Porady prawne i praktyczne informacje
Zobacz opinie klientów Zapytaj prawnika ›Stan prawny na: 2026-09-03
Rodzic może regularnie przelewać dziecku pieniądze i korzystać z pełnego zwolnienia z podatku, ale trzeba pilnować progu 36 120 zł od jednej osoby, sześciomiesięcznego terminu na SD-Z2 oraz prawidłowego dokumentowania przelewów.
Przy odrębnych darowiznach otrzymywanych w różnych dniach bezpiecznym i zgodnym z konstrukcją formularza rozwiązaniem są odrębne zgłoszenia SD-Z2 dla tych nabyć, które po uwzględnieniu wcześniejszych nabyć wymagają już zgłoszenia.
Darowizna pieniężna od rodzica na rzecz dziecka podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Rodzic i dziecko należą do najbliższej rodziny objętej zwolnieniem z art. 4a tej ustawy. Oznacza to, że także darowizna przekraczająca kwotę wolną może być całkowicie zwolniona z podatku, jeżeli zostaną spełnione ustawowe warunki.
Dla I grupy podatkowej kwota określona w art. 9 ust. 1 pkt 1 wynosi obecnie 36 120 zł. W relacji rodzic–dziecko ma ona przede wszystkim znaczenie dla obowiązku zgłoszenia. Jeżeli łączna wartość nabyć od tego samego rodzica, obliczona według zasad ustawowych, nie przekracza 36 120 zł, zgłoszenie SD-Z2 co do zasady nie jest wymagane. Po przekroczeniu tego progu formalności stają się konieczne, jeżeli dziecko chce zachować pełne zwolnienie.
Przy kolejnych nabyciach od tej samej osoby do wartości ostatniego nabycia dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od niej w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Nie jest to więc prosty limit liczony wyłącznie od pierwszego przelewu przez kolejne 60 miesięcy.
Przelewanie dziecku co miesiąc 900 zł jest dopuszczalne. Może to być zwykły przelew albo stałe zlecenie z rachunku rodzica na rachunek dziecka. Z punktu widzenia podatkowego ważne jest, aby można było ustalić, kto przekazał pieniądze, komu, kiedy i w jakiej wysokości.
Dopóki suma nabyć od tego samego rodzica, obliczona według zasad z art. 9 ustawy, nie przekracza 36 120 zł, dziecko nie składa SD-Z2 tylko dlatego, że przelew jest wykonywany co miesiąc. Warto jednak zachowywać historię rachunku od początku, ponieważ wcześniejsze wpłaty mają znaczenie przy późniejszym ustalaniu progu.
Jeżeli jedynymi nabyciami od ojca są przelewy po 900 zł, po 40 wpłatach suma wynosi 36 000 zł, a próg zostaje przekroczony przy 41. wpłacie, gdy łączna wartość osiąga 36 900 zł.
Ojciec przelewa synowi po 900 zł miesięcznie i w ustawowym okresie nie było innych nabyć od ojca. Pierwszych 40 przelewów nie wymaga odrębnego SD-Z2, bo suma wynosi 36 000 zł. 41. przelew powoduje przekroczenie progu i to nabycie należy zgłosić w terminie 6 miesięcy od jego otrzymania. Jeżeli przy 42. i kolejnych przelewach suma obliczana według art. 9 nadal przekracza 36 120 zł, każde takie kolejne nabycie wymagające zgłoszenia najlepiej wykazać na odrębnym SD-Z2.
SD-Z2 składa nabywca darowizny, czyli w opisanej sytuacji dziecko, a nie rodzic. Przy darowiźnie pieniędzy przekazywanej bez aktu notarialnego obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo w chwili spełnienia świadczenia, czyli przy przelewie – z chwilą otrzymania środków przez obdarowanego. Od tego momentu liczy się sześciomiesięczny termin dla konkretnego nabycia wymagającego zgłoszenia.
Trzeba odróżnić dwie kwestie. Po pierwsze, wcześniejsze nabycia sumuje się po to, aby ustalić, czy próg 36 120 zł został przekroczony. Po drugie, gdy konkretna darowizna powoduje przekroczenie progu albo przy kolejnym nabyciu ustawowa suma nadal przekracza próg, ocenia się obowiązek zgłoszenia właśnie tego nabycia. Samo sumowanie wartości nie oznacza, że kilka darowizn z różnych dat można technicznie połączyć w jednym formularzu.
Przy darowiźnie pieniężnej po przekroczeniu progu trzeba także udokumentować otrzymanie środków dowodem przekazania na rachunek płatniczy obdarowanego, jego inny rachunek w banku lub SKOK albo przekazem pocztowym. Najprościej więc wykonywać przelewy bezpośrednio na rachunek dziecka i zachowywać potwierdzenia.
Masz kilka darowizn i nie wiesz, które zgłosić?
Przy regularnych przelewach łatwo pomylić moment przekroczenia progu albo termin właściwy dla konkretnej wpłaty. Prawnik może przeanalizować historię nabyć i wskazać, które zgłoszenia oraz dokumenty są potrzebne.
Sprawdź obowiązek zgłoszenia darowizn ›Przy odrębnych darowiznach pieniężnych otrzymywanych w różnych dniach, dla których obowiązek podatkowy powstaje w różnych datach, właściwą praktyką jest składanie odrębnych formularzy SD-Z2 dla poszczególnych nabyć wymagających zgłoszenia. Formularz przewiduje jedną datę nabycia i jedną datę powstania obowiązku podatkowego.
Nie należy więc stosować wcześniejszej praktyki polegającej na zbieraniu kilku miesięcznych wpłat i zgłaszaniu ich co około 5 miesięcy na jednym formularzu. Pięcioletnie sumowanie służy do ustalenia progu, natomiast sześciomiesięczny termin i dane w SD-Z2 odnoszą się do konkretnego nabycia.
Jednocześnie błędne techniczne wypełnienie formularza nie musi automatycznie oznaczać utraty zwolnienia w każdym przypadku. W interpretacji indywidualnej KIS wskazano, że jeśli podatnik w terminie przekazał organowi informacje o kilku darowiznach i spełnił pozostałe warunki, sam fakt użycia jednego formularza może nie przekreślać zwolnienia. Dla poradnika praktycznego bezpiecznym rozwiązaniem pozostają jednak odrębne prawidłowe zgłoszenia.
W tytule przelewu warto jasno wskazać, że chodzi o darowiznę, na przykład „darowizna dla syna” albo „darowizna pieniężna”. Sam tytuł przelewu nie zastępuje warunków ustawowych, ale ułatwia późniejsze wykazanie charakteru przekazania pieniędzy.
Do dokumentów, które warto zachować, należą potwierdzenia przelewów, wyciągi lub historia rachunku oraz kopie złożonych formularzy SD-Z2 wraz z urzędowymi potwierdzeniami odbioru, jeżeli zgłoszenia składano elektronicznie. Przy regularnych darowiznach przydaje się też prosta ewidencja z datą, kwotą i wskazaniem darczyńcy.
Przekazanie gotówki do ręki, a następnie samodzielna wpłata przez dziecko na własny rachunek, może nie spełnić warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy w sposób wymagany dla zwolnienia po przekroczeniu progu. Dlatego najbezpieczniejszy jest bezpośredni przelew od darczyńcy na rachunek obdarowanego albo przekaz pocztowy.
Próg 36 120 zł analizuje się odrębnie dla każdego darczyńcy. Jeżeli matka i ojciec rzeczywiście dokonują osobnych darowizn, nabycia od matki sumuje się osobno, a nabycia od ojca osobno.
Nie należy jednak automatycznie uznawać, że przelew z rachunku wspólnego rodziców oznacza dwie darowizny po połowie. O tym, kto jest darczyńcą, decyduje rzeczywista wola przekazania środków i okoliczności konkretnej darowizny. Przy większych kwotach dobrze zadbać o jednoznaczną dokumentację, z której wynika osoba darczyńcy i wysokość przekazywanej przez nią kwoty.
Od 7 stycznia 2026 r. przepisy pozwalają w określonych sytuacjach przywrócić termin do złożenia SD-Z2. Podatnik musi uprawdopodobnić, że uchybienie sześciomiesięcznemu terminowi nastąpiło bez jego winy.
Wniosek o przywrócenie terminu trzeba złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie należy dokonać czynności, której termin dotyczył, czyli złożyć właściwe zgłoszenie SD-Z2. Samo spóźnienie albo przeoczenie terminu nie wystarczy – trzeba wykazać okoliczności uzasadniające brak winy.
Mechanizm ma zastosowanie do nabyć dokonanych od 7 stycznia 2026 r., a także do wcześniejszych nabyć, jeżeli sześciomiesięczny termin na ich zgłoszenie nie upłynął do 7 stycznia 2026 r.
