Uzupełnienie braków formalnych we wniosku o zasiedzenie nieruchomości

Zwrot wniosku i zwrot opłaty

Zażalenie na postanowienie sądu nie byłoby zasadne. W razie zwrotu wniosku może Pan taki wniosek złożyć ponownie w dowolnym momencie, gdy już ustali Pan spadkobierców nieruchomości.

W razie zwrotu wniosku z powodu braków formalnych sąd zwraca całość uiszczonej opłaty od pozwu/wniosku (art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Z tego też względu otrzyma Pan zwrot uiszczonej opłaty. Proponuję napisać do sądu pismo, w którym poda Pan swój numer rachunku bankowego do zwrotu opłaty.

Zobacz też: Zasiedzenie rzeczy ruchomej przykład

Uzupełnienie danych o spadkobiercach

Podaje Pan, że sąd wezwał Pana do wskazania danych spadkobierców nieruchomości, którą chce Pan zasiedzieć. Zgodnie z art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: K.p.c.):

„Art. 126

§ 1. Każde pismo procesowe powinno zawierać:

1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;

2) oznaczenie rodzaju pisma;

3) osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;

4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;

5) wymienienie załączników.

§ 2. Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz:

1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,

2) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub

3) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.”

Ponadto co do postępowania nieprocesowego (w którym to trybie rozpatrywany jest wniosek o zasiedzenie):

„Art. 511.

§ 1. Wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie, z tą zmianą, że zamiast pozwanego należy wymienić zainteresowanych w sprawie.”

Z powyższego zatem wynika (art. 126 par. 2 ust. 1 K.p.c.), że wnosząc pismo inicjujące sprawę, to Pan winien wskazać strony i ich adres zamieszkania.

Osoby zainteresowane sprawą – strony

Stroną – zainteresowanym w sprawie w postępowaniu nieprocesowym jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania (art. 510 par. 1 zd. 1 K.p.c.). Nie ma wątpliwości, że właściciel nieruchomości jest zainteresowany w sprawie, w której ma nastąpić stwierdzenie zasiedzenia tej nieruchomości na rzecz innej osoby – wynik postępowania może wyzuć go bowiem z prawa własności.

Jeśli wnioskodawca nie wskaże uczestników postępowania z przyczyn od niego niezależnych, sąd powinien z urzędu podjąć czynności mające na celu ustalenie osób zainteresowanych oraz wezwanie ich do udziału w sprawie (art. 510 § 2; por. także § 112 reg. sąd.; zob. postanowienie SO w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2011 r., II CZ 1027/10, niepubl.; odmiennie postanowienie SN z dnia 15 września 2011 r., II CSK 657/10, LEX nr 1102853).

Według stanowiska judykatury art. 609 § 2 nie znajdzie zastosowania w przypadku, gdy osoby zainteresowane są co prawda znane wnioskodawcy, ale nie jest znane miejsce ich pobytu (wówczas powinno nastąpić, zgodnie z ogólną regułą, ustanowienie kuratora na podstawie art. 510 § 2 w zw. z art. 13 § 2). Zob. postanowienie SN z dnia 19 lutego 1966 r., II CZ 50/66, OSP 1967, z. 1, poz. 136.

Wezwanie zainteresowanych przez ogłoszenie nie może zastąpić ustanowienia z urzędu kuratora dla osoby ujawnionej w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości, lecz nieznanej z miejsca pobytu (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 13 lipca 1993 r., II CRN 90/93, LEX nr 164845). Niewskazanie osób zainteresowanych przez wnioskodawcę oraz niemożność ich ustalenia przez sąd z urzędu powoduje konieczność wezwania ich przez ogłoszenie (w tym wypadku obligatoryjne) – por. orzeczenie SN z dnia 21 października 1994 r., III CRN 58/94; wyrok SN z dnia 24 maja 1995 r., I CRN 59/95, LEX nr 50584; postanowienie SN z dnia 5 marca 1996 r., II CRN 211/95, Prok. i Pr.-wkł. 1996, nr 7-8, poz. 44. W innych wypadkach, gdy uzasadniają to okoliczności sprawy, dokonanie ogłoszenia zależy od uznania sądu (por. wyrok SN z dnia 24 maja 1995 r., I CRN 59/95, LEX nr 50584) (za: A. Jakubecki, Komentarz do art. 609 k.p.c., Lex).

Uzupełnienie braków we wniosku

Zatem to Pan w pierwszej kolejności powinien ustalić spadkobierców nieruchomości. Dopiero gdyby z przyczyn obiektywnych nie mógł Pan tego uczynić (wykazałby Pan, że podjął wszystkie możliwe kroki do ich odnalezienia), sąd mógłby wezwać ich przez ogłoszenie wywieszone w sądzie, co po odpowiednim okresie pozwoliłoby na dalsze procedowanie:

„Art. 609

§ 1. Do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności uprawniony jest każdy zainteresowany.

§ 2. Jeżeli wnioskodawca nie wskazuje innych zainteresowanych, orzeczenie może zapaść dopiero po wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Sąd może zarządzić ogłoszenie również w innych wypadkach, jeżeli uzna to za wskazane.

§ 3. Ogłoszenie powinno zawierać dokładne określenie rzeczy, imię i nazwisko posiadacza rzeczy, a jeżeli chodzi o rzeczy ruchome – również jego miejsce zamieszkania.

Art. 610

§ 1. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do ogłoszenia i orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o stwierdzeniu nabycia spadku i przedmiotu zapisu windykacyjnego.

§ 2. Jeżeli w terminie wskazanym w ogłoszeniu nikt się nie zgłosi albo zgłaszający się nie wykaże własności, sąd stwierdzi zasiedzenie, jeżeli zostało ono udowodnione”.

Jeśli zatem wskazał Pan już na tym etapie sądowi, że nie jest Pan w stanie ustalić spadkobierców i z jakich przyczyn, sąd powinien zarządzić ogłoszenie. Skoro tu tego nie uczynił, wtedy istniałaby podstawa do złożenia zażalenia.

Jeśliby nie składał Pan zażalenia, a składał wniosek jeszcze raz i nie ustalił aktualnych właścicieli, proszę to wykazać sądowi i wnosić o dokonanie ogłoszenia. Być może jednak zdoła Pan ustalić dane i adresy choć części spadkobierców, a oni następnie będą mogli wskazać dalszych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
4. Postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2011 r., II CZ 1027/10
5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., II CSK 657/10
6. Wyrok Sądu Najwyższego  z dnia 24 maja 1995 r., I CRN 59/95
7. Postanowienie Sądu Najwyższego  z dnia 5 marca 1996 r., II CRN 211/95

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.