Kategoria: Nieruchomości

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z nieruchomościami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podwyżka czynszu do ponad 3% wartości odtworzeniowej

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-11-15

Zakupiłem dom z lokatorem, w którym dotychczas czynsz był niższy od 3% wartości odtworzeniowej. Poczyniłem nakłady na zakup domu i przeprowadziłem remonty. W związku z tym chciałbym od razu podnieść czynsz do poziomu zbliżonego do cen rynkowych, co i tak nie przyniesie mi jeszcze godziwego zysku. Wiem, że mam prawo do zwrotu kapitału zainwestowanego (1,5% wydatku na zakup lokalu). Czy tę wyliczoną wartość (1,5%) doliczam do 3% wartości odtworzeniowej, czy te 3% już ją zawiera? Jak uwzględniać koszt kapitału pożyczonego na zakup (oprocentowanie kredytu)?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Uczciwe podejście do klienta, dziękuję. Z wyrazami szacunku.
Krzysztof, 69 lat, inż., emeryt.
Dobra i fachowa i zrozumiała odpowiedź.
Wiesław, 62 lata, fotograf
Bardzo szybka i treściwa odpowiedź
Sandra
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Muszę teraz czytać to \"ze zrozumieniem\".
Lena, sekretarka, 41 lat
Bardzo dziękuję
Barbara
Szybko i profesjonalnie. Dziękuję
Michał, socjolog, 45 lat
Po otrzymaniu wyceny pomyślałam - hmmm drogo. Jednakże szybko zmieniłam zdanie gdy tylko otrzymałam odpowiedz na moje pytanie. Odpowiedz szybka szczegółowa, czytelna i zrozumiała. Wątpliwości wyjaśniane błyskawicznie. Pani Kasiu dziękuje, pozdrawiam
Justyna
Jestem bardzo zadowolona, zaskoczona szybkością, ciesze się, że mogłam zadać pytania dodatkowe.
Małgorzata, 34 lata, biolog
Bardzo dziękuję za szybką konkretną odpowiedź. Jestem zadowolona z Państwa pomocy.
Małgorzata, nauczyciel, 57 lat
Szybka reakcja panelu eporady24 w sytuacji , gdzie odpowiedź na miliony pytań rodzących się w głowie a czas w danym momencie jest cenniejszy od sztabki złota :-) 
 
Barbara
Odpowiedź pojawiła się szybko i była wyczerpującą i spersonalizowana. Cena zaskakująco niska. Świetnie działający serwis, wygodne sposoby płatności, wszystko fantastycznie zorganizowane. Z góry wiadomo ile się zapłaci, więc nie ma obaw, że konsultacja będzie kosztowna. Każdemu polecam, zwłaszcza jak ktoś ceni sobie możliwość załatwiania spraw mejlowo i sprawnie.
Emilia, 25 lat, farmaceuta
Bardzo dziękuję za wyczerpująca odpowiedź:) pozdrawiam
Joanna, mgr ekonomii, 46 lat
Bardzo solidny i szybki serwis 7 dni w tygodniu, zwłaszcza dla kogoś kto przebywa za granica.
Artur
Wszystko super. Serdecznie polecam. Dziękuję za wyczerpującą poradę.
Marian, 61 lat
Wyczerpująca ocena. Bardzo szybka. Dobra cena.
Maria
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Jest ona dla mnie zrozumiała i czytelna. 
Barbara
Dziękuję za wyczerpującą informacje i krótki czas oczekiwania na odpowiedź co często ma istotne znaczenie. 
Wiesław, lekarz, 58 lat
Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek

Zgodnie z art. 8a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego:

„1. Właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia.

2. Termin wypowiedzenia wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu wynosi 3 miesiące, chyba że strony w umowie ustalą termin dłuższy.

3. Wypowiedzenie wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie.

4. Podwyżka, w wyniku której wysokość czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w skali roku przekroczy albo następuje z poziomu wyższego niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu może nastąpić w uzasadnionych przypadkach, o których mowa w ust. 4a albo w ust. 4e. Na pisemne żądanie lokatora właściciel, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego żądania, pod rygorem nieważności podwyżki, przedstawi na piśmie przyczynę podwyżki i jej kalkulację.

