Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z postępowaniem cywilnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak odzyskać pieniądze wydane na byłą partnerkę?

Marek Gola • Opublikowane: 2020-07-03

Byłem kilka lat w związku partnerskim z konkubiną. Wydałem mnóstwo pieniędzy na utrzymanie i potrzeby byłej partnerki. Teraz chciałbym odzyskać te środki. Kupowałem jej odzież, żywność, kosmetyki. Kupiłem AGD, RTV. Sfinansowałem duży remont. Ogólnie zainwestowałem ok. 200 tys. zł w jej życie. Faktur na swoje nazwisko nie posiadam. Mam jedynie przelewy i wyciągi za płatności kartą. Czy możliwe jest odzyskanie tych pieniędzy?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.


Jak odzyskać pieniądze wydane na byłą partnerkę?

Stosunki majątkowe w związkach partnerskich

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.o., przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej L.p.c.

Dla potrzeb niniejszej opinii przyjmuję, że mieszkanie, w którym przeprowadzany były remonty, jest mieszkaniem byłej partnerki.

W pierwszej kolejności wskazać należy za Sądem Najwyższym, iż „do stosunków majątkowych osób pozostających w związku pozamałżeńskim nie mogą być stosowane w drodze analogii przepisy art. 21 i nast. k.r.o. o wspólności ustawowej. Związek pozamałżeński sam przez się nie wywołuje żadnych skutków o charakterze prawnomajątkowym między osobami, które w związku takim pozostają. Jeśli powstają między nimi stosunki prawnomajątkowe, prawa i obowiązki stąd wynikające ocenić należy na podstawie przepisów właściwych dla tych stosunków” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1986 r., sygn. akt III CZP 79/85).

Współwłasność ułamkowa lub bezpodstawne wzbogacenie

Niestety orzecznictwo Sądu Najwyższego nie jest jednolite, bowiem część wyroków odnosi się do przepisów dotyczących współwłasności w częściach ułamkowych oraz odpowiednio przepisów do jej zniesienia, w części wyroków wskazuje się na przepisy o spółce cywilnej, a w jeszcze innych na bezpodstawne wzbogacenie.

W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 32/00, wskazano, iż „kwestia rozliczeń majątkowych po ustaniu trwałego związku faktycznego nie została uregulowana w ustawie. Zawarte w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym przepisy dotyczące stosunków majątkowych małżeńskich, w tym rozliczeń następujących po ustaniu wspólności, nie mogą znaleźć zastosowania do rozliczeń po ustaniu trwałego związku faktycznego. Oznaczałoby to bowiem zrównanie w pewnym zakresie małżeństwa oraz związku nieformalnego, do czego brak podstawy prawnej” (wskazuje się na tę okoliczność także w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1986 r., sygn. akt III CZP 79/85). Konieczność dokonania takich rozliczeń nie budzi przy tym wątpliwości. Zarówno zatem doktryna, jak i orzecznictwo poszukują ich podstawy prawnej. Wskazywane są następujące możliwości: odpowiednie (lub analogiczne) zastosowanie przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej, zastosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych i znoszeniu tej współwłasności, zastosowanie przepisów o spółce cywilnej oraz zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Z przyczyn, o których była już mowa, w sposób kategoryczny należy wykluczyć możliwość stosowania przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej. Otwarta pozostaje natomiast kwestia zastosowania pozostałych uregulowań. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane są w tym zakresie różne stanowiska. Przykładowo można wskazać, że Sąd Najwyższy dopuszcza zarówno możliwość stosowania przepisów o zniesieniu współwłasności (tak w powołanej uchwale z dnia 30 stycznia 1985 r.), jak i możliwość taką wyklucza (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1997 r., sygn. akt I CKU 155/97). Wskazuje się na dopuszczalność oparcia rozliczeń majątkowych konkubentów na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1974 r., sygn. akt III CRN 132/74), jak i na istnienie podstawy prawnej dla dokonania określonych przesunięć majątkowych w zakresie trwania konkubinatu wykluczającej możliwość sięgania do instytucji bezpodstawnego wzbogacenia (tak w uzasadnieniu uchwały z dnia 30 stycznia 1986 r.).

