Błędny przebieg w CEPiK a sprzedaż auta

Dlaczego błędny przebieg w historii pojazdu jest problemem?

Nieprawidłowy wpis przebiegu pojazdu w bazie CEPiK może wyglądać dla kupującego jak cofnięcie licznika, nawet jeżeli w rzeczywistości doszło wyłącznie do pomyłki diagnosty. Przy sprzedaży samochodu używanego przebieg jest jedną z podstawowych informacji wpływających na cenę, ocenę stanu technicznego i decyzję o zakupie.

Jeżeli w historii badań technicznych pojawia się nagły spadek przebiegu, a następnie kolejne wpisy rosną już prawidłowo, trzeba przygotować wyjaśnienie tej niezgodności. Samo ustne zapewnienie, że „diagnosta się pomylił”, może być niewystarczające, zwłaszcza gdy kupujący po transakcji zacznie dochodzić roszczeń.

W opisanej sytuacji kluczowe jest więc nie tylko to, czy licznik faktycznie był prawidłowy, ale również to, czy sprzedawca potrafi wykazać, że przed sprzedażą działał uczciwie, poinformował kupującego o błędzie i przekazał mu dostępne dokumenty.

Odpowiedzialność sprzedawcy wobec kupującego

Przy sprzedaży samochodu między przedsiębiorcami albo między osobami prywatnymi zasadnicze znaczenie mają przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi. Zgodnie z art. 556¹ Kodeksu cywilnego wada fizyczna polega w szczególności na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. Samochód może być uznany za niezgodny z umową między innymi wtedy, gdy nie ma właściwości, o których sprzedawca zapewnił kupującego, albo gdy jego wartość jest niższa z powodu okoliczności istotnych dla kupującego.

W przypadku sprzedaży konsumentowi przez przedsiębiorcę trzeba dodatkowo uwzględnić przepisy ustawy o prawach konsumenta dotyczące braku zgodności towaru z umową. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca powinien szczególnie ostrożnie opisać stan pojazdu i nie może liczyć na to, że ogólne zastrzeżenie typu „kupujący zna stan techniczny auta” zabezpieczy go przed odpowiedzialnością.

Nie każdy błędny wpis w CEPiK będzie automatycznie wadą samochodu. Jeżeli rzeczywisty przebieg jest możliwy do udowodnienia, a błąd dotyczy wyłącznie danych wprowadzonych podczas badania technicznego, problem ma przede wszystkim charakter dowodowy i informacyjny. Mimo to brak ujawnienia takiej informacji może zostać potraktowany jako okoliczność istotna dla decyzji kupującego.

Czy można sprzedać auto z błędnym wpisem przebiegu?

Tak, samochód można sprzedać, ale należy zrobić to w sposób transparentny. Najważniejsze jest, aby kupujący przed zawarciem umowy wiedział o nieprawidłowym wpisie i otrzymał dokumenty potwierdzające, że chodzi o pomyłkę diagnosty, a nie manipulację licznikiem.

W ogłoszeniu sprzedaży można wskazać, że w historii pojazdu występuje błędny wpis przebiegu z konkretnego badania technicznego oraz że sprzedawca posiada dokumenty wyjaśniające tę rozbieżność. W samej umowie, fakturze lub załączniku warto opisać sprawę bardziej precyzyjnie, na przykład podając, jaki przebieg został błędnie wpisany, jaki przebieg powinien widnieć według dokumentów oraz jakie dowody przekazano kupującemu.

Jeżeli sprzedaż następuje na fakturę VAT marża przez firmę, która ma w przedmiocie działalności handel pojazdami, sprzedawca może być traktowany jak profesjonalista. Nawet sporadyczna sprzedaż nie zwalnia z obowiązku rzetelnego poinformowania kupującego o znanych nieprawidłowościach dotyczących pojazdu.

Jakie dokumenty zebrać przed sprzedażą?

Przed wystawieniem auta do sprzedaży warto zgromadzić dokumenty, które pokazują logiczny przebieg historii pojazdu. Najbardziej pomocne mogą być:

• pisemne oświadczenie stacji kontroli pojazdów o pomyłce przy wpisie przebiegu,
• kopie zaświadczeń z badań technicznych, jeżeli są dostępne,
• faktury i zlecenia serwisowe z przebiegiem pojazdu,
• wydruki historii pojazdu pokazujące sekwencję wpisów,
• dokumentacja fotograficzna licznika, jeżeli była wykonywana przy serwisie, likwidacji szkody albo sprzedaży,
• korespondencja ze stacją kontroli pojazdów dotycząca błędu.

Im bardziej spójna dokumentacja, tym mniejsze ryzyko, że kupujący po transakcji uzna, iż został wprowadzony w błąd. Warto przekazać kupującemu kopie dokumentów i zachować potwierdzenie ich przekazania.

Co zrobić, gdy stacja kontroli pojazdów odmawia pomocy?

To, że diagnosta nie pracuje już w danej stacji, nie zamyka sprawy. Badanie techniczne zostało wykonane w ramach działalności stacji kontroli pojazdów, a przedsiębiorca prowadzący stację odpowiada za organizację pracy i dokumentację badania. W pierwszej kolejności warto wystąpić do stacji na piśmie o weryfikację wpisu oraz wydanie oświadczenia potwierdzającego pomyłkę.

W piśmie należy wskazać datę badania, numer rejestracyjny pojazdu, numer VIN, błędnie wpisany przebieg oraz okoliczności, z których wynika prawidłowy stan licznika. Do pisma warto dołączyć kopie dokumentów serwisowych lub poprzednich i późniejszych badań technicznych.

Jeżeli stacja odmawia jakiejkolwiek reakcji, można rozważyć zgłoszenie sprawy organowi nadzorującemu stacje kontroli pojazdów, co do zasady staroście albo prezydentowi miasta na prawach powiatu. W zależności od okoliczności możliwe jest też dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, jeżeli błąd stacji spowodował wymierną szkodę, na przykład obniżenie ceny sprzedaży albo konieczność poniesienia dodatkowych kosztów.

Odpowiedzialność stacji i diagnosty

Przedsiębiorca prowadzący stację kontroli pojazdów musi spełniać wymagania określone w Prawie o ruchu drogowym, w tym posiadać odpowiednie wyposażenie, warunki lokalowe oraz zatrudniać uprawnionych diagnostów. Zawodowy charakter tej działalności oznacza podwyższony miernik staranności.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano, że podmiot zobowiązany do zachowania szczególnej staranności może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą w razie zawinionego naruszenia obowiązków. W wyroku z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt III CKN 694/00, Sąd Najwyższy wskazał, że przy ocenie niedbalstwa znaczenie ma zawodowy charakter działalności oraz wymagany poziom staranności.

W praktyce nie oznacza to jednak, że każdy spór ze stacją zakończy się automatycznie wypłatą odszkodowania. Trzeba wykazać błąd, szkodę oraz związek przyczynowy między błędnym wpisem a poniesioną stratą. Dlatego tak ważne jest prowadzenie korespondencji na piśmie i zabezpieczenie dowodów.

Jak opisać błąd w umowie lub na fakturze?

W umowie sprzedaży, załączniku do faktury albo protokole wydania pojazdu warto zamieścić jasne oświadczenie, że kupujący został poinformowany o błędnym wpisie przebiegu w historii badań technicznych. Zapis powinien być konkretny, a nie ogólnikowy.

Przykładowo można wskazać, że według wiedzy sprzedawcy w dniu określonego badania technicznego diagnosta błędnie wprowadził przebieg 52 000 km zamiast 152 000 km, a kolejne wpisy przebiegu oraz dokumenty serwisowe potwierdzają, że doszło do omyłki. Warto także wymienić dokumenty przekazane kupującemu.