4a. Jeżeli właściciel nie uzyskuje przychodów z czynszu albo innych opłat za używanie lokalu na poziomie zapewniającym pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, jak również zapewniającym zwrot kapitału i zysk, z zastrzeżeniem ust. 4c i 4d, wówczas podwyżkę pozwalającą na osiągnięcie tego poziomu uważa się za uzasadnioną, o ile mieści się w granicach określonych w ust. 4b.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

4b. Podwyższając czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, właściciel może ustalić:

1) zwrot kapitału w skali roku na poziomie nie wyższym niż:

a) 1,5% nakładów poniesionych przez właściciela na budowę albo zakup lokalu lub

b) 10% nakładów poniesionych przez właściciela na trwałe ulepszenie istniejącego lokalu zwiększające jego wartość użytkową

– aż do ich pełnego zwrotu;

2) godziwy zysk.

4c. Właściciel, który oddał lokal do używania na podstawie stosunku prawnego innego niż najem, ustalając składniki wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, stosuje przepisy regulujące ten stosunek prawny; do opłat za używanie lokalu właściciel nie zalicza zwrotu kapitału ani zysku.

4d. W stosunkach najmu lokali socjalnych zysku nie zalicza się jako jednego ze składników czynszu.

4e. Podwyżkę czynszu albo innych opłat za używanie lokalu w wysokości nieprzekraczającej w danym roku kalendarzowym średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym uważa się za uzasadnioną. Średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym jest ogłaszany, w formie komunikatu, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

5. W ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, lokator może:

1) odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal, z upływem okresu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 2, albo

2) zakwestionować podwyżkę, o której mowa w ust. 4, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, na podstawie przepisów ust. 4a-4e, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu.

6. (uchylony).

6a. W przypadku:

1) określonym w ust. 5 pkt 1 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia rozwiązania stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal;

2) określonym w ust. 5 pkt 2 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu kończącego postępowanie w sprawie, z zastrzeżeniem ust. 6b;

3) gdy lokator nie skorzysta z prawa przysługującego mu na podstawie ust. 5, wówczas od upływu terminu wypowiedzenia jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w wysokości wynikającej z wypowiedzenia.

6b. W przypadku uznania przez sąd podwyżki wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu za zasadną, choćby w innej wysokości niż wynikająca z wypowiedzenia, obowiązkiem lokatora jest zapłata kwoty odpowiadającej różnicy między podwyższonym a dotychczasowym czynszem albo innymi opłatami za używanie lokalu, za okres od upływu terminu wypowiedzenia.

7. (uchylony).

8. Przepisy ust. 1-6b nie mają zastosowania do podwyżek opłat niezależnych od właściciela.”

Uzasadniona podwyżka czynszu do ponad 3% wartości odtworzeniowej jest możliwa wówczas, gdy właściciel musi zgromadzić środki na:

  • obciążające właściciela wydatki związane z utrzymaniem lokalu,
  • zwrot kapitału,
  • godziwy zysk.

Pierwsze dwie pozycje są relatywnie szczegółowo określone prawem. Godziwy zysk jest niezdefiniowany ustawowo, pozostawiając swobodę wykładni sądom w konkretnych sprawach.

Na wydatki związane z utrzymaniem lokalu składają się:

  1. wydatki na użytkowanie wieczyste gruntu,
  2. wydatki na podatek od nieruchomości,
  3. koszty konserwacji,
  4. koszty utrzymania należytego stanu technicznego nieruchomości,
  5. koszty przeprowadzonych remontów,
  6. koszty zarządzania nieruchomością,
  7. koszty utrzymania pomieszczeń wspólnego użytkowania, windy, anteny zbiorczej, domofonu oraz zieleni,
  8. koszty ubezpieczenia nieruchomości,
  9. inne koszty wynikające z umowy.

Katalog wydatków (kosztów) jest w istocie otwarty (powyżej pkt 9). Umożliwia zatem uznanie za koszt np. ubezpieczenia OC od zdarzeń losowych na terenie nieruchomości, ochrony mienia, odsetek od zobowiązań (np. kredytów) zaciąganych na pokrycie kosztów remontu, o ile tylko wynikają one ze stosownej umowy zawartej z dostawcą lub wykonawcą usługi.

Wydatki i koszty dotyczące całej nieruchomości przypadające na lokal ustala się proporcjonalnie do udziału powierzchni użytkowej lokalu w powierzchni użytkowej wszystkich lokali w budynku.

Zwrot kapitału obejmuje:

  • do 1,5% rocznie nakładów poniesionych przez właściciela na budowę albo zakup lokalu,
  • do 10% rocznie nakładów poniesionych przez właściciela na trwałe ulepszenie istniejącego lokalu zwiększające jego wartość użytkową.

Po wyczerpaniu powyższych odpisów o charakterze amortyzacyjnym nie mogą one być uwzględniane w kolejnych kalkulacjach. W najlepszym przypadku spowoduje to zwiększenie godziwego zysku przy zachowaniu dotychczasowego czynszu.