Wybór jednego ze wskazanych uregulowań uzależniony jest jednak od okoliczności konkretnej sprawy. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1970 r., sygn. akt III CZP 62/69, wskazuje się, że „co do roszczeń z tytułu nabytych wspólnie nieruchomości i rzeczy ruchomych, jak również z tytułu nakładów dokonanych na te przedmioty, należy stosować przepisy o zniesieniu współwłasności, natomiast co do roszczeń z tytułu nakładów dokonanych przez jednego z konkubentów na wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa przedmioty majątkowe należące do drugiej z tych osób, zastosowanie znaleźć powinny przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu”.

Odzyskanie środków z racji bezpodstawnego wzbogacenia się

W mojej ocenie, w chwili obecnej, Pana była partnerka została bezpodstawnie wzbogacona.

Zgodnie z art. 405 K.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody.

Istotna z punktu widzenia Pana interesu jest treść art. 408 § 1 K.c. zgodnie z którym zobowiązany do wydania korzyści może żądać zwrotu nakładów koniecznych o tyle, o ile nie znalazły pokrycia w użytku, który z nich osiągnął. Zwrotu innych nakładów może żądać o tyle, o ile zwiększają wartość korzyści w chwili jej wydania; może jednak zabrać te nakłady, przywracając stan poprzedni.

Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

Trudność w odzyskaniu środków – dowody

Szanse na odzyskanie pieniędzy są, ale nie ulega wątpliwości, że sprawa nie jest łatwa i wymagać będzie przedstawienia licznych dowodów. Dobrze byłoby, gdyby prócz przekazu bankowego w sprawie zeznawał także świadek, który by potwierdził Pan wskazania. Należy jednak zauważyć, że była partnerka może bronić się w ten sposób, że wszystko, co Pan czynił, robił Pan dobrowolnie, przez nikogo nie zmuszany, a poza tym z nakładów czynionych na remonty także Pan korzystał, albowiem również pomieszkiwał Pan w mieszkaniu, za co Pan nie płacił.

Obawiam się zatem, że Państwa roszczenia mogą się kompensować, a nawet jeżeli nie w pełni, to sąd może potraktować Pańskie zakupy na rzecz byłej partnerki jako zgodne z zasadami współżycia społecznego. Była partnerka ma bowiem prawo powołać się na treść art. 411 K.c., zgodnie z którym „nie można żądać zwrotu świadczenia:

1) jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;

2) jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;

3) jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;

4) jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna”.

Z uwagi na powyższe, jak Pan zauważa, dochodzenie zwrotu nakładów jest obarczone bardzo dużym ryzykiem.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Pozew o zwrot pożyczki

W 2015 r. miałam zamiar kupić od moich rodziców dom. Pieniądze ze sprzedaży rodzice mieli przeznaczyć dla mojej siostry. Na poczet tego zawarłam z moją...

 

Zwrot wydatków na remont mieszkania rodziców

Sprawa dotyczy zwrotu wydatków na remont mieszkania rodziców. Moja matka nakłaniała mnie na remont mieszkania będącego własnością jej i mojego taty –...

 

Wysokie koszty sądowe i rozłożenie ich na raty

Dostałam wezwanie do zapłaty kosztów sądowych w wysokości 30 000 zł. Czy mogę liczyć na zmniejszenie kosztów, ewentualnie na rozłożenie na 36...

 

Czy biegły ma prawo uczestniczyć w całej rozprawie?

Czy biegły z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów (OZSS) powołany na świadka (na okoliczność udzielenia wyjaśnień co do opinii, którą...

 

Czy potrzebne jest wprowadzenie w posiadanie po licytacji?

Czy potrzebne jest wprowadzenie w posiadanie po licytacji?

Zakupiłam na licytacji komorniczej nieruchomość – pawilon handlowy. Posiadam już prawomocne postanowienie o przysądzeniu na moją rzecz jako osoby...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »