Sprzedaż używanego sprzętu w outlecie

Sprzedaż outletowa a status kupującego

Przy sprzedaży używanego sprzętu w outlecie kluczowe jest ustalenie, komu sprzedawca wydaje rzecz. Inne zasady obowiązują przy sprzedaży konsumentowi, inne przy sprzedaży osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, gdy zakup nie ma dla niej charakteru zawodowego, a jeszcze inne w klasycznej transakcji między przedsiębiorcami.

Jeżeli kupującym jest konsument, obecnie podstawą reklamacji nie jest klasyczna rękojmia z Kodeksu cywilnego, lecz odpowiedzialność przedsiębiorcy za brak zgodności towaru z umową wynikająca z ustawy o prawach konsumenta. Oznacza to, że konsument może żądać w pierwszej kolejności naprawy albo wymiany, a dopiero w określonych sytuacjach obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy. Odstąpienie nie przysługuje, gdy brak zgodności jest nieistotny.

W relacjach B2B nadal zasadnicze znaczenie mają przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi. Zgodnie z art. 556¹ Kodeksu cywilnego wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. Dotyczy to także rzeczy używanych, ale ocena wady musi uwzględniać wiek, stopień zużycia, opis produktu, cenę oraz informacje przekazane kupującemu przed zawarciem umowy.

Praktycznie oznacza to, że sprzedawca powinien bardzo dokładnie opisywać stan sprzętu: rok produkcji, przebieg używania, zakres zużycia, braki w wyposażeniu, ślady eksploatacji, wcześniejsze naprawy oraz znane usterki. Jeżeli wada została jasno opisana i kupujący zaakceptował zakup rzeczy w takim stanie, późniejsza reklamacja dotycząca tej samej cechy będzie trudniejsza do obrony.

Jak rozpatrywać reklamacje sprzętu używanego

Reklamacji nie można odrzucić tylko dlatego, że sprzęt był używany, sprzedawany taniej albo pochodził z outletu. Należy ustalić, czy zgłaszany problem jest normalnym skutkiem zużycia, o którym kupujący wiedział albo powinien wiedzieć z opisu, czy też jest wadą albo brakiem zgodności z umową.

Przy sprzedaży konsumenckiej przedsiębiorca powinien odpowiedzieć na reklamację w terminie 14 dni, jeżeli konsument żąda naprawy, wymiany, obniżenia ceny albo składa oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Brak odpowiedzi w tym terminie może prowadzić do uznania, że reklamacja została uwzględniona w zakresie żądania konsumenta.

W sprzedaży między przedsiębiorcami trzeba dodatkowo zwracać uwagę na obowiązek zbadania rzeczy i zawiadomienia sprzedawcy o wadzie w odpowiednim czasie, jeżeli kupujący jest przedsiębiorcą. W praktyce B2B duże znaczenie mają też protokoły odbioru, dokumentacja fotograficzna, regulamin outletu, treść zamówienia i podpisane oświadczenia kupującego.

Jeżeli rzecz jest wadliwa, w transakcjach B2B kupujący może co do zasady korzystać z uprawnień z rękojmi, w tym żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy, z zastrzeżeniem ograniczeń przewidzianych w przepisach. Zgodnie z art. 560 Kodeksu cywilnego sprzedawca może bronić się przed obniżeniem ceny albo odstąpieniem, jeżeli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności wymieni rzecz na wolną od wad albo wadę usunie, chyba że przepisy wyłączają taką możliwość w konkretnym przypadku.

Czy można wyłączyć rękojmię przy sprzedaży używanego sprzętu

Możliwość wyłączenia albo ograniczenia rękojmi zależy przede wszystkim od statusu kupującego. W relacji B2B jest to dopuszczalne, ale powinno być zapisane jasno w umowie, regulaminie zaakceptowanym przed zakupem albo w innym dokumencie stanowiącym część umowy. Sama adnotacja na fakturze po sprzedaży może być niewystarczająca.

Zgodnie z art. 558 Kodeksu cywilnego strony mogą odpowiedzialność z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć. Jeżeli kupującym jest konsument, ograniczenie albo wyłączenie tej odpowiedzialności jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. Dodatkowo sprzedawca nie może powołać się na wyłączenie lub ograniczenie rękojmi, jeżeli podstępnie zataił wadę.

W praktyce dla sprzedaży B2B można rozważyć zapis typu: „Strony wyłączają odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, z wyjątkiem wad podstępnie zatajonych”. Jeżeli sprzedawca nie chce całkowitego wyłączenia, możliwe jest ograniczenie odpowiedzialności, na przykład do określonych elementów urządzenia, określonego terminu albo określonego rodzaju wad. Taki zapis powinien być dopasowany do modelu sprzedaży i rodzaju sprzętu.

W sprzedaży konsumenckiej bezpieczniejsze jest rzetelne opisanie stanu używanego sprzętu niż próba wpisania klauzuli „brak rękojmi”, „brak reklamacji” albo „towar używany nie podlega zwrotowi”. Takie sformułowania mogą wprowadzać konsumenta w błąd, jeżeli sugerują utratę ustawowych praw mimo istnienia niezgodności towaru z umową.

Gwarancja na sprzęt używany

Sprzedawca nie ma obowiązku udzielenia gwarancji na sprzęt używany. Gwarancja jest dobrowolnym zobowiązaniem gwaranta, którym może być sprzedawca, producent, dystrybutor albo inny podmiot. Jeżeli firma chce udzielić gwarancji outletowej, powinna przygotować jasny dokument gwarancyjny.

W dokumencie gwarancji warto określić co najmniej: czas trwania gwarancji, zakres objętych elementów, wyłączenia, sposób zgłoszenia usterki, termin reakcji, sposób naprawy, koszty transportu oraz sytuacje powodujące utratę uprawnień. Można udzielić gwarancji krótszej niż standardowa, na przykład na 30 albo 90 dni, o ile treść gwarancji jest jednoznaczna i nie narusza praw ustawowych kupującego.

Jeżeli gwarancja zostanie udzielona, nie zastępuje ona automatycznie odpowiedzialności ustawowej sprzedawcy. Konsument może korzystać z uprawnień z tytułu braku zgodności towaru z umową niezależnie od gwarancji. W relacji B2B znaczenie ma natomiast to, czy i jak strony zmodyfikowały rękojmię oraz jaki zakres ma ewentualna gwarancja.

Jeżeli dokument gwarancyjny nie określa terminu gwarancji, zastosowanie mogą mieć przepisy Kodeksu cywilnego przewidujące domyślny okres gwarancji. Dlatego w sprzedaży outletowej nie warto pozostawiać tej kwestii nieuregulowanej.

Zwroty sprzętu z outletu

Prawo do zwrotu bez podania przyczyny nie wynika z samego faktu, że towar jest sprzedawany w outlecie. Jeżeli sprzedaż odbywa się w lokalu przedsiębiorstwa, na przykład w stacjonarnym punkcie outletowym, konsument nie ma ustawowego prawa zwrotu pełnowartościowego towaru tylko dlatego, że zmienił zdanie. Sprzedawca może jednak dobrowolnie wprowadzić własną politykę zwrotów.

Jeżeli sprzedaż odbywa się na odległość, na przykład przez sklep internetowy, albo poza lokalem przedsiębiorstwa, konsumentowi co do zasady przysługuje 14-dniowe prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyny. To, że sprzęt jest używany albo przeceniony, samo w sobie nie odbiera tego prawa. Wyjątki muszą wynikać z przepisów i powinny być oceniane ostrożnie.

W sprzedaży B2B prawo do zwrotu bez podania przyczyny istnieje tylko wtedy, gdy wynika z umowy, regulaminu, oferty albo indywidualnych ustaleń. Jeżeli firma nie chce przyjmować zwrotów od innych przedsiębiorców, powinna wyraźnie opisać to przed zawarciem umowy.

Jak przygotować opis i dokumenty sprzedaży

Przy sprzęcie używanym najważniejsza jest transparentność. Opis „używany” jest zbyt ogólny, jeżeli urządzenie ma konkretne braki, uszkodzenia albo ograniczenia funkcjonalne. Warto tworzyć karty produktu z listą stwierdzonych wad, zdjęciami, informacją o kompletności zestawu oraz wynikiem podstawowego testu działania.

W regulaminie outletu warto rozdzielić zasady dla konsumentów i dla przedsiębiorców. Dla konsumentów trzeba opisać procedurę reklamacyjną, zasady odstąpienia od umowy przy sprzedaży na odległość oraz ewentualną gwarancję. Dla B2B można osobno uregulować wyłączenie albo ograniczenie rękojmi, zasady odbioru technicznego i ewentualne terminy zgłaszania zastrzeżeń.

Klauzula o wyłączeniu rękojmi powinna zostać przedstawiona kupującemu przed zawarciem umowy. Z orzecznictwa sądów apelacyjnych wynika, że ograniczenia odpowiedzialności sprzedawcy nie można domniemywać, a sama faktura z adnotacją „bez rękojmi” może nie wystarczyć do skutecznego wyłączenia odpowiedzialności.

FAQ

Czy na używany sprzęt z outletu trzeba przyjmować reklamacje?

Tak, jeżeli reklamacja dotyczy wady albo braku zgodności z umową, za które sprzedawca odpowiada. Sprzedawca może odmówić uznania reklamacji, gdy problem wynika z normalnego zużycia jasno opisanego przed zakupem albo z okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Czy można napisać w regulaminie, że towar używany nie podlega reklamacji?

W sprzedaży konsumenckiej takie postanowienie jest ryzykowne i może być nieskuteczne. W relacji B2B można ograniczyć albo wyłączyć rękojmię, ale trzeba zrobić to wyraźnie i przed zawarciem umowy.

Czy firma musi dać gwarancję na sprzęt używany?

Nie. Gwarancja jest dobrowolna. Jeżeli jednak sprzedawca jej udziela, powinien jasno określić czas trwania, zakres odpowiedzialności, procedurę zgłoszeń i wyłączenia.

Czy konsument może zwrócić używany sprzęt kupiony online?

Co do zasady tak, jeżeli umowa została zawarta na odległość i nie zachodzi ustawowy wyjątek. Sam fakt, że sprzęt jest używany, outletowy albo przeceniony, nie odbiera automatycznie 14-dniowego prawa odstąpienia od umowy.

Czy wystarczy umieścić zapis „bez rękojmi” na fakturze?

Najczęściej nie jest to bezpieczne rozwiązanie. Wyłączenie albo ograniczenie rękojmi powinno być elementem umowy lub regulaminu zaakceptowanego przez kupującego przed sprzedażą, a nie jednostronną adnotacją po zawarciu transakcji.

Podsumowanie

Sprzedaż używanego sprzętu w outlecie wymaga uporządkowania dokumentów i procedur. W relacjach z konsumentami nie można swobodnie pozbawić kupującego ustawowych uprawnień, natomiast w transakcjach B2B rękojmię można ograniczyć albo wyłączyć, jeżeli strony zrobią to wyraźnie i skutecznie. Gwarancja pozostaje dobrowolna, ale jej udzielenie powinno być precyzyjnie opisane.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest połączenie rzetelnego opisu stanu sprzętu, jasnego regulaminu outletu, odrębnych zasad dla konsumentów i przedsiębiorców oraz dokumentowania akceptacji warunków sprzedaży przed wydaniem rzeczy.

Źródła

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
• Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, Dz.U. 2014 poz. 827
• Wyrok SA w Łodzi z 13.6.2017 r., sygn. akt I ACa 1587/16
• Wyrok SA w Łodzi z 5.10.2017 r., sygn. akt I ACa 243/17

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.