Porzucony samochód na prywatnym parkingu

Co zrobić z samochodem porzuconym na prywatnym parkingu?

Właściciel prywatnego parkingu powinien zacząć od ustalenia, z jakim rodzajem terenu ma do czynienia. Inaczej wygląda sytuacja na parkingu objętym strefą ruchu lub strefą zamieszkania, a inaczej na zamkniętym placu prywatnym, który nie został formalnie oznaczony i nie funkcjonuje jak droga dostępna dla ruchu.

Prawo o ruchu drogowym przewiduje usuwanie pojazdów m.in. w przypadkach określonych w art. 50a oraz art. 130a. Zgodnie z art. 50a pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych albo pojazd, którego stan wskazuje, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela albo posiadacza. Jeżeli taki pojazd nie zostanie odebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, może zostać uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przejść na własność gminy.

Art. 130a Prawa o ruchu drogowym dotyczy natomiast usuwania pojazdów z drogi m.in. wtedy, gdy pojazd pozostawiono w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu, albo gdy pozostawiono go w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.

Problem polega na tym, że na typowym prywatnym parkingu służby mogą odmówić odholowania pojazdu, jeżeli nie ma podstaw z Prawa o ruchu drogowym. Samo naruszenie prywatnego regulaminu parkingu zwykle nie wystarcza, aby Policja lub straż miejska automatycznie usunęły auto. W takiej sytuacji właściciel terenu powinien działać przede wszystkim jako właściciel nieruchomości, którego prawo korzystania z posesji zostało naruszone.

Kiedy wzywać Policję albo straż miejską?

Warto wezwać Policję lub straż miejską przede wszystkim wtedy, gdy pojazd:

• nie ma tablic rejestracyjnych albo jego stan wskazuje, że nie jest używany,
• blokuje przejazd, drogę pożarową, bramę, wyjazd lub dostęp służb ratunkowych,
• stwarza zagrożenie bezpieczeństwa osób, np. wycieka z niego paliwo albo inne płyny,
• może pochodzić z kradzieży albo budzi uzasadnione podejrzenia,
• stoi w strefie ruchu lub strefie zamieszkania i narusza przepisy lub znaki drogowe.

Zgłoszenie warto złożyć w sposób możliwy do udokumentowania, np. pisemnie, mailowo albo przez uzyskanie notatki z interwencji. Jeżeli służby odmówią usunięcia pojazdu, właściciel parkingu powinien poprosić o wskazanie przyczyny odmowy. Taka informacja może być później przydatna przy dochodzeniu roszczeń od właściciela auta.

Jak ustalić właściciela porzuconego pojazdu?

Jeżeli auto ma tablice rejestracyjne, pierwszym krokiem powinno być ustalenie właściciela albo posiadacza pojazdu. Nie należy zakładać, że Policja po prostu przekaże dane właściciela prywatnemu podmiotowi. Dane z ewidencji pojazdów są chronione, a ich udostępnienie wymaga wykazania interesu prawnego.

W praktyce można:

• zawiadomić Policję, że na terenie znajduje się pojazd mogący być porzucony lub pochodzący z czynu zabronionego,
• wystąpić o udostępnienie danych z ewidencji pojazdów, wykazując interes prawny, czyli potrzebę wezwania właściciela auta do usunięcia pojazdu i dochodzenia roszczeń,
• sprawdzić, czy pojazd nie należy do najemcy, pracownika, kontrahenta lub stałego użytkownika obiektu,
• zabezpieczyć nagrania z monitoringu, listy wjazdów, korespondencję z najemcami i zdjęcia pojazdu.

Właściciel parkingu powinien działać ostrożnie, ponieważ samochód nadal jest cudzą rzeczą. Nawet jeśli wygląda na porzucony, nie wolno go samodzielnie sprzedać, rozebrać na części ani zutylizować bez wyraźnej podstawy prawnej.

Wezwanie właściciela pojazdu do usunięcia auta

Po ustaleniu danych właściciela lub posiadacza pojazdu należy wysłać pisemne wezwanie do usunięcia samochodu z parkingu. Najlepiej zrobić to listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, a dodatkowo, jeżeli znane są inne dane kontaktowe, także e-mailem lub przez doręczenie osobiste za pokwitowaniem.

W wezwaniu warto wskazać:

• dokładne oznaczenie pojazdu: marka, model, kolor, numer rejestracyjny, ewentualnie numer VIN, jeżeli jest widoczny,
• miejsce i przybliżony czas pozostawienia pojazdu,
• informację, że pojazd znajduje się na prywatnym terenie bez zgody właściciela parkingu,
• termin na usunięcie auta, np. 7 dni od doręczenia wezwania,
• informację o naliczaniu opłat za bezumowne korzystanie z miejsca postojowego, jeżeli wynika to z regulaminu lub cennika,
• zapowiedź, że po bezskutecznym upływie terminu właściciel terenu rozważy odholowanie pojazdu na parking strzeżony i dochodzenie kosztów.

