Jak cofnąć wniosek o uzasadnienie wyroku?

Czy można cofnąć wniosek o uzasadnienie?

Tak, wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku albo postanowienia co do zasady może zostać cofnięty. Jest to czynność procesowa strony, a strona może zrezygnować z czynności, która została podjęta w jej interesie, dopóki nie wywołała skutków procesowych, których nie da się już odwrócić.

W sprawach cywilnych wniosek o uzasadnienie ma bardzo praktyczne znaczenie: po doręczeniu orzeczenia z uzasadnieniem zaczyna biec termin do wniesienia apelacji albo innego właściwego środka zaskarżenia. Z tego powodu cofnięcie wniosku ma sens przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie nie zostało jeszcze doręczone stronie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że czynności procesowe strony są fakultatywne i mogą być odwoływane, jeżeli nie wywołały jeszcze skutków prawnoprocesowych. Taki kierunek wynika m.in. z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I CZ 129/09, a także z powoływanych w nim wcześniejszych orzeczeń.

Jeżeli więc sąd ogłosił postanowienie w sprawie o podział majątku, strony złożyły wnioski o uzasadnienie, ale uzasadnienie nie zostało jeszcze sporządzone ani doręczone, można rozważyć złożenie pism cofających te wnioski. Dla bezpieczeństwa każda strona, która składała wniosek o uzasadnienie, powinna cofnąć go samodzielnie albo przez swojego pełnomocnika.

Kiedy cofnięcie wniosku przyspieszy prawomocność?

Cofnięcie wniosku o uzasadnienie może przyspieszyć prawomocność, jeżeli po jego cofnięciu nie pozostaje już żadna czynność, która przesuwa bieg terminu do zaskarżenia. Najczęściej chodzi o sytuację, w której strony uzgodniły, że nie będą wnosić apelacji i chcą jak najszybciej zakończyć sprawę.

Trzeba jednak sprawdzić, czy wniosek o uzasadnienie złożyła tylko jedna strona, czy kilka osób. Jeżeli jedna strona cofnie swój wniosek, ale druga nadal oczekuje na uzasadnienie, orzeczenie może nie być prawomocne w zakresie, w jakim druga strona zachowuje możliwość wniesienia środka zaskarżenia.

W sprawach cywilnych podstawowe znaczenie ma art. 369 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym termin do wniesienia apelacji jest powiązany z doręczeniem wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli uzasadnienia skutecznie nie żądano, termin do zaskarżenia liczony jest według odrębnych zasad, w praktyce od upływu terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie.

Przy sprawach nieprocesowych, takich jak podział majątku wspólnego, trzeba dodatkowo uwzględnić, że sąd wydaje postanowienie, a nie wyrok. Mechanizm jest jednak podobny: dopóki istnieje skuteczna możliwość zaskarżenia orzeczenia, sąd nie powinien stwierdzić jego prawomocności.

Jak napisać cofnięcie wniosku o uzasadnienie?

Pismo nie musi być rozbudowane, ale powinno być jednoznaczne. Najważniejsze jest wskazanie sądu, sygnatury akt, danych strony oraz oświadczenia, że strona cofa złożony wcześniej wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia konkretnego orzeczenia.

W piśmie warto dodać, że strona wnosi o odnotowanie cofnięcia w aktach sprawy i podjęcie dalszych czynności związanych ze stwierdzeniem prawomocności, jeżeli nie ma innych przeszkód procesowych. Jeżeli w sprawie występuje pełnomocnik, pismo może podpisać pełnomocnik w granicach umocowania.

Praktyczny układ pisma może wyglądać następująco:

• oznaczenie sądu i wydziału,
• sygnatura akt,
• dane strony składającej pismo,
• tytuł: cofnięcie wniosku o uzasadnienie,
• krótkie oświadczenie o cofnięciu wniosku,
• wniosek o podjęcie czynności związanych z prawomocnością,
• podpis strony albo pełnomocnika.

Jeżeli obie strony chcą przyspieszyć zakończenie sprawy, najlepiej złożyć pisma w podobnym czasie. Można też złożyć je osobiście w biurze podawczym sądu albo wysłać pocztą listem poleconym. Warto zachować potwierdzenie nadania albo prezentatę sądu.

