Odmowa odszkodowania AC za dorobiony klucz

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty z powodu dorobionego klucza?

W opisanej sytuacji odmowa wypłaty odszkodowania z AC nie jest oczywista i może być skutecznie podważana. Ubezpieczenie autocasco jest dobrowolne, dlatego bardzo duże znaczenie mają ogólne warunki ubezpieczenia, czyli OWU. Nie oznacza to jednak, że ubezpieczyciel może odmówić wypłaty wyłącznie na podstawie formalnej wątpliwości dotyczącej liczby kluczy.

Jeżeli samochód został kupiony z jednym kluczem, następnie dorobiono drugi klucz, a oba klucze po kradzieży przekazano ubezpieczycielowi, to zakład ubezpieczeń powinien wykazać, dlaczego ta okoliczność miałaby wyłączać jego odpowiedzialność. Samo twierdzenie, że istnieje większa liczba kluczy niż pierwotnie zgłoszono, zwykle nie wystarcza.

Inaczej należałoby ocenić sprawę, gdyby jeden z kluczy zaginął, został skradziony, pozostawiony osobie trzeciej albo gdyby ubezpieczający świadomie podał nieprawdziwe informacje przy zawieraniu umowy. Wtedy ubezpieczyciel mógłby próbować wykazywać zwiększenie ryzyka kradzieży lub rażące niedbalstwo. W przypadku dorobienia klucza i posiadania obu egzemplarzy związek z kradzieżą wymaga jednak konkretnych dowodów.

Znaczenie OWU i informacji podanych przy zawieraniu umowy

Podstawą analizy jest treść polisy, wniosku ubezpieczeniowego, ankiety, formularza zawarcia umowy oraz OWU. Trzeba sprawdzić przede wszystkim:

• czy ubezpieczyciel pytał o liczbę kluczy w chwili zawarcia umowy,
• czy w OWU zapisano obowiązek zgłaszania dorobienia klucza w trakcie trwania ochrony,
• czy OWU przewidują sankcję za niezgłoszenie zmiany liczby kluczy,
• czy agent został poinformowany o dorobieniu klucza i czy można to udowodnić,
• czy ubezpieczyciel wykazał związek między dorobieniem klucza a kradzieżą pojazdu.

Zgodnie z art. 815 Kodeksu cywilnego ubezpieczający ma obowiązek podać ubezpieczycielowi znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli umowa przewiduje obowiązek zgłaszania zmian tych okoliczności w czasie trwania ubezpieczenia, należy takie zmiany zgłaszać zgodnie z OWU.

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne. Jeżeli ubezpieczyciel nie pytał o daną okoliczność albo zawarł umowę mimo braku odpowiedzi na część pytań, pominięte okoliczności mogą być traktowane jako nieistotne. Jeżeli natomiast ubezpieczyciel twierdzi, że brak zgłoszenia dorobionego klucza wyłącza odpowiedzialność, powinien wskazać konkretny zapis OWU i wyjaśnić, dlaczego naruszenie tego zapisu miało wpływ na szkodę.

Czy dorobienie klucza oznacza rażące niedbalstwo?

Dorobienie klucza samo w sobie nie oznacza rażącego niedbalstwa. Kluczowe znaczenie mają okoliczności wykonania kopii oraz sposób zabezpieczenia pojazdu i kluczy. Jeżeli klucz został dorobiony na podstawie posiadanego oryginału, właściciel zachował oba egzemplarze i nie udostępnił ich osobom nieuprawnionym, trudno automatycznie przyjąć, że przyczynił się do kradzieży.

Zgodnie z art. 827 Kodeksu cywilnego ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli ubezpieczający wyrządził szkodę umyślnie. Przy rażącym niedbalstwie odszkodowanie co do zasady nie należy się, chyba że umowa lub OWU stanowią inaczej albo zapłata odszkodowania odpowiada w danych okolicznościach względom słuszności.

W sprawach dotyczących kradzieży pojazdu ubezpieczyciele często badają, czy właściciel dochował należytej staranności. Nie każde uchybienie ma jednak charakter rażącego niedbalstwa. Rażące niedbalstwo to zachowanie szczególnie naganne, odbiegające od elementarnych zasad ostrożności. Samo dorobienie dodatkowego klucza, zwłaszcza gdy oba klucze pozostawały u właściciela, nie musi spełniać tego kryterium.

Jakie dowody warto zebrać?

W odwołaniu od decyzji ubezpieczyciela warto skupić się nie tylko na argumentach prawnych, lecz także na dowodach. Im lepiej udokumentowane jest pochodzenie dodatkowego klucza, tym trudniej utrzymać odmowę opartą na samych przypuszczeniach.

Przydatne mogą być w szczególności:

• kopia polisy, wniosku ubezpieczeniowego i OWU obowiązujących w dniu zawarcia umowy,
• potwierdzenie, że pojazd został kupiony z jednym kluczem, na przykład umowa sprzedaży, faktura, ogłoszenie albo oświadczenie sprzedawcy,
• rachunek, potwierdzenie płatności albo oświadczenie serwisu, który dorobił klucz,
• pisemne wyjaśnienie serwisanta, że dorobienie klucza nie musi pozostawiać widocznych śladów na kluczu pierwotnym,
• opinia rzeczoznawcy samochodowego albo specjalisty od zabezpieczeń pojazdów, jeżeli ubezpieczyciel kwestionuje techniczne aspekty sprawy,
• korespondencja z agentem, z której wynika, że został poinformowany o dorobieniu klucza,
• protokół zgłoszenia szkody, decyzja odmowna oraz cała korespondencja z ubezpieczycielem.

