Odszkodowanie za błędny zabieg kosmetyczny

Kiedy zabieg kosmetyczny może rodzić odpowiedzialność gabinetu?

Nie każdy niezadowalający efekt zabiegu kosmetycznego oznacza automatycznie, że gabinet odpowiada za szkodę. Odpowiedzialność może jednak powstać wtedy, gdy zabieg został wykonany niezgodnie z zasadami wiedzy zawodowej, bez zachowania należytej staranności, z użyciem niewłaściwych preparatów albo gdy klientka nie została prawidłowo poinformowana o ryzyku i możliwych następstwach.

W przypadku pigmentacji twarzy istotne będzie zwłaszcza to, czy trwałe kropki lub przebarwienia mieszczą się w typowym, uprzednio wyjaśnionym ryzyku zabiegu, czy też są skutkiem błędu technicznego, nieprawidłowej kwalifikacji do zabiegu, zbyt głębokiego wprowadzenia pigmentu albo niewłaściwych zaleceń pozabiegowych.

Podpisana zgoda na zabieg ma znaczenie dowodowe, ale nie daje gabinetowi pełnej ochrony. Jeżeli zgoda była ogólna, niezrozumiała, nie obejmowała konkretnego ryzyka albo klientka otrzymała błędne zapewnienia, że powikłanie można usunąć kremami mimo potrzeby leczenia laserowego, nadal można rozważać roszczenia wobec gabinetu.

Odszkodowanie i zadośćuczynienie po błędnym zabiegu

W sprawach o uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia podstawowe znaczenie ma art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. W praktyce mogą to być między innymi koszty konsultacji dermatologicznych, leczenia, zabiegów laserowego usuwania pigmentu, leków, dojazdów, dokumentacji medycznej oraz prywatnych opinii specjalistycznych, jeżeli były celowe i pozostają w związku ze szkodą.

Odszkodowanie dotyczy szkody majątkowej, czyli realnych wydatków albo strat finansowych. Zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 445 Kodeksu cywilnego, dotyczy krzywdy niemajątkowej: bólu, stresu, wstydu, pogorszenia komfortu życia, ograniczeń towarzyskich, lęku przed pozostaniem trwałych śladów czy negatywnego wpływu wyglądu twarzy na codzienne funkcjonowanie.

Możliwe jest również dochodzenie roszczeń na podstawie odpowiedzialności kontraktowej, jeżeli gabinet nienależycie wykonał usługę. W praktyce często analizuje się oba reżimy odpowiedzialności: kontraktowy i deliktowy. Wybór podstawy zależy od dokumentów, przebiegu zabiegu, rodzaju szkody oraz tego, czy doszło do naruszenia ciała lub rozstroju zdrowia.

Co trzeba udowodnić?

Aby skutecznie dochodzić roszczeń, trzeba wykazać trzy podstawowe elementy: szkodę, zawinione lub nienależyte działanie gabinetu albo kosmetyczki oraz związek przyczynowy między zabiegiem a powstałymi następstwami. W sprawach kosmetycznych najczęściej spór dotyczy tego, czy zmiany są normalnym ryzykiem zabiegu, czy wynikiem błędu.

• Szkoda może polegać na przebarwieniach, bliznach, utrwalonych punktach pigmentu, konieczności leczenia lub zabiegów naprawczych.
• Wina lub nienależyta staranność może wynikać z błędnej techniki, braku kwalifikacji, pominięcia przeciwwskazań, niewłaściwej reakcji na powikłania albo nieprawidłowych zaleceń.
• Związek przyczynowy wymaga wykazania, że uszkodzenie skóry powstało właśnie wskutek danego zabiegu, a nie z innej przyczyny.

Warto pamiętać, że w razie procesu sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego. Dlatego jeszcze przed sporem dobrze jest uzyskać konsultację dermatologiczną lub z zakresu medycyny estetycznej, z opisem stanu skóry, możliwych przyczyn zmian i proponowanego leczenia.

Jak ocenia się wysokość zadośćuczynienia?

Zadośćuczynienie nie jest wyliczane według sztywnego cennika. Sąd lub ubezpieczyciel bierze pod uwagę konkretną sytuację poszkodowanej osoby. Znaczenie mają między innymi: widoczność zmian, lokalizacja na twarzy, czas leczenia, konieczność zabiegów laserowych, bolesność terapii, ryzyko pozostania śladów, wiek poszkodowanej, wpływ na życie zawodowe i prywatne oraz intensywność cierpień psychicznych.

W orzecznictwie podkreśla się kompensacyjny charakter zadośćuczynienia. Ma ono realnie złagodzić skutki krzywdy, a nie mieć wyłącznie symboliczny wymiar. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 969/98, wskazano, że zadośćuczynienie powinno obejmować cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te możliwe w przyszłości.

Podobnie w wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACa 256/12, zaakcentowano konieczność indywidualnej oceny okoliczności sprawy, w tym bólu, długotrwałości leczenia oraz negatywnych przeżyć psychicznych. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt IV CSK 80/05, odniesiono się do kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.

Przedawnienie roszczeń po zabiegu kosmetycznym

Jeżeli roszczenie jest oparte na czynie niedozwolonym, zastosowanie ma art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego. Co do zasady roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten zasadniczo nie może być dłuższy niż 10 lat od zdarzenia wywołującego szkodę.

W przypadku szkody na osobie ważne jest jednak art. 442¹ § 3 Kodeksu cywilnego: przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Ma to znaczenie przy powikłaniach, które ujawniają się stopniowo albo których trwały charakter zostaje potwierdzony dopiero po czasie.

