Nieobecność na posiedzeniu pojednawczym

Na czym polega zawezwanie do próby ugodowej?

Zawezwanie do próby ugodowej to postępowanie pojednawcze prowadzone przed sądem na podstawie art. 184–186 Kodeksu postępowania cywilnego. Jego celem jest sprawdzenie, czy strony mogą zakończyć spór ugodą przed wniesieniem pozwu.

Sąd nie przesądza w tym trybie, kto ma rację, nie prowadzi pełnego postępowania dowodowego i nie wydaje wyroku co do roszczenia. W praktyce strony albo zawierają ugodę, której treść zostaje utrwalona w protokole, albo sąd odnotowuje, że do ugody nie doszło.

Jeżeli jesteś przeciwnikiem wniosku, Twoje stanowisko może być bardzo krótkie. Możesz oświadczyć, że nie wyrażasz zgody na zawarcie ugody na zaproponowanych warunkach. Nie musisz na tym etapie szczegółowo wykazywać, że roszczenie drugiej strony jest bezzasadne, choć czasem warto zasygnalizować najważniejsze argumenty.

Czy obecność na posiedzeniu jest obowiązkowa?

W typowej sprawie o zawezwanie do próby ugodowej obecność przeciwnika nie jest obowiązkowa w takim znaczeniu, że sąd nie zmusi go do zawarcia ugody ani nie rozstrzygnie sporu tylko dlatego, że nie przyszedł. Trzeba jednak uważnie przeczytać zawiadomienie albo wezwanie z sądu.

Jeżeli sąd wprost wezwał Cię do osobistego stawiennictwa, warto potraktować sprawę poważnie i w razie przeszkody złożyć usprawiedliwienie. Jeżeli otrzymałeś jedynie zawiadomienie o terminie, nadal rozsądne jest przesłanie stanowiska, zwłaszcza gdy nie zamierzasz zawierać ugody.

Możesz również działać przez pełnomocnika. Jeżeli zależy Ci na rozmowach ugodowych, pełnomocnik powinien mieć umocowanie pozwalające na prowadzenie negocjacji i ewentualne zawarcie ugody, jeśli taki jest Twój zamiar.

Co grozi za nieobecność przeciwnika?

Najważniejszy jest art. 186 Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli na posiedzenie nie stawi się wzywający, sąd na żądanie przeciwnika może obciążyć go kosztami wywołanymi próbą ugodową. Inaczej wygląda sytuacja przeciwnika wzywającego.

Jeżeli przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie, sąd nie zasądza zwykle tych kosztów od razu w samym postępowaniu pojednawczym. Przepis przewiduje, że wzywający może następnie, po wniesieniu pozwu w tej samej sprawie, żądać uwzględnienia kosztów próby ugodowej w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Oznacza to, że sama nieobecność nie powoduje automatycznie przegrania sprawy. Może jednak zwiększyć ryzyko kosztowe, jeżeli później dojdzie do procesu, a druga strona wykaże, że próba ugodowa była związana z tym samym sporem i że nieobecność nie została usprawiedliwiona.

Zwolnienie lekarskie a usprawiedliwienie nieobecności

Choroba może być ważną przyczyną niestawiennictwa, ale zwykłe zwolnienie lekarskie nie zawsze wystarczy jako formalne usprawiedliwienie w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z zasadami procedury cywilnej usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby strony, pełnomocnika, świadka lub innego uczestnika co do zasady wymaga zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego.

W praktyce warto działać możliwie szybko. Jeżeli wiesz, że nie możesz przyjść, wyślij pismo do sądu przed terminem posiedzenia. Dołącz dokumenty medyczne, a jeżeli to możliwe także zaświadczenie lekarza sądowego. Samo L4 może pomóc wyjaśnić sytuację, ale przy sporze o koszty druga strona może podnosić, że usprawiedliwienie nie spełniało wymogów formalnych.

W piśmie warto jednocześnie wskazać, czy zgadzasz się na ugodę. Jeżeli nie chcesz jej zawierać, napisz wprost, że nie wyrażasz zgody na zawarcie ugody na warunkach przedstawionych we wniosku. Dzięki temu sąd może odnotować brak ugody bez potrzeby Twojej obecności.

Co napisać do sądu przed posiedzeniem?

Pismo nie musi być rozbudowane. Powinno jednak jednoznacznie identyfikować sprawę i zawierać konkretne stanowisko. W szczególności wpisz:

• nazwę sądu i sygnaturę akt, jeżeli została już nadana,
• swoje imię, nazwisko albo nazwę firmy oraz adres,
• informację, że nie możesz stawić się na posiedzeniu z powodu choroby,
• wniosek o usprawiedliwienie nieobecności,
• załączniki potwierdzające przyczynę nieobecności, najlepiej zaświadczenie lekarza sądowego, jeżeli możesz je uzyskać,
• oświadczenie, czy wyrażasz zgodę na ugodę, czy jej odmawiasz.

Jeżeli nie zgadzasz się na ugodę, nie musisz przedstawiać pełnej argumentacji jak w odpowiedzi na pozew. Wystarczy jasne stanowisko, że nie akceptujesz warunków ugody. Jeżeli jednak druga strona opisuje sprawę nierzetelnie, możesz dodać krótkie wyjaśnienie, że kwestionujesz roszczenie co do zasady, wysokości albo terminu wymagalności.

Koszty postępowania pojednawczego

Koszty próby ugodowej mogą obejmować przede wszystkim opłatę sądową od wniosku oraz koszty zastępstwa procesowego, jeżeli strona korzystała z profesjonalnego pełnomocnika. Dawne proste stawki 40 zł i 300 zł nie oddają już aktualnego sposobu liczenia opłaty w wielu sprawach.

Co do zasady opłata od wniosku o zawezwanie do próby ugodowej jest powiązana z opłatą, która byłaby należna od pozwu w danej sprawie. W sprawach o prawa majątkowe zależy więc od wartości przedmiotu sporu, a w sprawach niemajątkowych od właściwej opłaty przewidzianej w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Do tego mogą dojść koszty pełnomocnika według stawek minimalnych wynikających z rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości. W orzecznictwie przyjmuje się, że w postępowaniu pojednawczym wynagrodzenie pełnomocnika ustala się według stawek właściwych dla postępowania nieprocesowego w sprawach niewymienionych odrębnie, co potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 117/13. Ostateczna kwota zależy jednak od rodzaju sprawy, wartości roszczenia i aktualnych stawek.

Czy warto iść na posiedzenie?

Jeżeli nie masz przeszkód, obecność może być korzystna. Pozwala usłyszeć stanowisko drugiej strony, doprecyzować sporne kwestie i ewentualnie zakończyć sprawę ugodą. Ugoda zawarta przed sądem może być później podstawą egzekucji po nadaniu jej klauzuli wykonalności, jeżeli jej treść nadaje się do wykonania.

Jeżeli jednak ugoda jest dla Ciebie niekorzystna albo roszczenie uważasz za bezzasadne, nie masz obowiązku jej podpisywać. Ugoda wymaga zgody stron. Sąd odmówi jej zatwierdzenia, jeżeli treść byłaby sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa.

FAQ

Czy muszę stawić się na posiedzeniu o zawezwanie do próby ugodowej?

Co do zasady przeciwnik wzywającego nie ma obowiązku zawarcia ugody ani osobistego udziału w posiedzeniu. Trzeba jednak sprawdzić treść pisma z sądu. Jeżeli sąd wzywa do osobistego stawiennictwa, brak reakcji może być oceniony niekorzystnie, zwłaszcza przy rozliczaniu kosztów.

Czy samo L4 wystarczy do usprawiedliwienia nieobecności?

Samo L4 może nie wystarczyć. W postępowaniu cywilnym usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby co do zasady powinno być potwierdzone zaświadczeniem lekarza sądowego. Jeżeli nie możesz go uzyskać przed terminem, wyślij dostępne dokumenty i wyjaśnij sytuację, ale miej świadomość ryzyka formalnego.

Czy sąd może ukarać mnie grzywną za nieobecność?

W typowym postępowaniu pojednawczym nie chodzi o karanie strony za brak ugody. Główne ryzyko dotyczy kosztów próby ugodowej, które mogą zostać uwzględnione w późniejszym procesie, jeżeli nieobecność była nieusprawiedliwiona.

Czy mogę napisać, że nie zgadzam się na ugodę?

Tak. Możesz złożyć pismo, w którym oświadczysz, że nie wyrażasz zgody na zawarcie ugody na warunkach wskazanych przez drugą stronę. Warto dodać sygnaturę sprawy, dane stron i krótkie uzasadnienie, jeżeli może ono mieć znaczenie.

Co jeśli wzywający nie przyjdzie na posiedzenie?

Jeżeli nie stawi się osoba, która złożyła wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, przeciwnik może zażądać zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową. Warto zgłosić taki wniosek do protokołu albo w piśmie procesowym.

Podsumowanie

Nieobecność na posiedzeniu pojednawczym nie oznacza automatycznej przegranej i nie zmusza do zawarcia ugody. Może jednak wywołać skutki kosztowe, zwłaszcza gdy jest całkowicie nieusprawiedliwiona, a druga strona później wniesie pozew.

Najbezpieczniej nie ignorować zawiadomienia z sądu. Jeżeli nie możesz przyjść z powodu choroby, wyślij przed terminem pismo z wnioskiem o usprawiedliwienie nieobecności, dołącz dokumenty medyczne, a w miarę możliwości zaświadczenie lekarza sądowego. Dodaj też jasne stanowisko, czy zgadzasz się na ugodę.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 117/13

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.