Jeśli nieruchomość została odpłatnie nabyta, np. kupiona lub otrzymana w drodze zamiany, do kosztów uzyskania przychodów z jej sprzedaży można zaliczyć udokumentowane koszty nabycia. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zdefiniowano tego pojęcia. Koszt nabycia nie jest tym samym, co zapłacona cena. Pojęcie to wiąże się raczej z kosztami towarzyszącymi zakupowi, z wydatkami, jakie trzeba ponieść, żeby doszło do zakupu. Jest to więc pojęcie szersze niż zapłacona cena.

W podatku dochodowym występuje też pojęcie ceny nabycia przyjęte dla potrzeb amortyzacji. Cena nabycia obejmuje cenę nieruchomości powiększoną o koszty zakupu, takie jak opłaty notarialne, podatek od czynności cywilnoprawnych, odsetki od kredytu lub pożyczki oraz prowizje naliczone do dnia rozpoczęcia amortyzacji. Przyjęto więc, że do ogólnej wartości nieruchomości dodaje się m.in. koszty finansowania zakupu.

Można założyć, że koszty nabycia i wytworzenia obejmują wszelkie wydatki bezpośrednio i pośrednio związane z zakupem / budową, w tym koszty sfinansowania inwestycji, do których należą na przykład prowizja za udzielenie kredytu, spłata odsetek naliczonych od kredytu lub pożyczki, składka za ubezpieczenie kredytu itd. Organy podatkowe nie chcą jednak zaakceptować tak szerokiej definicji.

Dyrektorzy izb skarbowych w Warszawie, Poznaniu i Bydgoszczy zajmują podobne stanowisko – do kosztów nie zalicza się tych związanych z kredytem zaciągniętym na zakup nieruchomości, takich jak: ubezpieczenie kredytu, ubezpieczenie kredytowanego wkładu finansowego, oszacowanie wartości nieruchomości, prowizje bankowe, inne opłaty bankowe (zobacz interpretacja indywidualna DIS w Warszawie z 13.01.2010 r., IPPB4/415-659/09-4/SP), przewalutowanie kredytu, prowizja bankowa z tytułu przedterminowej spłaty kredytu (interpretacja DIS w Poznaniu z 9.04.2010 r., ILPB2/415-93/10-2/ES), odsetki od kredytu (interpretacja indywidualna DIS w Bydgoszczy z 12.03.2010 r., ITPB2/415-1034/09/BK).

Stanowisko orzecznictwa dotyczące kredytów jest zróżnicowane. Sądy wojewódzkie dość często orzekają w sposób przychylny dla podatników, uznając, że do kosztów nabycia nieruchomości należy zaliczać także te poniesione na sfinansowanie zakupu, a związane z uzyskaniem i spłatą kredytu. Niestety, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla takie wyroki.

Natomiast godziwy zysk nie jest zdefiniowany ustawowo. Próba interpretacji tego pojęcia może opierać się na ogólnych zasadach umów oraz zasadach współżycia społecznego. Zarówno z zasady ekwiwalentności świadczeń, jak i zasady czynienia ze swego mienia użytku zgodnego z jego przeznaczeniem społeczno-gospodarczym można wyciągnąć wniosek, że godziwy zysk jest różnicą pomiędzy przeciętnym czynszem wolnorynkowym a kosztami, wydatkami i zwrotem kapitału, o którym mowa wyżej. Czynsz taki nie ma bowiem charakteru spekulacyjnego, jest akceptowany dobrowolnie przez obie strony stosunku najmu. Stąd wynikający z niego zysk wydaje się zyskiem godziwym.

Jako odpowiedź na Pana pytania posłużyć może uzasadnienie wyroku z dnia 16 października 2014 r. Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu XI Wydział Cywilny w sprawie o ustalenie, w którym sąd wskazał, że dokonane przez stronę pozwaną (...) sp. z o.o. w W. w dniu 20 maja 2014 r. wypowiedzenie czynszu najmu lokalu położonego we W. przy ul. (...) jest niezasadne powyżej kwoty 15,67 zł.

W uzasadnieniu pozwu powód podał, że jest najemcą lokalu mieszkalnego numer (...) położonego we W. przy ul. (...). Powód otrzymał w dniu 27 maja 2014 r. wypowiedzenie dotychczasowej wysokości czynszu najmu ustalonej na poziomie 666,66 zł miesięcznie do kwoty 948,50 zł miesięcznie.

Powód podał, że stawka czynszu za 1 m2 powierzchni lokalu przekracza 3% wartości odtworzeniowej oraz że zwrócił się o kalkulację podwyżki.

