Czy żona może obciążyć rodzeństwo kosztami pochówku za granicą?

Przykłady

Po śmierci pana Andrzeja jego żona, obywatelka Niemiec, zdecydowała, że chce przewieźć ciało męża do Berlina, gdzie mieszkali przez ostatnie lata. Rodzina zmarłego, w tym jego siostra i brat mieszkający w Polsce, chciała pochować go na rodzinnym cmentarzu w okolicach Lublina, zgodnie z jego wolą wyrażoną podczas jednej z ostatnich wizyt w kraju. Żona jednak nie zgodziła się na taki pochówek, powołując się na swoje ustawowe pierwszeństwo. Rodzeństwo nie miało formalnej podstawy do skutecznego sprzeciwu, mimo że planowali już ceremonię w Polsce. Ostatecznie zwłoki zostały przewiezione za granicę, co doprowadziło do poważnego konfliktu rodzinnego.

W przypadku pani Krystyny, która zmarła we Włoszech, jej dorosłe dzieci – syn z Polski i córka z Florencji – pokłóciły się o miejsce pochówku. Syn nalegał, by zgodnie z lokalną tradycją pochować matkę na cmentarzu parafialnym w rodzinnej miejscowości w Polsce. Córka argumentowała, że matka od 20 lat mieszkała we Włoszech, miała tam przyjaciół i lokalne życie, dlatego jej ostatnie miejsce powinno być tam, gdzie spędziła ostatnie lata. Ostatecznie córka samodzielnie zorganizowała pochówek we Florencji i pokryła wszystkie koszty. Po czasie próbowała obciążyć brata częścią wydatków, jednak on odmówił, powołując się na brak zgody na taki pogrzeb i fakt, że nie uczestniczył w jego organizacji.

Pan Tomasz, który był bezdzietnym wdowcem, zginął w wypadku samochodowym w Hiszpanii. Jego jedyną bliską rodziną było rodzeństwo mieszkające w Polsce. Brat i siostra planowali sprowadzenie zwłok do kraju i zorganizowanie pogrzebu. Niespodziewanie zgłosiła się jednak kuzynka zmarłego z Madrytu, która przez ostatnie lata pomagała mu w codziennym funkcjonowaniu i zadeklarowała, że to ona chce zorganizować pochówek na miejscu. Spór ostatecznie trafił do sądu cywilnego, ponieważ prawo nie przewidywało jednoznacznego rozwiązania w tej konfiguracji rodzinnej. Sąd, opierając się na zaangażowaniu kuzynki w życie zmarłego i jego wcześniejszych wypowiedziach, przyznał jej prawo do pochówku. Koszty jednak zostały pokryte z masy spadkowej – proporcjonalnie przez wszystkich spadkobierców.

Podsumowanie

Prawo do pochówku zmarłego przysługuje w pierwszej kolejności małżonkowi, a dopiero w dalszej kolejności innym członkom rodziny. W przypadku sporu o miejsce pogrzebu nie rozstrzyga go urząd, lecz sąd cywilny, traktując sprawę jako kwestię dóbr osobistych. Koszty pogrzebu co do zasady obciążają spadkobierców, ale tylko w zakresie odpowiadającym zwyczajom przyjętym w środowisku. Jeśli pogrzeb odbędzie się za granicą wbrew woli części rodziny, nie oznacza to automatycznego obowiązku pokrycia przez nią kosztów. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma nie tylko prawo, ale też porozumienie i szacunek dla woli zmarłego.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych, prawa rodzinnego lub problemów związanych z pochówkiem bliskiej osoby? Skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Szybko, bez wychodzenia z domu, otrzymasz profesjonalną opinię prawnika i konkretne wskazówki dostosowane do Twojej sytuacji. Napisz do nas – pomożemy Ci znaleźć rozwiązanie.