Czy komornik może zająć świadczenie pielęgnacyjne?

Czy świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny podlegają zajęciu?

Świadczenie pielęgnacyjne oraz zasiłek pielęgnacyjny należą do świadczeń, które są szczególnie chronione przed egzekucją. Ochrona ta wynika przede wszystkim z art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego, który wyłącza spod egzekucji m.in. świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne i inne świadczenia o podobnym socjalnym charakterze.

W praktyce oznacza to, że komornik nie powinien kierować egzekucji bezpośrednio do prawa do takiego świadczenia. Środki te mają służyć osobie wymagającej opieki, pokryciu kosztów leczenia, rehabilitacji, codziennej pomocy albo utrzymaniu opiekuna, dlatego ustawodawca przyznaje im ochronę silniejszą niż zwykłym dochodom dłużnika.

Katalog składników majątku i świadczeń wyłączonych spod egzekucji wynika z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym z art. 831 K.p.c. oraz art. 833 K.p.c. W sprawach dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko sama treść przepisów, ale również sposób, w jaki środki trafiają na rachunek bankowy.

Zajęcie rachunku bankowego a środki z chronionych świadczeń

Komornik może zająć rachunek bankowy dłużnika, ale nie oznacza to, że każda kwota znajdująca się na rachunku może zostać przekazana wierzycielowi. Prawo bankowe przewiduje dodatkową ochronę dla środków pochodzących z określonych świadczeń, w tym świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych.

Jeżeli bank prawidłowo rozpozna, że wpływ pochodzi ze świadczenia ustawowo wyłączonego spod egzekucji, środki nie powinny zostać przekazane komornikowi. W praktyce zdarzają się jednak sytuacje, w których rachunek zostaje zablokowany automatycznie, a dłużnik przez pewien czas nie może swobodnie korzystać z pieniędzy. Dotyczy to zwłaszcza rachunków, na które wpływają także inne środki, np. wynagrodzenie, przelewy prywatne albo zwroty kosztów.

Dlatego po zajęciu rachunku nie warto czekać biernie. Najbezpieczniej od razu ustalić, czy bank rozpoznał źródło wpływu, a następnie złożyć do komornika wniosek o zwolnienie konkretnych środków spod zajęcia.

Co zrobić, gdy komornik zajął konto ze świadczeniem pielęgnacyjnym?

Najpierw należy zgromadzić dokumenty potwierdzające, że zajęte pieniądze pochodzą ze świadczenia pielęgnacyjnego albo zasiłku pielęgnacyjnego. Przydatne będą w szczególności:

• decyzja o przyznaniu świadczenia albo zasiłku,
• potwierdzenia przelewów z organu wypłacającego świadczenie,
• wyciąg z rachunku bankowego pokazujący wpływ i jego tytuł,
• informacja z banku o blokadzie rachunku, jeżeli została przekazana.

Następnie należy złożyć do komornika pisemny wniosek o zwolnienie środków spod zajęcia. We wniosku warto wskazać numer sprawy egzekucyjnej, numer rachunku, daty i kwoty wpływów oraz wyraźnie napisać, że pieniądze pochodzą ze świadczeń ustawowo wolnych od egzekucji.

Równolegle można skontaktować się z bankiem i wyjaśnić, że na rachunek wpływają środki objęte ochroną. Bank nie rozstrzyga sporu tak jak sąd, ale w wielu przypadkach prawidłowe oznaczenie źródła wpływu pozwala uniknąć przekazania pieniędzy komornikowi.

Wniosek do komornika o zwolnienie zajętych środków

Wniosek do komornika powinien być konkretny. Nie wystarczy napisać ogólnie, że konto służy do utrzymania dziecka albo osoby chorej. Trzeba wykazać, że dana kwota pochodzi z określonego świadczenia, które jest wolne od egzekucji.

W treści wniosku można żądać zwolnienia spod zajęcia środków w konkretnej wysokości, a także zwolnienia przyszłych wpływów z tego samego tytułu, o ile będą nadal trafiały na rachunek. Jeżeli komornik uzna argumenty, powinien ograniczyć zajęcie w odpowiednim zakresie albo podjąć czynności pozwalające na odblokowanie środków.