W tym miejscu wskazuję, że już z podanego przepisu jak i dalszych wywodów wynika, że zarówno godziwy zysk, jak i ustalony zwrot kapitału zainwestowanego nie mogą przekraczać 3% wartości odtworzeniowej, tzn. podwyżka przekraczająca tę wartość musi być uzasadniona.

W uzasadnieniu strona pozwana zaprzeczyła wszystkim twierdzeniom pozwu, które nie zostaną wprost przez nią przyznane. Przyznała, że powodowie na podstawie umowy najmu pozwani zajmują lokal mieszkalny, stanowiący własność strony pozwanej i byli zobowiązani płacić czynsz najmu według stawki 12,30 zł za m2. Przyznała również, że wypowiedziała dotychczasową stawkę czynszu zgodnie z art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów i na pisemne żądanie powodów przedstawiła kalkulację podwyżki. Wskazała, że przedstawiona kalkulacja spełnia wymogi przewidziane w art. 8a ust. 4a, 4b ustawy o ochronie praw lokatorów.

Uzasadniona jest podwyżka w zakresie kwoty 5,20 zł za m2, gdyż strona pozwana zmuszona jest korzystać z przy zarządzaniu znaczną liczbą lokali (łącznie 2748 m2 powierzchni) z usług wykwalifikowanych podmiotów, stąd zasadnym jest uwzględnienie kosztów z tytułu podatku od nieruchomości, usług księgowych, obsługi prawnej oraz za zarządzanie nieruchomością przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) we W.

Jednocześnie strona pozwana wskazała, że składająca się na czynsz najmu kwota zwrotu kapitału została ustalona przy uwzględnieniu wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, ogłaszanym przez Wojewodę (...), który w okresie sporządzenia podwyżki czynszu dla miasta W. wynosił 4959 zł/m2.

Dla strony pozwanej wartość kapitału to wartość nieruchomości, albowiem takim majątkiem dysponuje spółka i dlatego też ta wartość jest adekwatna do wartości metra kwadratowego lokalu będącego przedmiotem najmu, zaś cena uiszczona przez stronę pozwaną nie ma decydującego znaczenia przy ustalaniu kwoty zwrotu kapitału.

Zatem przypadająca na metr kwadratowy lokalu kwota zwrotu kapitału wynosi 6,20 zł [(4959 zł x 1,5%) : 12 miesięcy)]. Ustalając składnik czynszu w postaci godziwego zysku strona pozwana posiłkowała się orzecznictwem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej m.in. w sprawie XI C 25/10, w którym przyjęto minimalny zysk z czynszu najmu na poziomie 8%. Inwestując znaczną kwotę na zakup nieruchomości strona pozwana liczyła na taki zysk, który będzie większy niż dochód możliwy do uzyskania z lokat bankowych lub obligacji Skarbu Państwa, gdyż wynajem lokali i uzyskiwanie z tego tytułu dochodów jest obarczone dużym ryzykiem związanym z wypłacalnością najemców, utrzymywaniem lokali i nieruchomości wspólnej w należytym stanie technicznym, kosztami eksmisji.

Sąd ustalił, że pismem z dnia 20 maja 2014 r. (...) Sp. z o.o. w W. wypowiedziała F. J. i A. J. (1) dotychczasową wysokość czynszu za zajmowany lokal mieszkalny z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia i ze skutkiem na koniec sierpnia 2014 r., wskazując że od dnia 1 września 2014 r. stawka czynszu będzie wynosić 17,50 zł/m2. Jako przyczynę podwyżki czynszu wskazała, że płacony czynsz w wysokości 12,30 zł nie pozwala na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości, które obecnie wynoszą 8 zł/m2 oraz na zwrot kapitału i osiągnięcie godziwego zysku.

F. i A. J. (1) zwrócili się do (...) sp. z o.o. o przedstawienie kalkulacji wysokości czynszu pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie (...) sp. z o.o. pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. przedstawiła żądaną kalkulację. W kalkulacji wskazała, że opłaty eksploatacyjne na rzecz Wspólnoty mieszkaniowej wynoszą łącznie 4,16 zł, zaś opłaty indywidualne ponoszone przez właściciela łącznie 3,93 zł, w tym podatek od nieruchomości 0,73 zł, zarządzanie 0,80 zł, księgowość 0,95 zł, obsługa prawna 1,45 zł. Dotychczasowa stawka czynszu 12,30 zł za m2 nie wystarcza więc na pokrycie powyższych wydatków.