Trzeba też uwzględnić art. 118 Kodeksu cywilnego. Jeżeli termin przedawnienia wynosi co najmniej 2 lata, jego koniec przypada co do zasady na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Sposób liczenia terminu zawsze należy odnieść do konkretnej podstawy prawnej roszczenia i dat, które da się wykazać dowodami.

Czy zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela pomaga?

Wiele gabinetów kosmetycznych posiada ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Dlatego warto zażądać od gabinetu wskazania numeru polisy i danych ubezpieczyciela. Zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi może prowadzić do wypłaty odszkodowania bez procesu, choć ubezpieczyciel może również odmówić zapłaty albo zaproponować kwotę zaniżoną.

Zgłoszenie roszczenia ubezpieczycielowi może mieć znaczenie dla biegu przedawnienia, ale nie należy zakładać automatycznie, że każda korespondencja wywoła taki sam skutek. Dla bezpieczeństwa trzeba zachować potwierdzenie zgłoszenia, decyzję ubezpieczyciela, pełną korespondencję i pilnować terminów na dochodzenie roszczeń przed sądem.

Jakie dowody zabezpieczyć po nieudanym zabiegu?

Im szybciej zostaną zabezpieczone dowody, tym łatwiej wykazać przebieg sprawy. Dotyczy to zwłaszcza zmian na twarzy, które mogą zmieniać wygląd w czasie. Zdjęcia powinny być wykonywane w dobrym świetle, z różnych odległości, najlepiej regularnie i z zachowaniem dat wykonania.

• umowę, regulamin, kartę klienta, formularz zgody i ankietę przedzabiegową,
• korespondencję z gabinetem, w tym wiadomości o zaleceniach i zapewnieniach dotyczących kremów lub usuwania zmian,
• zdjęcia skóry przed zabiegiem, bezpośrednio po zabiegu i w kolejnych tygodniach,
• rachunki za zabieg, konsultacje, leki, preparaty, laseroterapię i dojazdy,
• zaświadczenia lekarskie, opisy konsultacji, zalecenia dermatologa lub innego specjalisty,
• dane świadków, jeżeli ktoś widział stan skóry przed zabiegiem lub był obecny przy rozmowach z gabinetem.

Jak zacząć dochodzenie roszczeń?

Pierwszym krokiem powinno być pisemne wezwanie gabinetu do wydania dokumentacji dotyczącej zabiegu oraz wskazania polisy OC. Następnie można zgłosić roszczenie do gabinetu i ewentualnie do ubezpieczyciela. W piśmie należy opisać przebieg zabiegu, wskazać zarzucane nieprawidłowości, wymienić skutki zdrowotne i estetyczne oraz załączyć dowody.

Jeżeli koszt laserowego usuwania kropek jest znany, można żądać zwrotu poniesionych wydatków albo wyłożenia z góry kwoty potrzebnej na leczenie, jeżeli pozostaje ono w związku ze szkodą. W przypadku braku porozumienia pozostaje pozew cywilny przeciwko podmiotowi odpowiedzialnemu, a niekiedy także przeciwko ubezpieczycielowi.

W piśmie nie warto ograniczać się do ogólnego stwierdzenia, że zabieg się nie udał. Znacznie skuteczniejsze jest wskazanie konkretnych zarzutów: braku informacji o ryzyku, błędnej techniki, zignorowania objawów, nieprawidłowych zaleceń albo odmowy wydania dokumentacji.

FAQ

Czy podpisana zgoda na zabieg zamyka drogę do odszkodowania?

Nie zawsze. Zgoda potwierdza, że klientka została poinformowana o określonych ryzykach, ale nie obejmuje błędu, niedbalstwa, wykonania zabiegu niezgodnie z zasadami staranności ani zatajenia istotnych informacji.

Czy można żądać zwrotu kosztów laserowego usuwania pigmentu?

Tak, jeżeli laserowe usuwanie pigmentu jest celowe, medycznie lub specjalistycznie uzasadnione i pozostaje w związku z błędnie wykonanym zabiegiem. Warto uzyskać kosztorys lub zalecenie specjalisty oraz zachować rachunki.

Czy najpierw trzeba iść do sądu?

Nie. Zwykle warto zacząć od pisemnego wezwania gabinetu i zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi, jeżeli gabinet posiada polisę OC. Dopiero odmowa zapłaty albo zaniżona propozycja może uzasadniać pozew.

Jak długo mam czas na zgłoszenie roszczeń?

Przy roszczeniach deliktowych podstawowy termin wynosi 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej. Przy szkodach na osobie termin nie może skończyć się wcześniej niż po 3 latach od uzyskania tej wiedzy. Dokładne liczenie terminu zależy od okoliczności sprawy.

Czy potrzebna jest opinia lekarza?

Nie zawsze na etapie przedsądowym, ale jest bardzo pomocna. Opinia dermatologa lub innego specjalisty może potwierdzić rodzaj zmian, konieczność leczenia oraz prawdopodobny związek z zabiegiem.

Podsumowanie

Błędnie wykonany zabieg kosmetyczny może uzasadniać roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie, zwłaszcza gdy doszło do trwałych zmian na skórze, konieczności leczenia lub zabiegów naprawczych. Najważniejsze jest szybkie zabezpieczenie dowodów, ustalenie zakresu szkody i skierowanie roszczeń do właściwego podmiotu: gabinetu, osoby wykonującej zabieg albo ubezpieczyciela.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 969/98
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACa 256/12
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt IV CSK 80/05

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.