Odszkodowanie za brak interwencji ochrony

Podstawa odpowiedzialności firmy ochroniarskiej

W opisanej sprawie najważniejsza jest treść zawartej umowy. Trzeba ustalić, czy firma ochroniarska zobowiązała się jedynie do obsługi systemu alarmowego, czy także do monitorowania sygnałów, przyjmowania zgłoszeń i wysyłania patrolu interwencyjnego. Jeżeli umowa obejmowała tylko montaż lub serwis systemu, zakres odpowiedzialności będzie węższy. Jeżeli jednak obejmowała interwencję po zgłoszeniu, brak reakcji może stanowić nienależyte wykonanie umowy.

Podstawową podstawą prawną jest odpowiedzialność kontraktowa. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego dłużnik odpowiada za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że wykaże, iż nastąpiło to z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności. W praktyce oznacza to, że firma ochroniarska może bronić się np. zapisami umowy, procedurami interwencji, brakiem prawidłowego zgłoszenia albo okolicznościami niezależnymi od niej.

Odpowiedzialność może być rozważana także na zasadach ogólnych czynu niedozwolonego, jeżeli zachowanie firmy lub jej pracowników wyrządziło szkodę poza samym niewykonaniem umowy. W tym kontekście znaczenie może mieć art. 415 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Jeżeli firma posługiwała się podwykonawcą albo patrolem zewnętrznym, pomocniczo można analizować także art. 429 Kodeksu cywilnego.

Najbezpieczniej oprzeć roszczenie przede wszystkim na umowie i konkretnych zapisach dotyczących czasu reakcji, sposobu zgłaszania interwencji, odpowiedzialności za brak działania oraz ewentualnych limitów odszkodowania. Niektóre umowy ochrony zawierają wyłączenia odpowiedzialności albo ograniczenia kwotowe, dlatego przed skierowaniem żądania trzeba je dokładnie sprawdzić.

Co trzeba udowodnić, aby żądać odszkodowania?

Samo przekonanie, że firma ochroniarska powinna zapłacić, nie wystarczy. W sporze trzeba wykazać przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. Najważniejsze są: szkoda, naruszenie obowiązków oraz związek przyczynowy.

Szkoda to konkretna strata majątkowa, np. koszt naprawy foteli, siedzisk, parkietu, mozaiki ściennej, wymiany wyposażenia albo kwota zatrzymanej kaucji, jeżeli zatrzymano ją z powodu zniszczeń powstałych w czasie zdarzeń objętych obowiązkiem ochrony. Szkodą mogą być także utracone korzyści, np. utracony dochód z przymusowego zamknięcia lokalu, ale ten element jest zwykle trudniejszy do udowodnienia.

Naruszenie obowiązków polega na tym, że firma nie zrobiła tego, do czego była zobowiązana. Może to być brak przyjęcia zgłoszenia, brak wysłania patrolu, rażące opóźnienie interwencji, niewykonanie procedury alarmowej albo ignorowanie powtarzających się wezwań.

Związek przyczynowy oznacza, że szkoda musi być normalnym następstwem braku działania firmy ochroniarskiej. Trzeba więc wykazać, że gdyby ochrona zareagowała zgodnie z umową, szkoda nie powstałaby albo byłaby mniejsza. Ten element będzie szczególnie istotny przy roszczeniach o zatrzymaną kaucję, zamknięcie baru, utracony przychód czy dalsze skutki finansowe.

Jakie kwoty można objąć roszczeniem?

Roszczenie powinno być rozbite na konkretne pozycje. Im bardziej precyzyjne wyliczenie, tym większa szansa na rzeczową rozmowę z firmą ochroniarską lub skuteczne dochodzenie zapłaty w sądzie.

• Koszty naprawy zniszczeń – warto dołączyć faktury, rachunki, kosztorysy, zdjęcia uszkodzeń oraz protokoły zdawczo-odbiorcze lokalu.
• Zatrzymana kaucja – można jej dochodzić od firmy ochroniarskiej tylko w takim zakresie, w jakim zatrzymanie kaucji było skutkiem zniszczeń, za które odpowiada firma.
• Utracone przychody – wymagają dokumentów księgowych, historii sprzedaży, rezerwacji, grafików pracy, ewentualnie opinii biegłego; samo twierdzenie o spadku obrotów zwykle nie wystarczy.
• Koszty dodatkowe – np. awaryjne zabezpieczenie lokalu, sprzątanie, usługi techniczne, jeżeli były konieczne po zdarzeniu.

