Sprzedaż długu a trwająca egzekucja – Twoje prawa i możliwe działania
• Data: 2025-07-11 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Spłacałam dług bankowy wyznaczonemu komornikowi. W tym roku bank sprzedał mój dług firmie windykacyjnej, nie powiadamiając o tym komornika. Z tą firmą zawarłam ugodę, o czym poinformowałam komornika. On jednak stwierdził, że musi otrzymać informację od banku o sprzedaży długu. Bank zasłonił się faktem, że to nie jest już jego dług i nie powiadomił komornika. Jak zmusić bank, aby wystosował do komornika pismo o sprzedaży długu, aby wstrzymać egzekucję komorniczą?
Przejście wierzytelności na nowego właściciela w trakcie egzekucji komorniczej
Przejście wierzytelności na nowego wierzyciela w trakcie egzekucji na podstawie tytułu egzekucyjnego uzyskanego przez wcześniejszego wierzyciela reguluje art. 788 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Wynika z niego, że jeżeli uprawnienia po powstaniu tytułu egzekucyjnego przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz tej osoby, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
Zasada ta nie ma zastosowania do wierzytelności stwierdzonych bankowym tytułem egzekucyjnym. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 2 kwietnia 2004 r. (III CZP 9/04), stwierdzając, iż niedopuszczalne jest nadanie na podstawie art. 788 § 1 K.p.c. klauzuli wykonalności na rzecz niebędącego bankiem nabywcy wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym także po zaopatrzeniu go w sądową klauzulę wykonalności.
Więc jeśli jest to BTE, nie ma możliwości, aby nowy wierzyciel uzyskał klauzulę, musi dysponować wyrokiem – nakazem zapłaty, aby prowadzić egzekucję.
Ma Pani kilka opcji.
Wezwanie komornika do wstrzymania egzekucji
Najpierw proszę wezwać komornika do wstrzymania, zawieszenia lub umorzenia egzekucji na podstawie posiadanych dokumentów i ewentualnie złożyć skargę na czynność komornika.
Może Pani wezwać bank do natychmiastowego wycofania wniosku egzekucyjnego i umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela. Może Pani złożyć do sądu powództwo przeciwegzekcyjne.
Powództwo przeciwegzekucyjne
Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 K.p.c. – dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście. Istotą postępowania opartego na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 K.p.c. jest wykazanie przez powoda (dłużnika wskazanego w tytule wykonawczym) niewystąpienia zdarzeń, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (m.in. kwestionowanie istnienia lub zakresu obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym)” [postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I CZ 68/13]. „Na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 K.p.c. można zaatakować każdy sądowy tytuł wykonawczy, bez względu na to, od jakiego organu pochodzi tytuł egzekucyjny, bowiem istotą powództwa opozycyjnego z art. 840 K.p.c. jest wykazanie, że sam tytuł wykonawczy nie odpowiada istotnemu i rzeczywistemu stanowi rzeczy.”
Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
Jego celem jest pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, nie zaś podważenie treści orzeczenia sądowego, które zaopatrzono w klauzulę wykonalności. Innymi słowy, dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności. (…) Użyty w art. 840 § 1 pkt 1 K.p.c. termin „ zdarzenie” należy do dziedziny prawa materialnego. Oznacza to, że „zdarzeniami” w rozumieniu tego przepisu są wyłącznie zdarzenia leżące u podstawy świadczenia wynikającego z zobowiązania dłużnika objętego tytułem egzekucyjnym lub – w przypadku z art. 786, 788, 791 k.p.c. – stojące u podstaw klauzuli wykonalności.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem „żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności nie może być (…) skutecznie złożone po wyegzekwowaniu należności w całości” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I PKN 197/01). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r. (sygn. akt VI ACa 688/13), stwierdzając, iż: „nie jest dopuszczalne prowadzenie powództwa przeciwegzekucyjnego w odniesieniu do tytułu wykonawczego w zakresie, w jakim stwierdzona nim wierzytelność została już wyegzekwowana. Skutkiem częściowego wyegzekwowania należności jest bowiem wygaśnięcie w tym zakresie wierzytelności wynikającej z tytułu wykonawczego, a zatem powództwo przeciwegzekucyjne staje się w tym zakresie bezprzedmiotowe”. Powyższe potwierdził również Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt I ACa 10/12), w którym wskazano, że: „nie jest możliwe pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w zakresie, w którym został on już wykonany”.
Nastąpiła cesja, wierzyciel wyzbył się długu, czyli nie jest stroną postępowania egzekucyjnego. Stronami procesu są: osoba trzecia jako powód oraz wierzyciel jako pozwany.
