Darowizna dla syna mieszkającego za granicą

Darowizna pieniędzy dla dziecka mieszkającego za granicą

Darowizna środków pieniężnych od rodzica dla syna lub córki jest typową darowizną między osobami najbliższymi. Dla ważności takiej darowizny nie zawsze jest potrzebny akt notarialny, ale dla celów podatkowych i dowodowych najlepiej zawrzeć krótką umowę darowizny oraz wykonać przelew bankowy z jednoznacznym tytułem, na przykład: darowizna dla syna.

W opisanej sytuacji obdarowanym jest syn, który mieszka i pracuje za granicą, ale ma również obywatelstwo polskie. To syn, jako osoba nabywająca pieniądze, powinien ocenić, czy ma obowiązek zgłoszenia darowizny w Polsce. Obowiązek ten nie znika tylko dlatego, że syn zgłosił darowiznę w Szwecji albo mieszka tam od wielu lat.

Polska ustawa o podatku od spadków i darowizn obejmuje między innymi nabycie rzeczy znajdujących się w Polsce oraz praw majątkowych wykonywanych w Polsce. Dodatkowo, przy składnikach majątku znajdujących się za granicą, znaczenie może mieć obywatelstwo polskie lub stałe miejsce pobytu nabywcy. Dlatego przy darowiźnie transgranicznej trzeba badać nie tylko miejsce zamieszkania syna, ale także obywatelstwo stron, miejsce położenia pieniędzy i sposób przekazania środków.

Kiedy darowizna podlega zgłoszeniu w Polsce?

W przypadku darowizny od rodzica dla dziecka mamy do czynienia z tak zwaną najbliższą rodziną, potocznie określaną jako grupa zerowa. Obejmuje ona między innymi małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Dziecko darczyńcy należy więc do kręgu osób, które mogą skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku.

Nie oznacza to jednak, że każda darowizna automatycznie pozostaje poza zainteresowaniem urzędu skarbowego. Jeżeli wartość majątku nabytego od tej samej osoby, po doliczeniu wcześniejszych nabyć według zasad przewidzianych w ustawie, przekracza 36 120 zł, dla zachowania pełnego zwolnienia trzeba złożyć zgłoszenie SD-Z2.

Jeżeli suma darowizn od tego samego rodzica nie przekracza limitu, zgłoszenie SD-Z2 co do zasady nie jest wymagane dla skorzystania ze zwolnienia. Warto jednak przechowywać potwierdzenia przelewów i umowę darowizny, ponieważ w razie pytań organu podatkowego trzeba będzie wykazać źródło środków oraz charakter przekazania.

Zwolnienie z podatku od darowizny dla syna

Podstawą zwolnienia jest art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis przewiduje zwolnienie dla najbliższej rodziny, pod warunkiem spełnienia wymogów formalnych.

Przy darowiźnie pieniędzy najważniejsze są dwa warunki. Po pierwsze, obdarowany powinien zgłosić nabycie na formularzu SD-Z2 właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy zwykłym przelewie termin ten liczy się zasadniczo od dnia otrzymania pieniędzy, czyli spełnienia świadczenia przez darczyńcę.

Po drugie, jeżeli wartość darowizn od tej samej osoby przekracza ustawowy limit, otrzymanie pieniędzy trzeba udokumentować dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo przekazem pocztowym. W praktyce najbezpieczniejszy jest przelew z rachunku rodzica na rachunek syna.

Czy zgłoszenie w Szwecji zwalnia z obowiązku w Polsce?

Nie należy zakładać, że zgłoszenie darowizny za granicą zwalnia z obowiązków w Polsce. Każde państwo stosuje własne przepisy podatkowe. Jeżeli dana darowizna podlega polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn, polski urząd skarbowy może wymagać zgłoszenia niezależnie od tego, że obdarowany dopełnił formalności w Szwecji.

W opisanym przypadku za zgłoszeniem w Polsce przemawia w szczególności to, że syn ma obywatelstwo polskie, darczyńca jest rodzicem, a środki mogą pochodzić z polskiego rachunku bankowego. Sam fakt zameldowania syna w Polsce nie jest decydujący, ale może być dodatkową okolicznością istotną przy ustalaniu właściwości urzędu i kontaktu z organami podatkowymi.

Jeżeli syn stale mieszka za granicą, powinien ustalić właściwego naczelnika urzędu skarbowego według przepisów o właściwości miejscowej. W razie wątpliwości bezpieczniej jest złożyć zgłoszenie w terminie i wyjaśnić właściwość organu, niż nie zgłaszać darowizny w ogóle.

Jak złożyć SD-Z2 i jakie dokumenty przygotować?

Formularz SD-Z2 składa obdarowany, czyli syn. W formularzu wskazuje się między innymi dane darczyńcy, dane obdarowanego, datę nabycia, wartość darowizny oraz tytuł nabycia. Jeżeli było kilka przelewów, trzeba prawidłowo ustalić, czy powinny zostać wykazane osobno, czy jako nabycia od tej samej osoby uwzględniane łącznie dla limitu.

Do zgłoszenia warto przygotować umowę darowizny, potwierdzenie przelewu, historię wcześniejszych darowizn od tego samego rodzica oraz dane potrzebne do ustalenia właściwego urzędu. Jeżeli przelew był wykonany w walucie obcej, konieczne może być prawidłowe przeliczenie wartości darowizny na złote według zasad podatkowych.

Jeżeli syn otrzymał darowiznę na rachunek zagraniczny, nadal można spełnić warunek udokumentowania, o ile dokument bankowy jednoznacznie potwierdza przekazanie pieniędzy na rachunek obdarowanego. Ważne jest, aby z dokumentów wynikało, kto przekazał środki, kto je otrzymał, kiedy nastąpił przelew i jaka była kwota.

Co grozi za brak zgłoszenia darowizny?

Jeżeli obdarowany nie złoży SD-Z2 w terminie, może utracić prawo do pełnego zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny. Wtedy darowizna jest rozliczana na zasadach właściwych dla I grupy podatkowej, z zastosowaniem kwoty wolnej i skali podatkowej.

Dodatkowo, jeżeli podatnik powoła się przed organem podatkowym na niezgłoszoną darowiznę dopiero w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo postępowania podatkowego, mogą pojawić się poważniejsze konsekwencje podatkowe, w tym sankcyjna stawka w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Dlatego przy darowiźnie dla dziecka mieszkającego za granicą najbezpieczniej jest od razu ustalić, czy polskie przepisy mają zastosowanie, policzyć limit i złożyć SD-Z2 w terminie, jeżeli jest to wymagane.

FAQ

Czy syn mieszkający za granicą musi zgłosić darowiznę w Polsce?

Tak, jeżeli darowizna podlega polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn i przekroczony jest limit wymagający zgłoszenia dla pełnego zwolnienia. Zamieszkanie za granicą nie wyłącza automatycznie polskich obowiązków podatkowych.

Czy zgłoszenie darowizny w Szwecji wystarczy?

Nie zawsze. Zgłoszenie w Szwecji nie zastępuje formularza SD-Z2 w Polsce, jeżeli polskie przepisy mają zastosowanie do danej darowizny. Trzeba ocenić oba porządki prawne osobno.

Jaki jest termin na złożenie SD-Z2?

Termin wynosi 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy darowiźnie przelewem będzie to najczęściej dzień otrzymania pieniędzy przez obdarowanego.

Czy darowizna musi być przekazana przelewem?

Przy darowiźnie pieniędzy od najbliższej rodziny, która ma korzystać z pełnego zwolnienia po przekroczeniu limitu, trzeba udokumentować przekazanie środków na rachunek obdarowanego albo przekazem pocztowym. Gotówka jest ryzykowna podatkowo, bo może uniemożliwić skorzystanie ze zwolnienia.

Czy meldunek w Polsce decyduje o podatku od darowizny?

Nie sam meldunek decyduje o opodatkowaniu. Znaczenie mają przede wszystkim przepisy ustawy, obywatelstwo, miejsce stałego pobytu, położenie pieniędzy lub praw majątkowych oraz relacja między darczyńcą i obdarowanym.

Podsumowanie

Darowizna pieniędzy dla syna mieszkającego za granicą może wymagać zgłoszenia w Polsce, nawet jeżeli została zgłoszona w państwie zamieszkania syna. W przypadku najbliższej rodziny pełne zwolnienie z podatku jest możliwe, ale po przekroczeniu ustawowego limitu trzeba dochować formalności: złożyć SD-Z2 w terminie 6 miesięcy i udokumentować przelew.

W opisanej sytuacji syn powinien szczególnie sprawdzić polskie obowiązki, ponieważ ma obywatelstwo polskie, darczyńcą jest rodzic, a środki mogą pochodzić z Polski. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest terminowe zgłoszenie darowizny i zachowanie kompletnej dokumentacji bankowej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.