• Data: 2025-08-22 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Współpracuję z architektem wnętrz od 2 miesięcy (zapłaciłem już mu 2 faktury), pozostała 3. faktura, natomiast projektu nadal nie dostałem. Opóźnienie sięga już prawie miesiąca. Czy umowa, którą sporządziliśmy, jest w ogóle wiążąca? Zapis na niej jest taki: „Umowa została spisana w dwóch egzemplarzach”. Tymczasem architekt przesłał mi umowę, ja ją podpisałem, zeskanowałem i odesłałem e-mailem. Nie dostałem maila zwrotnego z podpisem. Czy umowa jest wiążą? Czy musi zostać podpisana osobiście, skoro jest zapis, że została spisana?

Umowa jest jak najbardziej wiążąca. Nawet jeśli nie została podpisana przez architekta. To on przygotował umowę, przesłał ją do Pana, Pan ją zatwierdził.
Przesłanie formularza umowy przez architekta na Pana adres stanowiło w ocenie klasyczną ofertę zawarcia kontraktu. Ten tryb zawierania umowy reguluje art. 66 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z § 1 powołanego przepisu oświadczenie drugiej stronie woli zawarcia umowy stanowi ofertę, jeżeli określa istotne postanowienia tej umowy. Forma złożenia oferty pozostaje dowolna (z zastrzeżeniem wypadków, w których do zawarcia konkretnej umowy wymagana jest forma szczególna). Zatem przesłanie formularza obejmującego kompletne postanowienia proponowanej umowy , należy traktować niewątpliwe jako ofertę, która uzależnia zawarcie kontraktu jedynie od akceptacji swoich postanowień przez adresata. Tym samym złożenie przez Pana podpisu na formularzu i przesłanie go faksem do architekta skutkowało przyjęciem oferty. Należy uznać, że strony łączy umowa o dzieło.
Podstawę prawną rozwiązania problemu stanowią przepisy art. 635 w zw. z art. 494 § 1 i 2. Zgodnie z art. 635 „jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła”. Natomiast w myśl art. 494 „strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Stosownie do § 2 tego przepisu zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie”.
Zobacz też: Opóźnienie w realizacji zamówienia
Termin umowny na oddanie dzieła minął.
Przyjmujący zamówienie nie ukończył dzieła w umówionym terminie, co zaktualizowało prawo Pana do odstąpienia od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego. Skoro bowiem zamawiający może odstąpić od umowy, jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, to tym bardziej na podstawie art. 635 k.c. dopuszczalne jest odstąpienie przez zamawiającego od umowy o dzieło także po upływie terminu do wykonania dzieła” (tak wyrok SN z dnia 12.01.2012 r., IV CSK 182/11, OSNC 2012/7-8/90).
Nie rozumiem, czemu zapłacił Pan drugą część – skoro nie ma Pan jeszcze nic. Proszę wystosować pismo do architekta, dając mu 7-dniowy termin na ukończenie dzieła – jeśli chce Pan jednak mieć ten projekt, pod rygorem odstąpienia od umowy i żądania zwrotu należności.
Wyobraźmy sobie sytuację, w której inwestor zamówił projekt kuchni u architekta wnętrz. Termin oddania miał wynosić cztery tygodnie, ale mimo upływu dwóch miesięcy inwestor otrzymuje jedynie wstępne szkice, a architekt wciąż obiecuje dosłanie pełnej dokumentacji. W takim przypadku zamawiający może powołać się na opóźnienie i skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, nawet jeżeli zapłacił już część wynagrodzenia.
Inny przykład to właściciel mieszkania, który zlecił ekipie remontowej wykonanie łazienki do końca lipca. Mimo regularnych płatności i zapewnień ze strony wykonawcy, prace praktycznie nie ruszyły, a termin minął. Tutaj również zamawiający ma prawo odstąpić od umowy i domagać się zwrotu pieniędzy, ponieważ wykonawca rażąco uchybił terminowi i nie ma realnych widoków na zakończenie dzieła.
Trzecia sytuacja dotyczy przedsiębiorcy, który zamówił stronę internetową u freelancera. Zgodnie z ustaleniami projekt miał być gotowy w ciągu miesiąca, a po dwóch miesiącach klient widzi jedynie wersję testową, pozbawioną kluczowych funkcjonalności. Takie opóźnienie uzasadnia żądanie zwrotu zaliczki i odstąpienie od umowy, ponieważ dzieło nie zostało wykonane zgodnie z ustaleniami i nie ma perspektyw na jego terminowe ukończenie.
Opóźnienia w wykonaniu dzieła, takie jak projekt wnętrza, remont czy stworzenie strony internetowej, nie pozbawiają umowy ważności – kontrakt pozostaje wiążący nawet wtedy, gdy nie doszło do wymiany podpisanych egzemplarzy. Kluczowe jest bowiem porozumienie stron i rozpoczęcie współpracy. Jeżeli jednak wykonawca znacząco spóźnia się z realizacją, zamawiający ma prawo odstąpić od umowy i żądać zwrotu zapłaconych środków, a w niektórych przypadkach także odszkodowania. Warto w takich sytuacjach jasno zakomunikować swoje żądania, np. wyznaczając dodatkowy termin i ostrzegając o odstąpieniu, aby skutecznie zabezpieczyć swoje interesy.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i chcesz wiedzieć, jakie masz prawa oraz jak skutecznie odzyskać swoje pieniądze, możesz skorzystać z porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis problemu i kopię umowy, a prawnik przeanalizuje Twoją sprawę i podpowie najlepsze rozwiązanie. Dzięki temu szybko dowiesz się, jakie kroki podjąć, aby chronić swoje interesy – bez wychodzenia z domu i tracenia czasu na wizyty w kancelarii.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.01.2012 r., IV CSK 182/11
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika