Ujawnienie prywatnego numeru telefonu bez zgody

Czy ujawnienie prywatnego numeru telefonu narusza dobra osobiste?

Tak, w opisanej sytuacji istnieją podstawy, aby uznać, że publikacja prywatnego numeru telefonu bez zgody narusza Pani dobra osobiste, przede wszystkim prawo do prywatności i tajemnicę komunikowania się. Znaczenie ma to, że numer został podany jako kontakt do osoby w gminie, a więc został powiązany z Panią, miejscem pracy i określonym zakresem spraw.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Katalog z art. 23 Kodeksu cywilnego jest otwarty, dlatego obejmuje także dobra niewymienione wprost, w tym prywatność. Art. 24 Kodeksu cywilnego pozwala osobie, której dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, złożenia odpowiedniego oświadczenia, a także - w odpowiednich przypadkach - zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty określonej sumy na cel społeczny.

Nie zmienia tego fakt, że pracuje Pani w urzędzie. Osoba wykonująca zadania publiczne może podlegać szerszej kontroli w zakresie pełnionej funkcji, ale prywatny numer telefonu nie staje się automatycznie informacją publiczną ani oficjalnym kanałem kontaktu z urzędem. Do kontaktu służbowego powinny służyć dane urzędowe, a nie prywatne dane kontaktowe pracownika, chyba że istnieje wyraźna i zgodna z prawem podstawa ich użycia.

Prawo do prywatności i tajemnica komunikowania się

Prawo do prywatności oznacza możliwość decydowania, jakie informacje o sobie, w jakim zakresie i komu dana osoba ujawnia. W orzecznictwie podkreśla się, że prywatność obejmuje indywidualny obszar niedostępności informacji o osobie, które nie powinny być udostępniane innym bez jej woli. Dotyczy to również danych kontaktowych, jeżeli pozwalają na bezpośrednie dotarcie do danej osoby poza oficjalnym kanałem komunikacji.

W odniesieniu do numeru telefonu istotna jest także tajemnica komunikowania się. Ochrona ta obejmuje nie tylko treść rozmów, lecz także dane umożliwiające nawiązanie kontaktu, w tym numer telefonu, adres poczty elektronicznej oraz informacje o samym fakcie komunikacji. Publiczne podanie prywatnego numeru może prowadzić do niechcianych połączeń, wiadomości, presji ze strony osób trzecich i zakłócenia życia prywatnego.

Zgoda na przekazanie numeru jednej osobie w konkretnym celu, na przykład dla usprawnienia współpracy, ma ograniczony zakres. Nie daje automatycznie prawa do opublikowania numeru w gazecie, przekazania go redakcji ani przedstawienia go jako ogólnodostępnego kontaktu do urzędu lub osoby zajmującej się określoną sprawą.

Ochrona danych osobowych - kiedy można powołać się na RODO?

Prywatny numer telefonu może być daną osobową, jeżeli pozwala zidentyfikować konkretną osobę albo został opublikowany razem z informacją wskazującą, do kogo należy. W opisanej sytuacji numer został powiązany z funkcją w gminie, dlatego przepisy o ochronie danych osobowych mogą mieć znaczenie.

Jeżeli przedsiębiorca lub redakcja przetwarzali Pani dane w celach zawodowych, organizacyjnych albo publikacyjnych, należy ustalić, czy mieli do tego podstawę prawną. Sam fakt, że podała Pani numer do roboczego kontaktu, nie oznacza zgody na jego dalsze rozpowszechnienie. Można zażądać wskazania podstawy prawnej przetwarzania, usunięcia danych, ograniczenia ich przetwarzania, sprzeciwić się dalszemu wykorzystaniu numeru, a w razie braku reakcji rozważyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych i odpowiedzialność za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych mogą występować równolegle. W praktyce oznacza to, że można jednocześnie dochodzić roszczeń cywilnych oraz korzystać z uprawnień przewidzianych w RODO.

Co można zrobić po publikacji numeru w gazecie?

W pierwszej kolejności warto zabezpieczyć dowody. Należy zachować egzemplarz gazety, wykonać zdjęcie publikacji, zapisać datę wydania, zebrać zrzuty ekranu, jeżeli materiał jest dostępny online, oraz odnotować niechciane połączenia i wiadomości. Przydatna będzie także korespondencja z przedsiębiorcą, z której wynika, że numer został przekazany jedynie do kontaktu roboczego.