Kredyt zaciągnięty na otwarcie baru co do zasady nie będzie automatycznie szkodą wynikającą z braku interwencji ochrony. Można rozważać tylko takie konsekwencje finansowe, które pozostają w normalnym związku przyczynowym z konkretnym zaniedbaniem firmy. Dlatego roszczenie obejmujące całość zadłużenia byłoby ryzykowne bez bardzo mocnych dowodów.

Dowody w sprawie przeciwko firmie ochroniarskiej

W sporze z firmą ochroniarską ciężar udowodnienia roszczenia spoczywa zasadniczo na osobie, która żąda zapłaty. Dlatego przed wystąpieniem z pozwem należy zgromadzić możliwie pełny materiał dowodowy.

• umowę z firmą ochroniarską wraz z załącznikami, regulaminem, ogólnymi warunkami i aneksami,
• dowody zgłoszeń interwencji: bilingi, SMS-y, wiadomości e-mail, nagrania rozmów, notatki z datami i godzinami,
• raporty interwencji lub odmowy ich wydania, jeżeli firma je prowadzi,
• zdjęcia i nagrania z monitoringu pokazujące przebieg zdarzeń oraz rozmiar zniszczeń,
• zeznania pracowników, klientów, sąsiadów, wynajmującego lub innych osób obecnych przy zdarzeniach,
• faktury, rachunki, kosztorysy i wyceny napraw,
• korespondencję z wynajmującym w sprawie zatrzymania kaucji,
• dokumenty księgowe potwierdzające spadek obrotów lub konieczność zamknięcia lokalu.

Warto też zabezpieczyć dowody szybko, zanim zostaną utracone. Dotyczy to zwłaszcza nagrań monitoringu, zapisów alarmowych i danych o połączeniach. Jeżeli firma ochroniarska odmawia wydania raportów, w późniejszym procesie można wnosić, aby sąd zobowiązał ją do przedstawienia określonych dokumentów.

Wezwanie do zapłaty przed pozwem

Pierwszym praktycznym krokiem powinno być przedsądowe wezwanie do zapłaty. Pismo warto wysłać listem poleconym za potwierdzeniem nadania, a jeżeli umowa przewiduje korespondencję elektroniczną, także e-mailem. Wezwanie powinno być konkretne i oparte na dokumentach.

W wezwaniu należy wskazać:

• datę i podstawę zawarcia umowy,
• opis zdarzeń oraz daty zgłoszeń interwencji,
• na czym polegało niewykonanie albo nienależyte wykonanie umowy,
• wyliczenie żądanej kwoty z podziałem na poszczególne szkody,
• termin zapłaty, np. 7 albo 14 dni od doręczenia pisma,
• numer rachunku bankowego,
• zapowiedź skierowania sprawy do sądu w razie braku zapłaty.

Do pisma warto dołączyć kopie najważniejszych dowodów, ale oryginały należy zachować. Dobrze przygotowane wezwanie może doprowadzić do ugody albo przynajmniej pokaże w sądzie, że przed procesem podjęto próbę polubownego zakończenia sporu.

Pozew przeciwko firmie ochroniarskiej

Jeżeli firma nie zapłaci i nie zaproponuje ugody, pozostaje pozew o zapłatę. Co do zasady pozew składa się do sądu właściwego dla siedziby pozwanego, ale trzeba sprawdzić także zapisy umowy, ponieważ może ona zawierać postanowienia dotyczące właściwości sądu. W sprawach gospodarczych istotne jest dokładne powołanie twierdzeń i dowodów już w pozwie.

W pozwie należy precyzyjnie opisać, czego żądamy i z czego wynika żądana kwota. Warto osobno wyliczyć koszt naprawy wyposażenia, koszt prac remontowych, kwotę zatrzymanej kaucji i ewentualne utracone korzyści. Jeżeli część roszczenia jest słabiej udokumentowana, trzeba liczyć się z tym, że sąd może zasądzić tylko część żądanej kwoty.

Opłata sądowa zależy od wartości przedmiotu sporu. Przy roszczeniach majątkowych do 20 000 zł opłata jest stała według progów przewidzianych w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a przy wyższych kwotach co do zasady wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, z ustawowym limitem maksymalnym. Przed złożeniem pozwu trzeba więc obliczyć ją według aktualnych stawek.