Nie należy natomiast wpisywać, że kupujący „zrzeka się wszelkich roszczeń”, jeżeli sprzedawcą jest przedsiębiorca, a kupującym konsument. Takie postanowienie może okazać się bezskuteczne albo zostać ocenione jako naruszające prawa konsumenta. Bezpieczniejszy jest rzeczowy opis stanu wiedzy stron i dokumentów przekazanych przy sprzedaży.

Czego unikać przy sprzedaży takiego auta?

Największym błędem jest przemilczenie rozbieżności w historii pojazdu. Kupujący może sam sprawdzić dane pojazdu i po zakupie zarzucić sprzedawcy zatajenie istotnej informacji. Wtedy spór nie będzie dotyczył wyłącznie tego, czy licznik był cofnięty, ale również tego, czy sprzedawca działał lojalnie i uczciwie.

Należy unikać także nieprecyzyjnych ogłoszeń, w których podaje się wyłącznie aktualny przebieg bez wyjaśnienia widocznej anomalii. Jeżeli sprzedawca wie o błędzie, powinien go opisać już na etapie rozmów z kupującym, a następnie potwierdzić tę informację w dokumentach sprzedaży.

Nie warto również polegać wyłącznie na rozmowie telefonicznej ze stacją. Jeżeli sprawa ma zabezpieczać sprzedawcę na przyszłość, potrzebny jest dokument albo przynajmniej korespondencja, którą można później przedstawić kupującemu, ubezpieczycielowi lub sądowi.

FAQ

Czy błędny wpis przebiegu oznacza, że samochód ma cofnięty licznik?

Nie. Błędny wpis może wynikać z omyłki diagnosty, literówki albo nieprawidłowego odczytu. Problem polega na tym, że dla kupującego taka rozbieżność może wyglądać podejrzanie, dlatego trzeba ją udokumentować.

Czy sprzedawca musi informować kupującego o błędzie w CEPiK?

Jeżeli sprzedawca wie o błędnym wpisie, powinien poinformować o nim kupującego przed zawarciem umowy. Zatajenie takiej informacji może zwiększyć ryzyko reklamacji, żądania obniżenia ceny albo sporu sądowego.

Czy wystarczy wpisać w umowie, że kupujący zna stan techniczny auta?

Zwykle nie wystarczy. Przy znanej rozbieżności w przebiegu lepiej opisać ją konkretnie: wskazać błędny wpis, prawdopodobną przyczynę, dokumenty potwierdzające pomyłkę i fakt przekazania ich kupującemu.

Czy stacja kontroli pojazdów może odmówić pomocy, bo diagnosta już tam nie pracuje?

Sam fakt odejścia diagnosty z pracy nie powinien kończyć sprawy. Badanie wykonano w ramach działalności stacji, dlatego warto wystąpić do przedsiębiorcy prowadzącego stację o pisemne wyjaśnienie i weryfikację dokumentacji.

Czy można żądać odszkodowania od stacji kontroli pojazdów?

Można to rozważyć, jeżeli da się wykazać błąd stacji, poniesioną szkodę i związek między tym błędem a szkodą. Przykładem może być udokumentowane obniżenie ceny sprzedaży wyłącznie z powodu błędnego wpisu.

Podsumowanie

Błędne wpisanie przebiegu przez diagnostę nie musi uniemożliwiać sprzedaży samochodu, ale wymaga starannego przygotowania dokumentów. Najbezpieczniej jest uzyskać pisemne potwierdzenie pomyłki, zebrać historię serwisową i wyraźnie poinformować kupującego o rozbieżności przed transakcją.

Przy sprzedaży firmowej, zwłaszcza konsumentowi i na fakturę VAT marża, trzeba zachować szczególną ostrożność. Profesjonalny sprzedawca powinien opisać stan pojazdu rzetelnie, bo późniejszy spór może dotyczyć nie tylko technicznego stanu auta, lecz także tego, czy kupujący otrzymał pełną informację przed zakupem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, t.j. Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
3. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, Dz.U. 2014 poz. 827
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1978 r., sygn. akt II CR 409/78
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2002 r., sygn. akt III CKN 694/00