Przyjąłeś mandat, a teraz żałujesz? Sprawdź, czy da się odzyskać prawo jazdy

Zatrzymanie prawa jazdy

W Pana przypadku prawo jazdy zostanie formalnie zatrzymane na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który stanowi, że „starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym” (mniemam, że sytuacja miała miejsce właśnie w takim obszarze).

Przyjęcie mandatu

Główny problem polega na tym, że przyjął Pan mandat, czyli niejako przyznał Pan, że pomiar prędkości oraz zatrzymanie do kontroli zostały wykonane prawidłowo. Inaczej sprawa by wyglądała, gdyby mandatu Pan nie przyjął i zdecydował się na obronę swoich racji w sądzie. Wówczas, gdyby sąd uznał Pana niewinność, nawet po wydaniu decyzji przez starostę i jej uprawomocnieniu się, miałby Pan możliwość wznowienia postępowania w wyniku ujawnienia nowych faktów. Sytuacja taka miała miejsce w stanie faktycznym rozpatrywanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (wyrok z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1064/19). Sąd wówczas orzekł, że uznanie przez sąd karny pomiaru prędkości dokonanego przez funkcjonariuszy za niewiarygodny stanowi nową okoliczność faktyczną, istniejącą ale nieznaną organowi w dniu wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a tym samym zachodzą przesłanki wskazane w treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego. Starosta mógłby wówczas również zawiesić postępowanie aż do chwili wydania wyroku przez sąd karny.

Wniosek o uchylenie przyjętego mandatu

Teoretycznie mógł Pan złożyć wniosek o uchylenie przyjętego mandatu karnego do sądu rejonowego właściwego dla terenu, na którym nałożono Panu mandat, jednakże obecnie jest to bezcelowe, gdyż zgodnie z art. 101 §1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia wniosek taki należy złożyć nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu (mandat staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego). Piszę „teoretycznie”, gdyż wniosek taki jest skuteczny jedynie w ściśle określonych przypadkach:

1. za działanie, które nie było wykroczeniem,
2. za działanie, za które może ukarać tylko sąd,
3. za działanie w obronie koniecznej lub obronie dobra chronionego prawem, jeśli niebezpieczeństwa nie można było uniknąć,
4. za działanie, które zostało spowodowane chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynności psychicznych.

Ponadto prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli:

1. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego została nałożona grzywna tym mandatem;
2. potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Z tego, co Pan napisał, to w omawianej sprawie nie zaszła żadna z wymienionych powyżej sytuacji.

Brak opłaty a prawomocność mandatu

Biorąc pod uwagę zaistniałe fakty, pomimo tego, że nadal nie zapłacił Pan wskazanej kwoty, mandat jest prawomocny i podlega egzekucji przez urząd skarbowy w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Formalnie pozostaje jeszcze możliwość odwołania się od decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy (którą otrzyma Pan wkrótce), lecz starosta przy wydawaniu tej decyzji nie weryfikuje rzetelności postępowania policji, lecz działa jedynie na podstawie przekazanej informacji. Proszę zwrócić uwagę na treść przytoczonego na wstępie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami: „starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy”. Decyzja w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie jest więc decyzją uznaniową, organ administracyjny jest zobligowany do jej wydania w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w przepisie, tj. przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta nie ma obecnie możliwości weryfikacji ustaleń dokonanych przez Policję.

Podobny przypadek rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. WSA zauważył, że ustawodawca jasno sprecyzował w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, co jest źródłem ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym o 50 km/h. Wśród tych źródeł znajduje się, obok prawomocnego rozstrzygnięcia za naruszenie polegające na przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, także informacja o ujawnieniu popełnienia tego naruszenia udzielona przez podmiot, który ujawnił naruszenie. „Tym samym, z woli ustawodawcy wyrażonej wprost i jednoznacznie w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jedyną i wyłączną podstawę, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wymieniona informacja, także w sytuacji gdy kierujący pojazdem kwestionuje, że dopuścił się popełnienia przypisanego mu naruszenia prawa” (sygn. akt VII SA/Wa 1745/19).

Wobec powyższego, nawet jeżeli zaszły nieprawidłowości w czasie pomiaru czy zatrzymania Pana pojazdu, to przyjmując mandat, niejako przyznał Pan, że wszystkie czynności zostały dokonane prawidłowo. Bezzasadne jest w mojej opinii również odwołanie od przyszłej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wydanej przez starostę, gdyż nie ma on obecnie możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego i weryfikacji rzetelności pomiaru prędkości czy zatrzymania pojazdu, lecz działa wyłącznie na podstawie informacji przekazanej przez policję.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
2. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz.U. 2011 nr 30 poz. 151
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1064/19

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.