Co z terminem apelacji po cofnięciu wniosku?

Największe ryzyko polega na tym, że strona cofnie wniosek o uzasadnienie, a następnie uzna, że jednak chce zaskarżyć orzeczenie. W wielu sytuacjach może być już za późno. Cofnięcie wniosku powinno być więc przemyślane, szczególnie gdy orzeczenie dotyczy pieniędzy, nieruchomości, kontaktów z dzieckiem, alimentów albo rozliczeń między byłymi małżonkami.

Jeżeli cofnięcie jest skuteczne, sprawę ocenia się tak, jakby strona nie korzystała z drogi uzasadnienia w celu otwarcia terminu do zaskarżenia. W konsekwencji prawomocność może nastąpić po upływie terminów przewidzianych dla zaskarżenia orzeczenia bez skutecznego wniosku o uzasadnienie.

Nie należy jednak automatycznie zakładać jednej daty prawomocności w każdej sprawie. Znaczenie może mieć m.in. sposób ogłoszenia albo doręczenia orzeczenia, rodzaj sprawy, liczba uczestników, zakres zaskarżenia i to, czy którykolwiek uczestnik podjął inne czynności procesowe.

Odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności

Samo cofnięcie wniosku o uzasadnienie nie oznacza jeszcze, że strona automatycznie otrzyma dokument potrzebny do dalszych czynności, np. do rozliczeń, wpisu w księdze wieczystej, działania u notariusza albo egzekucji. Zwykle trzeba złożyć osobny wniosek o wydanie odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności.

Zgodnie z art. 364 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji na posiedzeniu niejawnym, a jeżeli akta znajdują się w sądzie drugiej instancji, ten sąd. Stwierdzenia dokonuje się jednoosobowo. Postanowienie w tym zakresie może wydać także referendarz sądowy.

Jeżeli orzeczenie ma być podstawą egzekucji, samo stwierdzenie prawomocności może nie wystarczyć. Wtedy potrzebny może być tytuł wykonawczy, czyli orzeczenie zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy jedna strona ma zapłacić drugiej określoną kwotę.

Aktualnie opłata kancelaryjna za wydanie odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności albo wykonalności jest ustalana według przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W praktyce należy sprawdzić liczbę stron dokumentu i rachunek bankowy właściwego sądu, a potwierdzenie opłaty dołączyć do wniosku.

Co zrobić, gdy sędzia jest długotrwale nieobecny?

Długotrwała nieobecność sędziego może opóźnić sporządzenie uzasadnienia, ale nie zawsze musi blokować stwierdzenie prawomocności albo wydanie odpisu. Jeżeli wniosek o uzasadnienie zostanie skutecznie cofnięty, a orzeczenie nie jest zaskarżone, w wielu sytuacjach czynności techniczne i formalne mogą zostać wykonane przez sąd albo referendarza sądowego.

W pierwszej kolejności warto skontaktować się z sekretariatem właściwego wydziału i ustalić, czy po cofnięciu wniosków o uzasadnienie sąd może nadać sprawie bieg w zakresie stwierdzenia prawomocności. Rozmowa z sekretariatem nie zastępuje pisma procesowego, ale pozwala ustalić, jakie czynności faktycznie są potrzebne.

Jeżeli sprawa nadal stoi w miejscu, można złożyć pismo do przewodniczącego wydziału lub prezesa sądu z prośbą o podjęcie czynności organizacyjnych. Nie jest to klasyczny środek zaskarżenia ani formalny wniosek o zmianę sędziego jako uprawnienie strony, ale pismo sygnalizacyjne może pomóc, gdy przeszkoda ma charakter organizacyjny.

W takim piśmie warto wskazać, że wnioski o uzasadnienie zostały cofnięte, strony nie zamierzają zaskarżać orzeczenia, a potrzebują odpisu ze stwierdzeniem prawomocności lub klauzulą wykonalności w celu wykonania orzeczenia. Należy unikać emocjonalnych sformułowań i opisać konkretnie, jakie czynności są oczekiwane.