Jednocześnie strona pozwana wskazała, że zwrot kapitału powinien wynieść 6,20 zł/m2, zaś miesięczny minimalny zysk z 1 m2 to około 13,33 zł przy przyjęciu, zgodnie z uzasadnieniem wyroku Sądu we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt XI C 25/10, że zysk powinien być na poziomie minimum 8% w skali roku z zainwestowanego kapitału. W związku z tym czynsz mógłby zostać podniesiony do kwoty 27,62 zł, lecz mając na uwadze znaczenia tak wysokości podwyżki dla budżetu domowego strona pozwana zdecydowała się na podwyżkę o 10 zł za 1 m2.

Wskaźnik przeliczeniowy kosztów odtworzenia 1m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych dla miasta W. na okres od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. wynosił 4.630 zł/m2.

Rentowność roczna 10-letnich obligacji Skarbu Państwa w dacie dokonywania wypowiedzenia wynosiła netto 3,50%, zaś 4,30% brutto. Rentowność najmu mieszkań w 2014 r. dla W. wynosiła 4,02 netto, zaś 4,50 % brutto.

Sąd więc stwierdził, że podwyżka wysokości czynszu najmu z kwoty 12,30 zł/m2 do kwoty 17,50 zł/m2 jest bezzasadna.

Sąd stwierdził, że poza sporem pozostawała okoliczność, że podwyżka dokonana pismem z dnia 30 maja 2014 r. spowodowała w skali roku przekroczenie 3% wartości odtworzeniowej lokalu wynajmowanego przez powodów.

Spór miedzy stronami sprowadzał się do oceny zasadności podwyżki czynszu, przy czym powodowie nie kwestionowali wysokości wydatków ponoszonych przez stronę pozwaną na rzecz wspólnoty mieszkaniowej w kwocie 4,01 zł za m2, ani też tego, że są one związane z utrzymaniem lokalu. Dlatego też sąd uznał tę okoliczność jako przyznaną.

W ocenie Sądu Rejonowego niezasadne byłoby obciążanie powodów kosztami obsługi księgowej, które związane są z obsługą samej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie z obsługą ich lokali.

Podobna sytuacja występuje w przypadku zaliczenia do kosztów utrzymania lokali obsługi prawnej. Zdaniem sądu pozwana spółka nie wykazała zasadności ponoszenia tych kosztów oraz ich związku z utrzymaniem lokalu powodów. Jakkolwiek koszty z tytułu usług księgowych można byłoby zaliczyć do wydatków związanych z zarządzaniem nieruchomością (chociaż nie zostało to wykazane), to jednak kosztów obsługi prawnej do takich wydatków nie można zaliczyć, nie mieszczą się one w definicji ustawy określającej wydatki związane z utrzymaniem lokalu (art. 2 ust. 1 pkt 8a ustawy).

Odnosząc się do pozycji dotyczącej zwrotu kapitału, sąd uznał, że postawę wyliczenia wydatków z tego tytułu powinna stanowić kwota realnie zainwestowanego kapitału, a nie kwota stanowiąca wartość odtworzeniową lokalu, ustaloną zgodnie z obwieszczeniem Wojewody (...) z dnia 28 marca 2014 r. (jak i pochodzącym z wcześniejszych dat) w sprawie ogłaszania wysokości wskaźników przeliczeniowych kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, jak twierdziła strona pozwana.

W art. 8a ust. 4 b pkt 1 a ustawy ustawodawca wyraźnie uzależnił wysokość zwrotu kapitału od poziomu nakładów poniesionych przez właściciela na budowę albo zakup lokalu. Chodzi w tym przypadku o zwrot kosztów, które właściciel faktycznie wydatkował na budowę lub zakup lokalu. Tymczasem zastosowanie do obliczenia zwrotu kapitału w oparciu o wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych nie odnosi się do faktycznie poniesionych przez właściciela kosztów.

Jak wynika z definicji tego wskaźnika zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy wskaźnik ten określa przeciętny koszt budowy 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, a więc uśredniony. Gdyby ustawodawca chciał uzależnić wysokość zwrotu kapitału jedynie od kosztów budowy, znalazłoby to odzwierciedlenie w zapisach ustawy. Tymczasem ustawodawca w art. 8a ust. 4b pkt 1a ustawy wyraźnie stanowi o nakładach „poniesionych przez właściciela na budowę lub zakup lokalu”, więc realnie poniesionych przez wynajmującego. Strona pozwana nie wybudowała lokali stanowiących jej własność, a jedynie je zakupiła od poprzedniego właściciela Spółdzielni Mieszkaniowej (...) we W. za cenę 2000 zł za m2 powierzchni użytkowej lokali.

