Kontakty z dzieckiem po rozstaniu rodziców, prawo do zabierania dziecka do swojego mieszkania

Prawo do kontaktów z dzieckiem

Zgodnie z art. 113 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Oznacza to, że prawo do kontaktów obejmuje nie tylko spotkania w miejscu zamieszkania dziecka, ale również możliwość zabierania go poza to miejsce.

Porozumienie rodziców a rozstrzygnięcie sądu

Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

W piśmiennictwie podnosi się, że:

„W pierwszej kolejności to rodzice są upoważnieni do uregulowania swoich kontaktów z dzieckiem, biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. Z brzmienia § 1 wynika, że uregulowanie kontaktów w drodze porozumienia ma priorytet przed ich uregulowaniem w drodze rozstrzygnięcia przez sąd. Porozumienie rodziców nie wymaga szczególnej formy (R. Zegadło, Porozumienia i ugody..., s. 23). W porozumieniu powinny być zawarte wszystkie istotne dla jego wykonywania elementy. Przy braku porozumienia rozstrzygnięcie w przedmiocie kontaktów wydaje sąd opiekuńczy. Przy interpretacji tego przepisu mogą powstać wątpliwości, czy adresatem, do którego skierowany jest obowiązek wzięcia pod uwagę rozsądnych życzeń dziecka, są rodzice zawierający porozumienie, czy też jest to również obowiązkiem sądu rozstrzygającego wniosek o ustalenie kontaktów. Należy przyjąć, że obowiązek kierowania się dobrem dziecka i brania pod uwagę jego rozsądnych życzeń jest w tym wypadku adresowany do rodziców zawierających porozumienie i jest skorelowany z art. 95 §4, nakładającym na rodziców obowiązek wysłuchania dziecka w ważnych sprawach dotyczących jego osoby i majątku. Wiąże się również z art. 72 ust. 3 Konstytucji RP, nakazującym osobom odpowiedzialnym za dziecko wysłuchanie go w toku ustalania jego praw. Jednocześnie z art. 216¹ i art. 576 §2 k.p.c. wynika obowiązek sądu wysłuchania dziecka, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwalają, uwzględniając w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.” (Wierciński Jacek (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz).

Możliwość wystąpienia do sądu o ustalenie kontaktów

W przypadku braku porozumienia z matką dziecka może Pan wystąpić do sądu o ustalenie kontaktów w taki sposób, aby w określonych dniach i godzinach zabierać dziecko do swojego miejsca zamieszkania.

Co prawda, ze względu na wiek dziecka jego wysłuchanie przez sąd może nie być możliwe, jednak sąd każdorazowo kieruje się dobrem dziecka oraz całokształtem okoliczności sprawy. Sama niechęć drugiego rodzica do nowego partnera nie stanowi wystarczającej podstawy do ograniczania kontaktów, jeżeli nie ma zagrożenia dla dobra dziecka.