Następnie można skierować formalne wezwanie do przedsiębiorcy, a jeżeli numer opublikowała redakcja - także do wydawcy lub redaktora odpowiedzialnego. W piśmie można żądać w szczególności:

• natychmiastowego zaprzestania rozpowszechniania prywatnego numeru telefonu,
• usunięcia numeru z wersji internetowej publikacji, archiwów i materiałów promocyjnych, jeżeli tam występuje,
• złożenia oświadczenia lub przeprosin w odpowiedniej formie,
• wskazania źródła pozyskania numeru i podstawy jego przetwarzania,
• zadośćuczynienia za naruszenie prywatności, jeżeli skutki naruszenia są istotne,
• naprawienia szkody majątkowej, jeżeli publikacja spowodowała wymierne straty.

Jeżeli publikacja wywołała falę telefonów, nękanie albo presję ze strony osób trzecich, należy to dokumentować. Gdy kontakt przybiera postać uporczywego nękania, gróźb lub innych bezprawnych zachowań, poza roszczeniami cywilnymi można rozważyć zawiadomienie odpowiednich organów. Ocena zależy jednak od częstotliwości, treści i charakteru kontaktu.

Jak sformułować wezwanie do przedsiębiorcy lub redakcji?

Wezwanie powinno być konkretne i oparte na faktach. Warto wskazać, kiedy i komu numer został przekazany, w jakim celu, gdzie został następnie opublikowany oraz dlaczego publikacja była bezprawna. Pismo powinno zawierać termin na wykonanie żądań oraz zapowiedź dalszych kroków, jeżeli naruszyciel nie zareaguje.

Przykładowe żądania mogą obejmować usunięcie numeru z materiałów, powstrzymanie się od dalszego przekazywania danych, przesłanie informacji o odbiorcach danych, opublikowanie przeprosin lub sprostowanie informacji sugerującej, że prywatny numer jest oficjalnym kontaktem do gminy. Jeżeli sprawa dotyczy wydania papierowego, fizyczne cofnięcie publikacji nie jest możliwe, ale nadal można żądać usunięcia skutków naruszenia, w tym oświadczenia, przeprosin albo działań zapobiegających dalszemu rozpowszechnianiu numeru.

FAQ

Czy prywatny numer telefonu pracownika urzędu jest informacją publiczną?

Co do zasady nie. Informacją służącą kontaktowi z urzędem powinny być oficjalne dane instytucji, na przykład numer centrali, sekretariatu albo służbowy adres e-mail. Prywatny numer pracownika nie staje się automatycznie publiczny tylko dlatego, że pracownik wykonuje zadania w urzędzie.

Czy samo podanie numeru przedsiębiorcy oznacza zgodę na publikację?

Nie. Zgoda lub tolerowanie kontaktu w jednym celu nie oznacza zgody na dalsze udostępnianie numeru, publikację w gazecie albo przekazanie danych nieograniczonemu kręgowi odbiorców. Zakres zgody ocenia się według celu, w jakim numer został przekazany.

Czy można żądać pieniędzy za naruszenie prywatności?

Tak, ale zależy to od okoliczności. Przy poważniejszym naruszeniu można dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej kwoty na cel społeczny. Jeżeli powstała szkoda majątkowa, można żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Czy warto od razu składać pozew?

Najczęściej warto najpierw wysłać formalne wezwanie i zabezpieczyć dowody. Pozew jest zasadny, gdy naruszyciel odmawia usunięcia skutków, nadal rozpowszechnia numer albo skutki naruszenia są istotne. W wielu sprawach dobrze przygotowane wezwanie pozwala rozwiązać problem szybciej.

Czy można złożyć skargę do Prezesa UODO?

Tak, jeżeli doszło do niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych. Skarga może dotyczyć między innymi publikacji numeru bez podstawy prawnej, braku informacji o przetwarzaniu danych albo odmowy usunięcia numeru. Równolegle można dochodzić roszczeń cywilnych.

Podsumowanie

Publikacja prywatnego numeru telefonu bez zgody osoby, której numer dotyczy, może naruszać prawo do prywatności, tajemnicę komunikowania się oraz przepisy o ochronie danych osobowych. W opisanej sytuacji szczególnie istotne jest to, że numer został powiązany z pracą w gminie i przedstawiony jako kontakt do określonej sprawy.

Najbezpieczniej zacząć od zabezpieczenia dowodów i wysłania formalnego wezwania do przedsiębiorcy oraz, w razie potrzeby, do redakcji lub wydawcy. Jeżeli naruszenie nie zostanie usunięte, można rozważyć roszczenia cywilne, skargę do organu ochrony danych osobowych oraz dalsze kroki zależne od skutków publikacji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. - ogólne rozporządzenie o ochronie danych
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10.01.2008 r., sygn. akt I ACa 1048/07
4. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18.11.2013 r., sygn. akt VI ACa 674/13
5. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19.11.2019 r., sygn. akt VI ACa 397/18
6. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 21.12.2016 r., sygn. akt I ACa 508/16

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.