Jakie pisma złożyć, aby przyspieszyć sprawę?

W typowej sytuacji, gdy strony chcą szybko zakończyć sprawę, rozsądne jest złożenie dwóch albo trzech pism. Po pierwsze, każda strona, która złożyła wniosek o uzasadnienie, powinna złożyć cofnięcie tego wniosku. Po drugie, strona zainteresowana dokumentem powinna złożyć wniosek o odpis orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności. Po trzecie, jeżeli orzeczenie ma być egzekwowane, można złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności.

Jeżeli opóźnienie wynika z nieobecności sędziego albo z braku czynności w wydziale, można dodatkowo złożyć pismo organizacyjne do przewodniczącego wydziału. W piśmie należy wyjaśnić, dlaczego sprawa wymaga sprawnego nadania biegu, np. dlatego, że strony chcą wykonać spłatę, sprzedać nieruchomość albo zakończyć rozliczenia po rozwodzie.

Najbezpieczniej jest nie ograniczać się do rozmów telefonicznych. Każda istotna czynność powinna być potwierdzona pismem złożonym w aktach sprawy. Dzięki temu sąd widzi jednoznaczne stanowisko stron, a strona ma dowód, że podjęła działania zmierzające do zakończenia postępowania.

FAQ

Czy cofnięcie wniosku o uzasadnienie wymaga zgody drugiej strony?

Zasadniczo nie, ponieważ każda strona cofa własną czynność procesową. Jeżeli jednak wniosek o uzasadnienie złożyła także druga strona, jej wniosek nadal może wpływać na bieg sprawy i termin zaskarżenia.

Czy można cofnąć wniosek po upływie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia?

Tak, sam upływ terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie nie wyklucza jego cofnięcia. Kluczowe jest to, czy wniosek nie wywołał już skutków procesowych, zwłaszcza czy orzeczenie z uzasadnieniem nie zostało doręczone.

Czy po cofnięciu wniosku można jeszcze wnieść apelację?

To zależy od terminów i konkretnego stanu sprawy. Cofnięcie wniosku może spowodować, że termin do skutecznego zaskarżenia będzie liczony tak, jakby strona nie korzystała z uzasadnienia. Dlatego przed cofnięciem trzeba sprawdzić, czy apelacja nie będzie już spóźniona.

Czy sąd zwróci opłatę od wniosku o uzasadnienie?

Nie należy zakładać automatycznego zwrotu. Kwestia opłat zależy od podstawy prawnej, etapu sprawy i rodzaju czynności. Jeżeli opłata ma znaczenie, warto w piśmie wyraźnie sformułować ewentualny wniosek o jej rozliczenie, ale sąd oceni go według przepisów o kosztach sądowych.

Co zrobić, gdy sąd mimo cofnięcia wniosku nie wydaje odpisu z prawomocnością?

Najpierw warto upewnić się, że cofnięcia złożyły wszystkie osoby, które wcześniej żądały uzasadnienia, i że uiszczono właściwą opłatę za odpis. Następnie można złożyć ponaglenie lub pismo do przewodniczącego wydziału z prośbą o podjęcie czynności organizacyjnych.

Podsumowanie

Cofnięcie wniosku o uzasadnienie może być skutecznym sposobem na przyspieszenie prawomocności orzeczenia, zwłaszcza gdy strony doszły do porozumienia i nie chcą wnosić apelacji. Nie jest to jednak czynność obojętna procesowo. Przed jej złożeniem trzeba ocenić, czy orzeczenie rzeczywiście ma zostać przyjęte bez zaskarżenia.

W praktyce najważniejsze jest jednoczesne uporządkowanie wszystkich czynności: cofnięcie wniosków o uzasadnienie, wniosek o odpis ze stwierdzeniem prawomocności, ewentualny wniosek o klauzulę wykonalności oraz pismo organizacyjne, jeśli sprawa utknęła z przyczyn leżących po stronie sądu.

Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
3. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, Dz.U. 2019 poz. 1141
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt I CZ 129/09
5. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I PK 194/08
6. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt IV CSK 110/07

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.