Jeżeli ubezpieczyciel twierdzi, że dorobiony klucz nie pochodził z klucza oryginalnego, warto zażądać udostępnienia wyników badań, na które się powołuje. Decyzja odmowna powinna być konkretna i umożliwiać rzeczową polemikę. Ogólne stwierdzenie o niezgodności liczby kluczy nie powinno zastępować dowodu.

Jak napisać odwołanie od decyzji ubezpieczyciela?

Odwołanie powinno być rzeczowe i oparte na dokumentach. W piśmie warto wskazać numer szkody, numer polisy, datę decyzji odmownej oraz żądanie ponownej analizy sprawy i wypłaty odszkodowania. Następnie należy odnieść się punkt po punkcie do argumentów ubezpieczyciela.

W szczególności można podnieść, że:

• pojazd został nabyty z jednym kluczem, co wyjaśnia pierwotną informację podaną przy zawieraniu umowy,
• drugi klucz został dorobiony później i oba klucze zostały przekazane ubezpieczycielowi po kradzieży,
• dorobienie klucza nie spowodowało utraty kontroli nad pojazdem ani nie umożliwiło osobie trzeciej kradzieży,
• ubezpieczyciel nie wykazał związku przyczynowego między dorobieniem klucza a szkodą,
• jeżeli agent został poinformowany o dorobieniu klucza, wiedza agenta powinna być uwzględniona przy ocenie sprawy,
• postanowienia OWU nie mogą być interpretowane w sposób automatycznie pozbawiający konsumenta ochrony bez zbadania realnych okoliczności szkody.

Jeżeli zakład ubezpieczeń wydał decyzję przedwcześnie albo nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, warto zażądać uzupełnienia postępowania likwidacyjnego. Można również wskazać, że podobne postanowienia OWU, przewidujące automatyczną odmowę wypłaty z powodu skopiowania klucza bez oceny związku z kradzieżą, były kwestionowane w praktyce ochrony konsumentów.

Terminy i dalsze kroki po odmowie

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel powinien co do zasady wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni. Jeżeli wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia nie jest w tym czasie możliwe, świadczenie powinno zostać spełnione w terminie 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Bezsporną część odszkodowania należy wypłacić w podstawowym terminie.

Od decyzji odmownej można złożyć reklamację lub odwołanie w trybie wskazanym przez ubezpieczyciela. W sprawach konsumenckich odpowiedź na reklamację powinna zasadniczo zostać udzielona w terminie 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych termin może zostać wydłużony do 60 dni, przy czym zakład powinien wyjaśnić przyczynę opóźnienia.

Jeżeli odwołanie nie przyniesie skutku, możliwe są dalsze działania: wniosek o interwencję Rzecznika Finansowego, postępowanie polubowne, wezwanie do zapłaty, a ostatecznie pozew przeciwko ubezpieczycielowi. Przed procesem warto oszacować wartość roszczenia, koszty opinii biegłego oraz ryzyko wynikające z konkretnego brzmienia OWU.

Podsumowanie

Odmowa wypłaty odszkodowania za kradzież auta tylko dlatego, że po zawarciu umowy dorobiono dodatkowy klucz, nie zawsze jest zasadna. Ubezpieczyciel powinien wskazać konkretną podstawę z OWU, wykazać naruszenie obowiązków przez ubezpieczającego oraz wyjaśnić, jaki związek miała ta okoliczność z kradzieżą pojazdu.

Jeżeli właściciel posiadał oba klucze i przekazał je ubezpieczycielowi, a dorobienie klucza nie doprowadziło do utraty kontroli nad zabezpieczeniami auta, warto złożyć odwołanie. Największe znaczenie mają dokumenty, techniczne wyjaśnienia dotyczące kluczy oraz korespondencja potwierdzająca, że ubezpieczyciel lub agent wiedzieli o istotnych okolicznościach.

FAQ

Czy muszę zgłosić ubezpieczycielowi dorobienie drugiego klucza?

To zależy od treści OWU i dokumentów zawarcia umowy. Jeżeli OWU przewidują obowiązek zgłaszania zmiany liczby kluczy lub zabezpieczeń pojazdu, należy go wykonać. Jeżeli takiego obowiązku nie było, sama okoliczność dorobienia klucza nie powinna automatycznie wyłączać odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty, bo klucz nie ma śladów kopiowania?

Może badać tę okoliczność, ale powinien wykazać, jakie znaczenie ma ona dla sprawy. W praktyce warto uzyskać wyjaśnienie serwisu albo opinię rzeczoznawcy, ponieważ dorabianie klucza nie zawsze pozostawia widoczne ślady na kluczu wzorcowym.

Czy wiedza agenta ubezpieczeniowego ma znaczenie?

Tak, może mieć istotne znaczenie dowodowe. Jeżeli agent został poinformowany o dorobieniu klucza, warto zebrać potwierdzenie tej rozmowy, korespondencję e-mail, SMS albo zeznania świadków. Ubezpieczyciel nie powinien pomijać informacji przekazanych osobie działającej przy zawieraniu lub obsłudze umowy.

Co zrobić, gdy ubezpieczyciel podtrzymuje odmowę?

Po odwołaniu można złożyć reklamację, zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego, rozważyć postępowanie polubowne albo skierować sprawę do sądu. Przed pozwem warto przeanalizować OWU, decyzję odmowną i dowody techniczne, bo w procesie często kluczowa jest opinia biegłego.

Czy każdy problem z kluczem oznacza utratę odszkodowania?

Nie. Znaczenie ma to, czy doszło do naruszenia obowiązków z umowy, czy zachowanie właściciela można uznać za rażąco niedbałe oraz czy istnieje związek między problemem z kluczem a kradzieżą. Każdą sprawę należy oceniać indywidualnie.

Śródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.