Odmowa odpowiedzi na pytania sądu w sprawie spadkowej

Odmowa odpowiedzi na pytania w sądzie

W sprawie pozostaje Pan stroną – wnioskodawcą, nie zaś świadkiem. Jednakże zgodnie z art. 304 zd. 3 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – do przesłuchania stron stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące świadków, z wyjątkiem przepisów o środkach przymusowych. Wobec powyższego może Pan odmówić odpowiedzi na zadane pytanie na podstawie art. 304 zd. 3 w zw. z art. 261 § 2 K.p.c. w zw. z art. 13 § 2 K.p.c. (ten ostatni dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących procesu do postępowania nieprocesowego – takiego, z którym u Pana mamy do czynienia), jeśli zeznanie narazi Pana lub Pana bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeśli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Do Pana – jako strony – nie będzie się jednak stosowało środków przymusu, gdy odmówi Pan odpowiedzi także w innych sytuacjach.

Zgodnie z art. 261 i 276 K.p.c.:

„Art. 261. § 1. Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonków stron, ich wstępnych, zstępnych i rodzeństwa oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osób pozostających ze stronami w stosunku przysposobienia. Prawo odmowy zeznań trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia. Jednakże odmowa zeznań nie jest dopuszczalna w sprawach o prawa stanu, z wyjątkiem spraw o rozwód.

§ 2. Świadek może odmówić odpowiedzi na zadane mu pytanie, jeżeli zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich, wymienionych w paragrafie poprzedzającym, na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Duchowny może odmówić zeznań co do faktów powierzonych mu na spowiedzi.”

„Art. 276. § 1. Za nieuzasadnioną odmowę zeznań lub przyrzeczenia sąd, po wysłuchaniu obecnych stron co do zasadności odmowy, skaże świadka na grzywnę.

§ 2. Niezależnie od powyższej grzywny sąd może nakazać aresztowanie świadka na czas nieprzekraczający tygodnia. Sąd uchyli areszt, jeżeli świadek złoży zeznanie lub przyrzeczenie albo jeżeli sprawę ukończono w instancji, w której dowód z tego świadka został dopuszczony”.

Ocena odmowy odpowiedzi dokonana przez sąd

W Pana przypadku, w razie odmowy odpowiedzi, sąd po prostu odpowiednio oceni taką odmowę:

„Art. 233. § 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

§ 2. Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu”.

Zbyteczne pytania na sprawie spadkowej

Przesłuchanie Pana w trybie nieinformacyjnym (na początku – określenie stanowisk stron, zakresu sporu), jest konieczne, a wysłuchanie stron jest dowodem w postępowaniu. Tymczasem zgodnie z art. 227 K.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Nie powinien Pan zatem być pytany o rzeczy, które nie mają dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia.

Na mocy art. 155 § 2 K.p.c.:

„§ 2. Przewodniczący może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne”.

W razie zadawania takich pytań może się Pan zwrócić do sądu, by uchylił pytanie, ponieważ nie pozostaje ono w związku ze sprawą (jest zbyteczne).

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.