Czas rozpatrzenia zażalenia przez sąd

Czy można złożyć skargę na opieszałość sądu?

Tak, w opisanej sytuacji można rozważyć skargę na przewlekłość postępowania. Nie należy jednak zakładać automatycznie, że każde dwumiesięczne oczekiwanie na przekazanie albo rozpoznanie zażalenia oznacza przewlekłość. Decydujące są konkretne czynności w aktach: kiedy zażalenie wpłynęło, czy było opłacone, czy zawierało braki, czy sąd doręczał je innym uczestnikom i czy wydał zarządzenie o dalszym biegu sprawy.

Podstawą oceny jest przede wszystkim Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga nie służy do zmiany postanowienia o zawieszeniu postępowania. Do tego służy zażalenie. Skarga ma wykazać, że sąd prowadzi sprawę zbyt wolno i bez obiektywnego uzasadnienia.

Co sprawdzić przed złożeniem skargi?

Najpierw warto przejrzeć akta w czytelni sądu albo sprawdzić dostępne informacje w portalu informacyjnym sądów, jeżeli strona ma do niego dostęp. W praktyce istotne są nie ogólne zapewnienia sekretariatu, lecz konkretne daty i zarządzenia znajdujące się w aktach.

W szczególności należy ustalić:

• kiedy zażalenie wpłynęło do sądu,
• czy sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych lub opłaty,
• czy odpis zażalenia był doręczany innym uczestnikom postępowania,
• czy sędzia albo referendarz wydał zarządzenie o przedstawieniu zażalenia właściwemu sądowi lub składowi,
• czy akta rzeczywiście leżą bez czynności, czy oczekują na wykonanie konkretnego zarządzenia.

Jeżeli w aktach widać, że przez kilka tygodni albo miesięcy nie podjęto żadnej potrzebnej czynności, argument za skargą na przewlekłość jest znacznie silniejszy. Jeżeli natomiast sąd wykonywał doręczenia, oczekiwał na odpowiedzi uczestników albo usuwał braki formalne, samo niezadowolenie z tempa sprawy może nie wystarczyć.

Ile czasu sąd ma na rozpoznanie zażalenia?

W postępowaniu cywilnym nie ma jednego ustawowego terminu, który zawsze nakazywałby rozpoznanie zażalenia w określonej liczbie dni. Zażalenie powinno być rozpoznane sprawnie, ale realny czas zależy od rodzaju postanowienia, trybu rozpoznania, obciążenia sądu, konieczności doręczeń i tego, czy akta muszą zostać przekazane do innego sądu.

W sprawach dotyczących zawieszenia postępowania należy zwrócić uwagę na pouczenie zamieszczone przy postanowieniu. Po zmianach procedury cywilnej nie każde zażalenie jest rozpoznawane przez sąd drugiej instancji. Część zażaleń rozpoznaje inny skład tego samego sądu, a część nadal trafia do sądu wyższej instancji. Dlatego informacja z sekretariatu, że akta mają zostać wysłane do sądu okręgowego, powinna być porównana z pouczeniem i treścią zarządzeń w aktach.

Jak działa skarga na przewlekłość postępowania?

Skargę na przewlekłość wnosi się w toku postępowania, którego skarga dotyczy. Pismo składa się do sądu, przed którym toczy się sprawa, ale rozpoznaje je sąd właściwy według ustawy o skardze na przewlekłość. W skardze należy wskazać, na czym polega przewlekłość, jakie czynności sąd powinien był podjąć i od kiedy pozostaje bezczynny albo działa z nieuzasadnionym opóźnieniem.

Skarga powinna zawierać konkretne żądania. Najczęściej strona wnosi o stwierdzenie przewlekłości, zalecenie sądowi podjęcia określonych czynności oraz przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej. Samo stwierdzenie, że „sąd działa wolno”, zwykle jest za mało. Trzeba pokazać chronologię sprawy i wyjaśnić, dlaczego opóźnienie nie ma uzasadnienia.

Opłata od skargi wynosi 200 zł. Jeżeli skarga zostanie uwzględniona, sąd zwraca opłatę. W razie stwierdzenia przewlekłości sąd może przyznać stronie odpowiednią sumę pieniężną, co do zasady w granicach od 2000 zł do 20000 zł. Nie jest to klasyczne odszkodowanie za każdą stratę, lecz rekompensata za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Czy skarga zawsze przyspieszy sprawę?

Skarga może przyspieszyć sprawę, zwłaszcza gdy akta rzeczywiście zalegają bez żadnej czynności. Trzeba jednak pamiętać, że złożenie skargi powoduje konieczność nadania jej biegu, sporządzenia wyjaśnień i przekazania akt albo materiałów potrzebnych do jej rozpoznania. W niektórych sytuacjach może to przejściowo skomplikować obieg akt.

Dlatego przed skargą często warto wykonać prostsze działania: złożyć krótkie pismo z prośbą o informację o stanie zażalenia, poprosić o wskazanie daty zarządzenia o przekazaniu akt albo zawnioskować o pilne nadanie zażaleniu biegu. Takie pismo nie zastępuje skargi, ale może pomóc ustalić, czy problem wynika z bezczynności, błędu organizacyjnego czy normalnego toku czynności.

Co napisać w skardze na przewlekłość?

Skarga powinna być rzeczowa i oparta na datach. W sprawie zażalenia na zawieszenie postępowania warto wskazać datę postanowienia o zawieszeniu, datę wniesienia zażalenia, informację o uzupełnieniu ewentualnych braków oraz datę, w której strona dowiedziała się, że zażaleniu nadal nie nadano biegu.

W piśmie można żądać w szczególności:

• stwierdzenia, że doszło do przewlekłości postępowania,
• zobowiązania sądu do niezwłocznego nadania biegu zażaleniu albo przekazania akt właściwemu sądowi lub składowi,
• przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej, jeżeli opóźnienie było istotne i uciążliwe,
• zwrotu opłaty od skargi w razie jej uwzględnienia.

Warto unikać emocjonalnych zarzutów i skupić się na faktach. Dobrze przygotowana skarga pokazuje, które okresy były bezczynne i dlaczego nie da się ich usprawiedliwić charakterem sprawy.

FAQ

Czy po dwóch miesiącach od zażalenia warto składać skargę na przewlekłość?

To zależy od akt sprawy. Jeżeli sąd przez ten czas nie wykonał żadnej potrzebnej czynności, skarga może mieć sens. Jeżeli trwały doręczenia, usuwanie braków albo inne czynności procesowe, sama długość oczekiwania może nie wystarczyć.

Czy sąd ma obowiązek od razu wysłać zażalenie do sądu okręgowego?

Nie zawsze. Najpierw sąd bada formalną poprawność zażalenia i wykonuje czynności przygotowawcze. Poza tym część zażaleń w procedurze cywilnej rozpoznaje inny skład tego samego sądu, dlatego trzeba sprawdzić pouczenie i rodzaj zaskarżonego postanowienia.

Czy skarga na przewlekłość zmieni postanowienie o zawieszeniu postępowania?

Nie. Skarga na przewlekłość nie służy do kontroli merytorycznej postanowienia o zawieszeniu. Od tego jest zażalenie. Skarga dotyczy tempa prowadzenia sprawy i braku czynności sądu.

Ile kosztuje skarga na przewlekłość?

Opłata od skargi wynosi 200 zł. Jeżeli skarga zostanie uwzględniona, opłata podlega zwrotowi. W razie stwierdzenia przewlekłości można także żądać przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej.

Czy przed skargą trzeba pisać ponaglenie do sądu?

Nie ma takiego obowiązku. W praktyce krótkie pismo z prośbą o informację o stanie zażalenia bywa jednak przydatne, bo pozwala ustalić, czy opóźnienie wynika z rzeczywistej bezczynności, czy z czynności widocznych w aktach.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji najważniejsze jest ustalenie, co działo się z zażaleniem po jego wniesieniu. Jeżeli sąd nie nadał mu biegu, nie przekazał akt i nie ma ku temu procesowego uzasadnienia, skarga na przewlekłość może być właściwym środkiem. Jeżeli jednak opóźnienie wynika z doręczeń, braków formalnych albo innego wymaganego etapu, skarga może nie odnieść skutku.

Nie istnieje jeden sztywny termin rozpoznania każdego zażalenia, ale sąd ma obowiązek działać sprawnie. Dlatego dobra skarga powinna opierać się na chronologii czynności, a nie wyłącznie na subiektywnym przekonaniu, że sprawa trwa zbyt długo.

Źródła

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz.U. 2004 nr 179 poz. 1843 z późn. zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.