpowiadać na pismo windykacyjne?

Warto odpowiedzieć, ale ostrożnie. Najlepiej zażądać dokumentów i nie składać oświadczeń, które mogłyby zostać uznane za potwierdzenie długu albo zgodę na spłatę.

Czy konsument musi podnosić zarzut przedawnienia w sądzie?

Sąd powinien uwzględnić przedawnienie roszczenia przeciwko konsumentowi z urzędu. Mimo to w praktyce warto wyraźnie wskazać przedawnienie w piśmie procesowym, aby nie pozostawiać tej kwestii bez reakcji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2018 poz. 1104

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.