W razie wygranej sąd może zasądzić należność główną, odsetki ustawowe za opóźnienie oraz koszty procesu. Jeżeli pozwany dobrowolnie nie zapłaci po prawomocnym zakończeniu sprawy, można wystąpić o klauzulę wykonalności i skierować sprawę do komornika.

Czy można żądać utraconego zysku i kosztów zamknięcia lokalu?

Tak, ale jest to zwykle najtrudniejsza część sprawy. Kodeks cywilny pozwala dochodzić zarówno rzeczywistej straty, jak i korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono. Utracony zysk trzeba jednak wykazać z dużym prawdopodobieństwem, a nie tylko ogólnym oświadczeniem właściciela lokalu.

Przy zamknięciu baru trzeba ustalić, czy było ono rzeczywiście normalnym skutkiem braku ochrony, czy też wynikało również z innych przyczyn, np. problemów finansowych, organizacyjnych, sporu z wynajmującym, spadku liczby klientów lub decyzji administracyjnych. Jeżeli przyczyn było kilka, sąd może ograniczyć odpowiedzialność firmy ochroniarskiej tylko do tej części szkody, którą da się z nią powiązać.

Najbardziej realne do dochodzenia są zwykle koszty bezpośrednich zniszczeń i ewentualnie kaucja zatrzymana z powodu tych zniszczeń. Roszczenie o pełne pokrycie strat z zamknięcia działalności wymaga znacznie mocniejszych dowodów i starannego wyliczenia.

FAQ

Czy firma ochroniarska zawsze odpowiada za szkody w lokalu?

Nie. Odpowiedzialność zależy od treści umowy, zakresu obowiązków firmy, przyczyny szkody i dowodów. Jeżeli umowa nie obejmowała interwencji w opisanej sytuacji albo szkoda powstała mimo prawidłowej reakcji ochrony, roszczenie może być trudne do wykazania.

Czy wystarczy wykazać, że dzwoniłam po ochronę?

Nie zawsze. Dowód zgłoszenia jest bardzo ważny, ale trzeba jeszcze wykazać, że firma miała obowiązek zareagować, nie zrobiła tego prawidłowo oraz że przez to powstała konkretna szkoda albo szkoda była większa.

Czy można żądać zwrotu zatrzymanej kaucji?

Tak, ale tylko wtedy, gdy zatrzymanie kaucji było skutkiem zniszczeń, za które można przypisać odpowiedzialność firmie ochroniarskiej. Jeżeli kaucję zatrzymano także z innych powodów, np. zaległości czynszowych, trzeba oddzielić te kwoty.

Czy można żądać pieniędzy za utracony dochód z zamkniętego baru?

Można, ale takie roszczenie wymaga szczególnie mocnych dowodów. Potrzebne są dokumenty księgowe, historia obrotów, wykaz dni zamknięcia, przyczyna zamknięcia oraz wyliczenie, że utrata dochodu była normalnym skutkiem braku interwencji.

Co zrobić, jeżeli firma ochroniarska ignoruje wezwania?

Należy wysłać ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty, zachować dowód nadania i doręczenia, a następnie rozważyć pozew o zapłatę. W pozwie trzeba przedstawić umowę, opis zdarzeń, wyliczenie szkody i dowody potwierdzające roszczenie.

Podsumowanie

Roszczenie przeciwko firmie ochroniarskiej jest możliwe, jeżeli z umowy wynikał obowiązek interwencji, firma go nie wykonała albo wykonała nienależycie, a szkoda pozostaje w normalnym związku przyczynowym z tym zaniedbaniem. Najmocniejsze są zwykle roszczenia o koszty naprawy bezpośrednich zniszczeń. Roszczenia o utracone przychody, utraconą kaucję lub zamknięcie lokalu wymagają dokładnego wyliczenia i mocnych dowodów.

Przed skierowaniem sprawy do sądu warto przygotować chronologię zdarzeń, zebrać dokumenty, sprawdzić ograniczenia odpowiedzialności w umowie i wysłać rzeczowe wezwanie do zapłaty. Dobre przygotowanie dowodowe często decyduje o tym, czy sprawa zakończy się ugodą, czy skutecznym wyrokiem.

Śródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.