Zatem z tytułu zwrotu kapitału strona pozwana do czynszu może doliczyć kwotę 2,50 zł (2.000 zł x 1,5% : 12 miesięcy = 2,50 zł). Celem takiego uregulowania jest możliwość w dłuższej perspektywie zwrotu zainwestowanych w zakup lub budowę własnych środków, o czym świadczy m.in. zwrot aż do ich pełnego zwrotu. Przy budowie, czy też zakupie lokalu właściciel zawsze liczy na to, że inwestycja mu się zwróci i jeszcze będzie miał możliwość osiągnąć z tej inwestycji zysk.

Powód zarzucił, że pozwana spółka przy ustalaniu wysokości godziwego zysku nie udowodniła okoliczności, na których opierała swoje wyliczenia. tj., że zysk należy przyjąć na poziomie wyższym niż oprocentowanie obligacji 10-letnich – tj. 8% w skali roku tj. 13,33 zł/m2. Strona pozwana uzasadniając przyjętą wartość wskazała, że inwestując znaczną kwotę na zakup nieruchomości, liczyła na taki zysk, który będzie większy niż dochód możliwy do uzyskania z lokat bankowych lub obligacji Skarbu Państwa, gdyż wynajem lokali i uzyskiwanie z tego tytułu dochodów jest obarczone dużym ryzykiem. Dlatego też strona pozwana nie zgodziła się ze stanowiskiem powodów co do ustalenia godziwego zysku na poziomie 4% w skali roku, twierdząc, że jest to wysokość charakterystyczna dla lokat bankowych lub oprocentowania obligacji.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustawodawca nie przewidział definicji godziwego zysku, pozostawiając ocenę, jaką kwotę należy uznać za godziwy zysk do uznania sądu. Stąd też stawka godziwego zysku ustalona przez stronę pozwaną podlegała ocenie sądu pod kątem wyboru właściwego kryterium jej ustalenia, jak i samej wysokości godziwego zysku.

Za zasadne należało uznać twierdzenia strony pozwanej, w których wskazuje, że inwestując w zakup lokali pod wynajem, liczyła na wyższy zysk niż dają długoterminowe (10-letnie) obligacje Skarbu Państwa, których wykupienie nie niesie za sobą ryzyka utraty zainwestowanych środków. W przypadku wynajmu mieszkań to ryzyko występuje i jest dosyć duże, gdyż dochodowość tego typu inwestycji zależy od wielu czynników, m.in. wielkości wynajmowanego mieszkania, jego stanu technicznego, wypłacalności najemców, wielkości zainwestowanych środków, koniunktury na rynku wynajmowania mieszkań, długości trwania stosunku najmu, okresów, w których mieszkanie nie jest wynajmowane oraz od wysokości czynszu i obciążeń finansowych m.in. podatku ryczałtowego od przychodów z wynajmu, może się wiązać również z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z nakładami na ulepszenie bądź przywrócenie lokali do stanu używalności. Sąd stoi na stanowisku, że zysk, który wynajmujący powinien osiągnąć z tytułu wynajmu lokali powinien przekraczać zysk z zakupu 10-letnich obligacji skarbowych z uwagi na wspomniane ryzyko. Uznał jednak, że przyjęcie 8% zysku nie mieści się w granicach godziwego zysku, albowiem odnosząc tę wielkość do aktualnej sytuacji rynkowej, należy stwierdzić, że obecnie żadne oprocentowanie lokat na rynku, ani też inwestycja odpowiadająca ryzyku, z jakim wiąże się wynajem mieszkań, nie pozwala zakładać osiągnięcia zysku w takiej wysokości. W momencie dokonywania przez stronę pozwaną wypowiedzenia wysokości czynszu najmu rentowność 10-letnich obligacji skarbowych wynosiła niecałe 3,50% netto. W związku ze spadającą inflacją żadna z lokat na rynku nie dawała również zysku na poziomie zbliżonym do 8%. Średnie oprocentowanie rocznych lokat bankowych wynosiło około 3,20% brutto, 2,60% netto. Sąd dokonując oceny godziwego zysku wskazanego przez stronę pozwaną odniósł się do wskazywanego przez tę stronę kryterium, uznając że strona pozwana obiektywnie mogła zakładać zysk o 1-2% wyższy od poziomu oprocentowania 10-letnich obligacji skarbowych. Posłużył się również danymi odnoszącymi się do rentowności inwestycji, jaką jest wynajem mieszkań z okresu, kiedy doszło do wypowiedzenia wysokości czynszu najmu. Rentowność wynajmu mieszkań na dzień wypowiedzenia umowy najmu kształtowała się na poziomie wyższym od oprocentowania obligacji skarbowych i w lipcu 2014 r. wynosiła dla mieszkań we W. 3,02% netto, zaś brutto na poziomie 4,50% (dane dostępne m.in. na stronie http://www.finanse.egospodarka.pl(...),Mieszkanie- lokata-obligacje-rentownosc-VII-2014,1,63,1.html).

