• Data: 2025-08-22 • Autor: Radca prawny Marek Gola
Czy komornik może zając świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny na chore dziecko oraz założyć egzekucją komorniczą na konto bankowe?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej K.p.c. Zgodnie z art. 831 § 1 „nie podlegają egzekucji:
1) sumy i świadczenia w naturze wyasygnowane na pokrycie wydatków lub wyjazdów w sprawach służbowych;
2) sumy przyznane przez Skarb Państwa na specjalne cele (w szczególności stypendia, wsparcia), chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z urzeczywistnieniem tych celów albo z tytułu obowiązku alimentacyjnego;
2a) środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, 938 i 1646), chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone;
3) prawa niezbywalne, chyba że możność ich zbycia wyłączono umową, a przedmiot świadczenia nadaje się do egzekucji albo wykonanie prawa może być powierzone komu innemu;
4) (utracił moc);
5) świadczenia z ubezpieczeń osobowych oraz odszkodowania z ubezpieczeń majątkowych, w granicach określonych w drodze rozporządzenia przez Ministrów Finansów i Sprawiedliwości; nie dotyczy to egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń z tytułu alimentów;
6) świadczenia z pomocy społecznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, z późn. zm.);
7) wierzytelności przypadające dłużnikowi z budżetu państwa lub od Narodowego Funduszu Zdrowia z tytułu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) przed ukończeniem udzielania tych świadczeń, w wysokości 75% każdorazowej wypłaty, chyba że chodzi o wierzytelności pracowników dłużnika lub świadczeniodawców, o których mowa w art. 5 pkt 41 lit. a i b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
8) sumy przyznane orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jeżeli egzekwowana wierzytelność przysługuje Skarbowi Państwa;
9) świadczenie integracyjne w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 225 z późn. zm.)”.
Wyraźnie jednak wskazać należy, iż świadczenie pielęgnacyjne oraz zasiłek pielęgnacyjny jako same nie podlegają zajęciu. Zajęciu natomiast podlegają środki zgromadzone na rachunku bankowym, co z kolei powoduje, że z chwilą kiedy te świadczenia zostaną uznane na rachunku bankowym, podlegają egzekucji jako środki pieniężne. Komornik nie będzie wówczas badał, z jakiego tytułu znalazły się one na rachunku bankowym.
Zasadne jest skierowanie do komornika wniosku o zwolnienie środków wpływających z tytułu ww. świadczeń z egzekucji. W razie nieuwzględnienia wniosku (co bardzo rzadko się zdarza) może Pani złożyć skargę na czynności komornika. Opłata sądowa od skargi wynosi 100 zł, ale należy wyraźnie podkreślić, iż może Pani starać się o zwolnienie z opłaty sądowej. Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik. Jeżeli do prowadzenia egzekucji został wybrany komornik poza właściwością ogólną, skargę rozpoznaje sąd, który byłby właściwy według ogólnych zasad. Skargę może złożyć strona lub inna osoba, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone.
Skarga na czynność komornika powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano, jak również wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem. Skargę wnosi się do sądu w terminie tygodniowym od dnia czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona, w innych wypadkach – od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynności komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia – od dnia dowiedzenia się przez skarżącego o dokonanej czynności.
Pani Anna samotnie wychowuje niepełnosprawnego syna i otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne. Pewnego dnia zauważyła, że jej konto bankowe zostało zablokowane przez komornika. Choć środki pochodziły wyłącznie z opieki nad dzieckiem, bank nie rozróżnił źródła wpływu i objął je zajęciem. Dopiero po złożeniu wniosku do komornika o zwolnienie środków pieniądze zostały odblokowane, ale przez kilka tygodni kobieta musiała pożyczać od rodziny na podstawowe wydatki.
Pan Marek opiekuje się swoją schorowaną mamą, a zasiłek pielęgnacyjny, który otrzymuje, przeznacza na leki i rehabilitację. W wyniku dawnego długu komornik wszczął egzekucję i zajął jego konto bankowe. Mężczyzna był zaskoczony, bo nie wiedział, że nawet świadczenia ustawowo wolne od zajęcia mogą zostać w praktyce zablokowane na rachunku. Dopiero po interwencji w kancelarii komorniczej i przedstawieniu dokumentów potwierdzających źródło dochodu udało się odzyskać pieniądze.
Pani Ewa, która od lat opiekuje się niepełnosprawnym dzieckiem, od początku ustawiła świadczenia pielęgnacyjne na osobne konto bankowe. Gdy komornik zajął jej główny rachunek, nie miał dostępu do pieniędzy przeznaczonych na opiekę, bo znajdowały się na oddzielnym koncie, którego nie wskazała w banku jako podstawowego. Dzięki temu mogła bez przeszkód kupować leki i opłacać wizyty lekarskie, a problem egzekucyjny dotknął jedynie inne środki.
Świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny są ustawowo wolne od zajęcia komorniczego, jednak w praktyce, po wpływie na rachunek bankowy, mogą zostać czasowo zablokowane. Dlatego warto wiedzieć, że w takiej sytuacji przysługuje wniosek do komornika o zwolnienie środków, a w razie odmowy – skarga do sądu. Znajomość tych zasad pozwala chronić pieniądze przeznaczone na opiekę i leczenie osób wymagających szczególnego wsparcia.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące egzekucji komorniczej, zajęcia rachunku bankowego czy ochrony świadczeń rodzinnych i socjalnych, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Wystarczy przesłać opis swojej sprawy, a otrzymasz rzetelną i szybką odpowiedź prawnika, dostosowaną do Twojej sytuacji. Dzięki temu zyskasz pewność, jakie kroki podjąć, by skutecznie chronić swoje prawa i finanse.
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Radca prawny Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracy, prawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.
Zapytaj prawnika