Warto zachować dowód nadania wniosku albo potwierdzenie złożenia go w kancelarii komorniczej. Ma to znaczenie dowodowe, zwłaszcza gdy konieczne będzie późniejsze złożenie skargi na czynność komornika.

Skarga na czynności komornika

Jeżeli komornik nie zwolni środków mimo przedstawienia dokumentów albo podejmie czynność naruszającą ochronę świadczeń, dłużnik może złożyć skargę na czynności komornika. Skarga powinna wskazywać, jaka czynność jest kwestionowana, czego domaga się skarżący oraz dlaczego zajęcie jest nieprawidłowe.

Skargę co do zasady wnosi się za pośrednictwem komornika, który dokonał zaskarżonej czynności albo zaniechał czynności. Komornik może skargę uwzględnić samodzielnie, a jeżeli tego nie zrobi, przekazuje ją do właściwego sądu.

Termin na wniesienie skargi wynosi zasadniczo tydzień. Liczy się go od dnia dokonania czynności, jeżeli skarżący był przy niej obecny albo był o niej zawiadomiony, a w innych przypadkach od dnia zawiadomienia o czynności lub od dnia, w którym skarżący dowiedział się o jej dokonaniu. Opłata od skargi na czynności komornika wynosi co do zasady 100 zł, ale osoba w trudnej sytuacji finansowej może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Czy warto mieć osobne konto na świadczenia pielęgnacyjne?

Osobny rachunek na świadczenia pielęgnacyjne lub zasiłek pielęgnacyjny nie daje pełnej gwarancji, że rachunek nigdy nie zostanie objęty zajęciem. Może jednak bardzo ułatwić wykazanie, że znajdujące się na nim środki pochodzą wyłącznie z chronionych świadczeń.

Jeżeli na rachunek wpływają wyłącznie świadczenia wolne od egzekucji, łatwiej jest przedstawić komornikowi i bankowi przejrzystą historię operacji. Gdy na tym samym koncie pojawiają się różne wpływy, ustalenie, jaka część salda podlega ochronie, bywa trudniejsze i może prowadzić do sporu.

Podsumowanie

Świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny są świadczeniami szczególnie chronionymi. Komornik nie powinien prowadzić egzekucji z tych świadczeń, a środki pochodzące z nich zachowują ochronę również po wpływie na rachunek bankowy, o ile można wykazać ich źródło.

Jeżeli rachunek został zablokowany, trzeba działać szybko: zebrać dokumenty, złożyć wniosek do komornika i w razie potrzeby skargę na czynności komornika. Im lepiej udokumentowane pochodzenie pieniędzy, tym większa szansa na sprawne zwolnienie środków.

FAQ

Czy komornik może zająć świadczenie pielęgnacyjne?

Co do zasady nie. Świadczenie pielęgnacyjne należy do świadczeń ustawowo wyłączonych spod egzekucji, dlatego nie powinno być zajmowane na spłatę długu.

Czy zasiłek pielęgnacyjny też jest chroniony?

Tak. Zasiłek pielęgnacyjny również ma charakter świadczenia chronionego i co do zasady nie podlega egzekucji komorniczej.

Czy bank może zablokować konto, na które wpływa świadczenie?

Rachunek może zostać objęty zajęciem, ale środki pochodzące ze świadczeń wolnych od egzekucji powinny być chronione. Jeżeli bank lub komornik nie rozpozna źródła pieniędzy, trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające wpływ świadczenia.

Co napisać we wniosku do komornika?

We wniosku należy wskazać numer sprawy egzekucyjnej, numer rachunku, kwoty i daty wpływów oraz zażądać zwolnienia środków pochodzących ze świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego. Do pisma warto dołączyć decyzję o przyznaniu świadczenia i wyciąg z konta.

Ile czasu jest na skargę na czynności komornika?

Termin wynosi zasadniczo tydzień. W zależności od sytuacji liczy się go od dokonania czynności, od zawiadomienia o niej albo od dnia, w którym osoba zainteresowana dowiedziała się o zajęciu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
3. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.