Jeżeli pojazd nie zostanie usunięty, właściciel parkingu może dochodzić roszczeń cywilnych, w szczególności żądać usunięcia naruszenia prawa własności, zapłaty za korzystanie z terenu oraz zwrotu uzasadnionych kosztów. W razie sporu konieczne może być postępowanie sądowe.

Czy właściciel parkingu może sam odholować auto?

Nie ma jednej bezpiecznej odpowiedzi dla każdej sytuacji. Jeżeli pojazd blokuje korzystanie z nieruchomości, a właściciel auta został prawidłowo wezwany i mimo to nie reaguje, odholowanie może być rozważane jako środek zmierzający do przywrócenia możliwości korzystania z terenu. Trzeba jednak pamiętać, że właściciel parkingu bierze wtedy na siebie ryzyko sporu o zasadność, sposób i koszty usunięcia pojazdu.

Jeżeli do holowania dochodzi, należy zadbać o dowody i bezpieczeństwo pojazdu. W praktyce oznacza to wykonanie zdjęć auta przed holowaniem, spisanie protokołu, wskazanie firmy holowniczej, zabezpieczenie miejsca postoju po odholowaniu oraz przechowanie faktur i rachunków. Pojazdu nie należy pozostawiać w przypadkowym miejscu ani narażać go na uszkodzenie.

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem, zwłaszcza przy droższym pojeździe lub spornej sytuacji, jest skierowanie do właściciela auta pisemnego wezwania, a następnie dochodzenie roszczeń w sądzie. Właściciel nieruchomości może powoływać się na ochronę prawa własności, w tym żądać zaniechania naruszeń i przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Oznakowanie i regulamin prywatnego parkingu

Dobre oznakowanie parkingu znacząco ułatwia późniejsze dochodzenie roszczeń. Przy wjeździe powinny znaleźć się czytelne informacje o tym, kto może korzystać z parkingu, w jakich godzinach, na jakich zasadach, czy postój jest odpłatny oraz jakie konsekwencje grożą za pozostawienie pojazdu bez zgody zarządcy.

Regulamin parkingu może przewidywać m.in.:

• zakaz pozostawiania pojazdów poza godzinami pracy obiektu bez zgody zarządcy,
• obowiązek zgłoszenia postoju nocnego lub długoterminowego,
• opłatę za nieuprawniony postój,
• możliwość odholowania pojazdu na koszt właściciela lub posiadacza po bezskutecznym wezwaniu,
• zasady kontaktu z administracją obiektu.

Trzeba jednak podkreślić, że sam regulamin prywatny nie tworzy automatycznie takich samych uprawnień jak decyzja właściwych służb wydana na podstawie Prawa o ruchu drogowym. Oznakowanie pomaga wykazać, że kierowca znał warunki korzystania z parkingu albo mógł się z nimi zapoznać, ale nadal należy zachować proporcjonalność działań.

Jeżeli właściciel chce, aby na terenie stosowane były szersze reguły ruchu drogowego, powinien rozważyć prawidłowe oznaczenie strefy ruchu lub strefy zamieszkania, zgodnie z wymaganiami dla takich stref. Wtedy naruszenia znaków drogowych mogą być łatwiejsze do egzekwowania przez uprawnione służby.

FAQ

Czy Policja musi odholować auto z prywatnego parkingu?

Nie zawsze. Policja albo straż miejska mogą działać, gdy istnieje podstawa w Prawie o ruchu drogowym, np. pojazd stwarza zagrożenie, stoi w strefie ruchu lub spełnia przesłanki usunięcia jako pojazd nieużywany. Na zwykłym prywatnym parkingu służby mogą odmówić odholowania.

Czy można odholować samochód bez kontaktu z właścicielem?

To ryzykowne, chyba że pojazd stwarza pilne zagrożenie albo blokuje kluczowy przejazd. Standardowo najpierw warto ustalić właściciela, wysłać wezwanie i wyznaczyć termin na dobrowolne usunięcie auta.

Czy regulamin parkingu wystarczy, aby obciążyć właściciela auta kosztami?

Regulamin i widoczne oznakowanie bardzo pomagają, ale w razie sporu trzeba wykazać, że postój był nieuprawniony, koszty były uzasadnione, a kierowca mógł zapoznać się z zasadami korzystania z parkingu.

Co zrobić, gdy nie da się ustalić właściciela pojazdu?

Należy udokumentować sytuację, zawiadomić Policję, zwłaszcza gdy pojazd może być kradziony lub porzucony, oraz rozważyć formalny wniosek o udostępnienie danych z ewidencji pojazdów. Nie należy samodzielnie utylizować auta.

Czy można naliczać opłatę za postój porzuconego samochodu?

Tak, ale trzeba mieć podstawę do jej wykazania, np. regulamin, cennik, umowę, wcześniejsze zasady korzystania z parkingu albo roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W razie odmowy zapłaty konieczne może być dochodzenie należności przed sądem.

Źródła

• Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.