Jeżeli nabycie wymaga zgłoszenia, a obdarowany nie spełni warunków zwolnienia z art. 4a, nabycie podlega opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej. W razie spóźnienia trzeba dodatkowo ocenić, czy można skorzystać z przywrócenia terminu obowiązującego od 2026 r.
Szczególnie niekorzystna sytuacja może powstać wtedy, gdy podatnik powołuje się na niezgłoszoną wcześniej darowiznę dopiero przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej. Ustawa przewiduje w takich przypadkach szczególną stawkę 20%, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki.
Matka przekazuje córce kolejno 12 000 zł, 8 000 zł, 10 000 zł i 9 000 zł. Po trzech przelewach suma wynosi 30 000 zł, więc próg nie został jeszcze przekroczony. Czwarty przelew podnosi sumę do 39 000 zł i to nabycie należy zgłosić na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od jego otrzymania. Jeżeli później matka przekaże kolejne 2 000 zł i suma obliczana według ustawowego mechanizmu nadal przekracza 36 120 zł, ta kolejna darowizna również powinna zostać zgłoszona odrębnie.
Nie od początku. Dopóki łączna wartość nabyć od tego samego darczyńcy, liczona według zasad ustawowych, nie przekracza 36 120 zł, zgłoszenie nie jest wymagane z samego powodu comiesięcznych przelewów. Gdy konkretna wpłata powoduje przekroczenie progu, tę darowiznę należy zgłosić w terminie 6 miesięcy. Przy kolejnych wpłatach trzeba ponownie oceniać próg; jeżeli nadal jest przekroczony, kolejne nabycia wymagające zgłoszenia najlepiej wykazywać na odrębnych SD-Z2.
Stałe zlecenie i historia rachunku są praktycznym sposobem dokumentowania przepływu pieniędzy. Dla zwolnienia po przekroczeniu progu znaczenie ma jednak przede wszystkim dowód faktycznego przekazania środków na rachunek obdarowanego albo przekazem pocztowym, a nie samo ustanowienie zlecenia stałego.
SD-Z2 składa obdarowany, czyli osoba, która otrzymała pieniądze. Przy darowiźnie od ojca dla syna formularz składa syn, chyba że działa przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika.
Nie, jeżeli są to rzeczywiście darowizny od dwóch różnych osób. Próg analizuje się odrębnie dla każdego darczyńcy. Przy przelewach z rachunku wspólnego trzeba jednak zadbać o to, aby z dokumentów i okoliczności wynikało, kto faktycznie dokonuje darowizny.
Dla odrębnych darowizn z różnych dat, które wymagają zgłoszenia, prawidłową praktyką są odrębne formularze, ponieważ SD-Z2 przewiduje jedną datę nabycia i jedną datę powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli kilka nabyć zostało już terminowo opisanych w jednym formularzu, nie należy jednak automatycznie zakładać utraty zwolnienia – skutki trzeba ocenić na podstawie konkretnego zgłoszenia i przekazanych organowi informacji.
Po przekroczeniu progu pełne zwolnienie dla darowizny pieniężnej wymaga udokumentowania otrzymania środków w sposób wskazany w ustawie. Z tego powodu najbezpieczniejszy jest przelew bezpośrednio na rachunek obdarowanego albo przekaz pocztowy, a nie przekazanie gotówki do ręki i późniejsza wpłata przez obdarowanego na własne konto.
Twoja sytuacja wymaga indywidualnej oceny?
Opisz sprawę i najważniejsze okoliczności. Prawnik może ocenić historię darowizn, terminy i dokumenty oraz wskazać możliwe dalsze działania.
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, tekst jednolity ogłoszony w 2026 r. – ELI / Dziennik Ustaw.
2. Ministerstwo Finansów, „Nabycie spadku lub darowizny w najbliższej rodzinie – zwolnienie od podatku SD” – podatki.gov.pl.
3. Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 4 listopada 2022 r., 0111-KDIB2-3.4015.76.2022.4.AD – EUREKA Ministerstwa Finansów.
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Bogusław Nowakowski
Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, radca prawny od 1993 r., redaktor merytoryczny periodyku „Teczka spółki z o.o.”, autor wielu publikacji i właściciel kancelarii prawnej. Specjalizuje się głównie w prawie...
>> więcej informacji