Przenosząc te wskaźniki na grunt niniejszego postępowania, należało mieć na uwadze okoliczność, że wskazana opłacalność inwestycji w najem jest pewną średnią, do której należy odnieść konkretną sytuację wynajmowanych przez powodów lokali. Z jednej strony sąd miał na uwadze okoliczność, że w mieszkaniach powodów nie były od dawna przeprowadzane żadne inwestycje mające na celu podniesienie ich standardu, ulepszenie, ale także to, że lokale te zamieszkują osoby, które nie wynajmują tych lokali okazjonalnie, tylko zajmują je od wielu lat (okoliczność ta znana jest sądowi z urzędu na podstawie wcześniejszych postępowań dotyczących ustalenia niezasadności podwyżek czynszu najmu przez stronę pozwaną). Ma więc strona pozwana pewność co do trwałości stosunku najmu. Jednocześnie należy też mieć na uwadze okoliczność, że strona pozwana zakupiła lokale po dosyć niskiej cenie, za jaką należy uznać 2000 zł za m2, albowiem nabywała większą liczbę lokali, a ponadto mieszkania te były obciążone trwającym stosunkiem najmu. Musiała zatem liczyć się z tym, że dotychczasowe czynsze nie odpowiadają czynszom wolnorynkowym, a podniesienie opłat do takiego poziomu będzie wymagało wypowiedzenia wysokości czynszu i spotka się z dużą dezaprobatą dotychczasowych najemców. Rentowność tego typu inwestycji na pewno jest mniejsza niż rentowność wynajmu lokali, w których uiszczany jest czynsz na poziomie rynkowym. Zdaniem sądu zysk na poziomie 5,5% zainwestowanego kapitału – 9,16 zł za m2 (2000 zł x 5,5% : 12 miesięcy = 9,16 zł) odpowiada godziwemu zyskowi, a ponadto jest zyskiem realnym do osiągnięcia, zważywszy na warunki rynkowe i rentowność wynajmu mieszkań. Należy wskazać, że 8% zysk w obecnej sytuacji finansowej nie jest realny do osiągnięcia, a pogląd sądu odnośnie wysokości godziwego zysku wyrażony w innej sprawie, na który strona pozwana się powołuje, był wydany w innej sytuacji ekonomicznej i nie może stanowić podstawy orzekania w niniejszym postępowaniu.

Mając na uwadze, że strona pozwana udowodniła, że podwyżka jest uzasadniona jedynie do kwoty 15,67 zł za m2 (4,01 zł opłat eksploatacyjnych + 2,50 zł zwrotu kapitału + 9,16 zł zysku) sąd orzekł, że w zakresie przewyższającym tę kwotę podwyżka jest niezasadna. Skutkowało to częściowym oddaleniem powództwa albowiem powód w pozwie domagał się ustalenia, że podwyżka jest niezasadna w całości.

Jak więc z powyższego wynika, sąd nie uwzględnił w zwrocie zainwestowanego kapitału kosztów kapitału pożyczonego w postaci odsetek od kredytu.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z nieruchomościami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Dom wybudowany z własnych środków na wspólnej działce

Wybudowałem dom ze środków własnych na działce, której współwłaścicielem prócz mnie jest mój ojciec (1/2) i siostra (1/4). Chciałbym wpisać moją osobę do KW jako właściciela domu. Czy mam do tego prawo z uwagi na współwłasność działki, na której stoi?

Zniesienie współwłasności mieszkania ze spadku

Sprawa dotyczy zniesienia współwłasności mieszkania. Mąż zmarł w 2009 roku. W tym roku przeprowadziłam sprawę spadkową i zgodnie z decyzją sądu połowa mieszkania dziedziczona jest przeze mnie, naszego syna i syna męża z pierwszego małżeństwa (nie mieszka z nami) w równych częściach. Jaka wartość mieszkania powinna być brana pod uwagę przy spłacaniu syna męża – z roku śmierci męża czy obecna? Od 2008 roku przeprowadziłam wiele remontów, które znacznie podniosły wartość mieszkania, stan nie przypomina stanu mieszkania w chwili śmierci męża. Czy jeśli nie dojdzie do zniesienia współwłasności, to syn męża ma obowiązek partycypować w kosztach utrzymania jego części mieszkania?