Pozew należy skierować do sądu, w którego okręgu prowadzi się egzekucję, a jeżeli egzekucji nie wszczęto – według przepisów o właściwości ogólnej (art. 843 § 1 i 2 oraz art. 27-30 K.p.c.).
Powództwo podlega całemu wpisowi stosunkowemu zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 r. Nr 167, poz. 1398) – od pozwu w sprawie o prawa majątkowe pobierana będzie opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł.
Proszę zacząć od pisma do komornika z żądaniem umorzenia egzekucji i dołączyć dowód na cesję wierzytelności (firma windykacyjna na pewno dysponuje stosowną umową z bankiem).
Przykłady
Pani Anna z Katowic przez kilka lat spłacała kredyt bankowy, który przestała regulować z powodu utraty pracy. Po kilku miesiącach odezwał się do niej komornik z informacją o zajęciu wynagrodzenia. Anna, nie wiedząc, że dług został sprzedany firmie windykacyjnej, kontynuowała wpłaty na konto komornika. Dopiero po telefonie od nowego wierzyciela dowiedziała się o cesji. Zawarła z nim ugodę i poinformowała komornika, lecz ten zażądał oficjalnego pisma od banku, który stwierdził, że już nie jest stroną sprawy. Anna musiała więc samodzielnie dochodzić swoich praw, składając skargę na czynność komornika i wniosek do sądu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Pan Tomasz, przedsiębiorca z Wrocławia, po sprzedaży swojego mieszkania spłacił zaległe zobowiązania wobec banku. Ku jego zaskoczeniu, po kilku miesiącach otrzymał zajęcie rachunku bankowego na podstawie starego tytułu wykonawczego. Okazało się, że dług wcześniej został przeniesiony na fundusz sekurytyzacyjny, który mimo spłaty nadal widniał w rejestrze komorniczym. Tomasz musiał zebrać dokumentację potwierdzającą spłatę i dowód cesji, a następnie złożył do sądu powództwo przeciwegzekucyjne, które zakończyło się umorzeniem postępowania.
Pani Barbara, mieszkająca od kilku lat w Niemczech, otrzymała zawiadomienie od komornika prowadzącego egzekucję na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego sprzed 10 lat. Po kontakcie z bankiem dowiedziała się, że dług został sprzedany firmie windykacyjnej. Po konsultacji z prawnikiem wysłała do komornika dokumenty dotyczące ugody i cesji, a także wezwała bank do wycofania wniosku egzekucyjnego. Gdy to nie przyniosło skutku, wniosła skargę na czynności komornika oraz pozew do sądu, domagając się pozbawienia wykonalności tytułu egzekucyjnego, co zakończyło się pozytywnie dopiero po kilku miesiącach procesu.
Podsumowanie
Sprzedaż długu w trakcie postępowania egzekucyjnego może prowadzić do poważnych komplikacji dla dłużnika, zwłaszcza gdy bank nie informuje komornika o cesji wierzytelności. Choć nowy wierzyciel zawiera ugodę, egzekucja może być nadal prowadzona na podstawie starego tytułu wykonawczego. W takiej sytuacji dłużnik powinien podjąć aktywne kroki – wystąpić do komornika o wstrzymanie działań, zażądać od banku wycofania wniosku egzekucyjnego i, w razie potrzeby, wnieść powództwo przeciwegzekucyjne do sądu. To często jedyna skuteczna droga do obrony przed bezpodstawną egzekucją.
Oferta porad prawnych
Jeśli znalazłeś się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy prawnej, skorzystaj z naszej oferty porad online. Doświadczony prawnik przeanalizuje Twoją sprawę, doradzi, jakie kroki podjąć, przygotuje odpowiednie pisma do komornika, banku lub sądu, a w razie potrzeby sporządzi również pozew przeciwegzekucyjny. Pomagamy szybko, rzetelnie i bez wychodzenia z domu – wystarczy opisać problem, a my zajmiemy się resztą.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2004 r. sygn. akt III CZP 9/04
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I CZ 68/13
5. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I ACa 10/12
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Jakie są możliwości prawne w przypadku braku opieki nad seniorem
» Klient zrezygnował z zamówienia na zasłony, co zrobić z tkaninami
» Wymiana towaru z grzeczności a prawo odstąpienia od umowy, kiedy termin biegnie na nowo?
» Pomyłka PZU w wypłacie odszkodowania
» Groźby, zniewagi i nękanie w świetle prawa karnego i cywilnego
