Darowizna działki córce: podatek i księga wieczysta

Czy darowizna działki córce podlega podatkowi?

Darowizna działki rolnej jest nabyciem własności rzeczy tytułem darowizny, dlatego co do zasady mieści się w zakresie podatku od spadków i darowizn. W praktyce przy darowiźnie od rodzica na rzecz córki najważniejsze jest jednak zwolnienie dla najbliższej rodziny.

Córka jest zstępną darczyńcy, a więc należy do kręgu osób najbliższych objętych zwolnieniem przewidzianym dla tak zwanej grupy zerowej. Oznacza to, że darowizna działki od ojca lub matki na rzecz córki może być całkowicie wolna od podatku, niezależnie od tego, czy wartość działki wynosi 2000 zł, czy znacznie więcej.

Warto odróżnić grupę zerową od I grupy podatkowej. I grupa obejmuje szerszy krąg osób, między innymi teściów, zięcia i synową, ale pełne zwolnienie bez limitu wartości dotyczy tylko osób wskazanych w przepisie o zwolnieniu dla najbliższej rodziny, w tym dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, małżonka, rodzeństwa, pasierba, ojczyma i macochy.

Czy trzeba zgłaszać darowiznę do urzędu skarbowego?

Przy zwykłych darowiznach w najbliższej rodzinie zwolnienie często wymaga zgłoszenia nabycia do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Inaczej jest jednak wtedy, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Darowizna działki zawsze wymaga aktu notarialnego. W takim przypadku obdarowana córka nie musi samodzielnie zgłaszać darowizny do urzędu skarbowego, ponieważ notariusz przekazuje właściwe informacje podatkowe. Jeżeli podatek byłby należny, notariusz pełniłby też funkcję płatnika podatku.

W opisanej sytuacji, przy darowiźnie działki od rodzica na rzecz córki, co do zasady nie będzie podatku do zapłaty i nie będzie potrzeby składania przez córkę odrębnego zgłoszenia SD-Z2. Należy jednak pamiętać, że notariusz ustala dane potrzebne do aktu, w tym wartość rynkową nieruchomości, a nie tylko historyczną cenę jej zakupu.

Kwoty wolne mają znaczenie głównie poza zwolnieniem rodzinnym

Jeżeli darowizna nie korzysta z pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny, znaczenie mogą mieć kwoty wolne od podatku. Opodatkowaniu nie podlega nabycie od jednej osoby, jeżeli czysta wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby, liczona łącznie w okresie 5 lat poprzedzających rok ostatniego nabycia oraz z ostatnim nabyciem, nie przekracza ustawowych limitów.

• 36 120 zł dla nabywców z I grupy podatkowej,
• 27 090 zł dla nabywców z II grupy podatkowej,
• 5733 zł dla nabywców z III grupy podatkowej.

W przypadku darowizny dla córki te limity zwykle nie rozstrzygają sprawy, ponieważ córka może korzystać z pełnego zwolnienia dla najbliższej rodziny. Limity są natomiast istotne przy darowiznach dla dalszych krewnych albo osób niespokrewnionych.

Czy na podstawie aktu darowizny można zmienić księgę wieczystą?

Tak. Akt notarialny darowizny nieruchomości jest podstawą ujawnienia córki jako nowego właściciela w księdze wieczystej. Notariusz zamieszcza w akcie wniosek wieczystoksięgowy i składa go do właściwego sądu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Darczyńca ani obdarowana nie muszą więc samodzielnie sporządzać papierowego wniosku o wpis prawa własności. Notariusz pobiera przy akcie opłatę sądową za wpis oraz taksę notarialną i inne należności związane z czynnością.

Po złożeniu wniosku w księdze wieczystej pojawia się wzmianka, a sąd wieczystoksięgowy dokonuje wpisu po zbadaniu dokumentów. Czas oczekiwania zależy od obciążenia konkretnego wydziału ksiąg wieczystych.

Na co uważać przy darowiźnie działki rolnej?

Przy działce rolnej notariusz bada nie tylko kwestie podatkowe, ale również ograniczenia wynikające z przepisów o obrocie nieruchomościami rolnymi. Darowizna na rzecz córki jako osoby bliskiej jest co do zasady prostsza niż zbycie działki osobie obcej, ale ostateczna ocena zależy od dokumentów, powierzchni, przeznaczenia i statusu nieruchomości.

Przed wizytą u notariusza warto przygotować numer księgi wieczystej, dokument potwierdzający nabycie działki, dane stron, wypis z rejestru gruntów, a niekiedy także zaświadczenia wymagane dla danej nieruchomości. Zakres dokumentów najlepiej ustalić wcześniej z kancelarią notarialną.

Czy niska wartość działki zmienia formalności?

Niska wartość działki nie zwalnia z obowiązku zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Nawet działka warta 2000 zł jest nieruchomością, a przeniesienie jej własności bez aktu notarialnego byłoby nieważne.

Niska wartość może natomiast wpływać na wysokość kosztów notarialnych i podatkowych. Przy darowiźnie dla córki zwykle nie wystąpi podatek od spadków i darowizn, ale pozostaną koszty czynności notarialnej, wypisów aktu oraz opłata sądowa za wpis własności w księdze wieczystej.

FAQ

Czy córka musi składać SD-Z2 po darowiźnie działki?

Nie, jeżeli darowizna działki została dokonana w formie aktu notarialnego. Przy akcie notarialnym obowiązek przekazania informacji do urzędu skarbowego realizuje notariusz.

Czy darowizna działki za 2000 zł wymaga notariusza?

Tak. Wartość działki nie ma znaczenia dla formy umowy. Przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego, inaczej umowa jest nieważna.

Czy do księgi wieczystej trzeba składać osobny wniosek?

Co do zasady nie. Notariusz zamieszcza w akcie notarialnym wniosek o wpis nowego właściciela i przesyła go do sądu wieczystoksięgowego.

Czy urząd skarbowy może zakwestionować wartość działki?

Tak, jeżeli podana wartość odbiega od wartości rynkowej. W akcie warto więc wskazać realną wartość nieruchomości, a nie wyłącznie dawną cenę zakupu.

Czy przy darowiźnie działki rolnej trzeba pytać KOWR o zgodę?

Przy darowiźnie na rzecz córki jako osoby bliskiej zwykle procedura jest prostsza niż przy zbyciu osobie obcej, ale notariusz powinien ocenić konkretny stan prawny działki i wymagane dokumenty.

Podsumowanie

Darowizna niewielkiej działki rolnej na rzecz córki wymaga aktu notarialnego, ale zazwyczaj nie powoduje podatku od spadków i darowizn. Córka jako osoba z najbliższej rodziny może korzystać z pełnego zwolnienia, a przy akcie notarialnym nie musi samodzielnie składać zgłoszenia SD-Z2.

Akt notarialny jest również podstawą wpisu córki do księgi wieczystej. Wniosek o wpis składa notariusz, dlatego po stronie darczyńcy i obdarowanej pozostaje przede wszystkim przygotowanie dokumentów wymaganych do aktu oraz pokrycie kosztów notarialnych i sądowych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207

2. Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie

3. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

4. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.