Brak zgody współwłaścicieli na sprzedaż nieruchomości

Problem dotyczy braku zgody współwłaścicieli na sprzedaż nieruchomości. Ładna działka podmiejska ma ośmiu współwłaścicieli – udziały po 1/6 i po 1/18. W budynku na działce mieszka dwóch z nich (udziały po 1/6 każdy). Współwłasność jest ujawniona w księdze wieczystej. Kształt działki, jej powierzchnia i usytuowanie uniemożliwiają jej podział w sposób dający możliwość np. budowy domu. Niestety nie ma zgody wszystkich współwłaścicieli na jej sprzedaż, brak jest także zainteresowania odkupieniem udziałów przez jednych współwłaścicieli od pozostałych. Głównymi przeciwnikami sprzedaży nieruchomości są współwłaściciele, którzy na niej mieszkają i praktycznie jako jedyni z niej korzystają. Jestem zdeterminowany, aby pozbyć się swego udziału (1/6). Co mogę zrobić, aby swój współudział zamienić po prostu na pieniądze?

Zmiana udziałów we współwłasności mieszkania narzeczonych

W 2006 r. zakupiłem wraz z narzeczoną mieszkanie – każde z nas stało się współwłaścicielem 1/2 udziału. Jednocześnie na zakup mieszkania zaciągnęliśmy kredyt. Przez 10 lat to ja go spłacałem, bo znacznie lepiej zarabiam. Aktualnie chciałbym spłacić kredyt w całości, ale jednocześnie chcę zabezpieczyć swoje interesy tak, aby każde z nas „dostało” taką część mieszkania, na jaką zapracowało. W istocie moja narzeczona zapracowała tylko w 1/7 w stosunku do tego, co ja włożyłem i spłaciłem. Jakie są możliwości zabezpieczenia moich interesów w takiej sytuacji?

Jak ustalić właściciela sąsiedniej działki?

Moja nieruchomość sąsiaduje z nieruchomością, której właściciel nie odbiera żadnych wysyłanych przez urząd miasta i gminy pism, w tym pism o wymiarze podatku od nieruchomości. Jak ustalić, kto jest właścicielem tej działki lub jego spadkobiercą (zakładam bowiem, że właściciel już może nie żyć)?

Jak powstrzymać przepisanie nieruchomości na siostrę?

Moja babcia, mama i ciocia są właścicielami nieruchomości, działki i budynku, który na niej stoi. Obecnie mieszka tam mama i babcia. Moja siostra chce przejąć nieruchomość. Babcia obiecała jej, że przepisze. Siostra dogadała się też z ciocią, że da jej pewną sumkę i ciocia zrzeknie się swego udziału. Nasza mama stwierdziła, za opiekę też się zrzeknie. Tym sposobem babcia stanie się właścicielką całości i odda ją mojej siostrze. Uważam, że to niesprawiedliwe, bo od kilkunastu lat mieszkam za granicą i pomagam im finansowo. Za moimi plecami najbliższe osoby dzielą majątek i nawet o mnie nie pomyślą. Czy mogę je powstrzymać? Uważam, że mnie też się coś należy.

Kwestionowanie przebiegu granicy działki przez sąsiada

Sprawa dotyczy kwestionowania przebiegu granicy działki przez sąsiada. Przed około 45 laty mój teść wybudował dom na działce graniczącej z nieruchomością należącą wtedy do wojska (działka + budynek mieszkalny). Teść naszą działkę ogrodził i takiego stanu rzeczy aż do teraz nikt nie kwestionował. Z czasem wojsko pozbyło się działki, wykupili ją mieszkańcy wspomnianego budynku i założyli wspólnotę mieszkaniową. Niedawno jedno z mieszkań zostało sprzedane i pojawił się nowy lokator. On to właśnie zaczął kwestionować położenie naszego płotu, który działki rozdziela. Przedstawił mapy, na których rzeczywiście granica działki przesunięta jest o 70 cm. Straszy nas, że będziemy musieli przesunąć płot. Co mamy zrobić, czy wystąpić o zasiedzenie, czy przesunąć płot?

Użyczenie części nieruchomości bez zgody współwłaściciela

Jestem współwłaścicielem nieruchomości (bez podziału fizycznego). Na podstawie nieznanych mi ustaleń, najprawdopodobniej ustnej zgody drugiego współwłaściciela, na terenie tej posesji parkowane są samochody osób trzecich. Czy jako współwłaściciel mogę wystąpić do sądu o ustalenie stosunku prawnego, na podstawie którego się to parkowanie odbywa? Moim celem jest wyegzekwowanie swojego prawa do tego terenu: czyli części zysku, jeśli te osoby płacą za parkowanie, a jeśli nie – to wprowadzenie tej opłaty.



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »