Kolizja podczas jazdy próbnej autem bez OC

Brak OC w samochodzie z salonu a odpowiedzialność za opłatę UFG

W opisanej sytuacji kluczowe znaczenie ma data kolizji i data nabycia samochodu. Jeżeli w dniu zdarzenia właścicielem oraz posiadaczem pojazdu był salon samochodowy, a kupujący nabyli auto dopiero dwa dni później, co do zasady nie powinni ponosić opłaty za niedopełnienie obowiązku zawarcia OC za okres sprzed zakupu.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych posiadacz pojazdu mechanicznego ma obowiązek zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sam fakt odbycia krótkiej jazdy próbnej przed zakupem nie oznacza automatycznie, że kierujący stał się posiadaczem pojazdu w rozumieniu przepisów o obowiązkowym OC.

W praktyce osoba testująca pojazd korzysta z auta za zgodą sprzedawcy, na krótki czas i w celu sprawdzenia stanu technicznego. To istotny argument przeciwko obciążeniu jej opłatą za brak OC, zwłaszcza gdy nie doszło jeszcze do przeniesienia własności ani faktycznego wydania samochodu jako kupującemu.

Jak odpowiedzieć na pismo z UFG

Na pismo UFG nie należy pozostawać bez reakcji. W odpowiedzi trzeba powołać numer sprawy, wyjaśnić przebieg zdarzenia i wykazać, że w dniu kolizji kupujący nie byli właścicielami ani posiadaczami pojazdu. Najważniejsze są dokumenty pokazujące, kiedy doszło do sprzedaży i od kiedy obowiązywała polisa zawarta przez nabywców.

Do pisma warto dołączyć w szczególności:

• kopię faktury albo umowy zakupu pojazdu z datą późniejszą niż data kolizji,
• kopię polisy OC zawartej od dnia nabycia pojazdu,
• ewentualną korespondencję z salonem dotyczącą jazdy próbnej,
• notatkę policyjną, mandat albo inne dokumenty potwierdzające okoliczności zdarzenia, jeżeli są dostępne.

Jeżeli UFG żąda opłaty za brak OC, należy wskazać, że obowiązek ubezpieczenia pojazdu w dniu kolizji spoczywał na podmiocie, który był wtedy jego posiadaczem. W opisanym stanie faktycznym będzie to zasadniczo salon albo inny podmiot, który władał pojazdem przed sprzedażą.

Gdy UFG nie uzna wyjaśnień

Jeżeli UFG podtrzyma stanowisko mimo przedstawienia dokumentów, sprawa nie musi być zakończona. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych spór dotyczący spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego może zostać rozstrzygnięty przez sąd powszechny.

W praktyce przed skierowaniem sprawy do sądu warto jeszcze raz uporządkować materiał dowodowy: daty, dokumenty zakupu, dokumenty ubezpieczenia, potwierdzenie wydania pojazdu oraz dowody na to, że jazda próbna odbywała się przed zawarciem umowy sprzedaży. Im bardziej jednoznacznie wynika z nich, że kupujący nie był posiadaczem auta w dniu kolizji, tym silniejsza jest jego pozycja wobec UFG.

Regres UFG po kolizji podczas jazdy próbnej

Inaczej należy ocenić żądanie zwrotu odszkodowania wypłaconego przez UFG osobie poszkodowanej. Jeżeli pojazd nie miał ważnego OC, a UFG wypłacił świadczenie, może dochodzić zwrotu od podmiotów wskazanych w art. 110 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Przepis ten przewiduje, że z chwilą wypłaty odszkodowania przez Fundusz sprawca szkody oraz osoba, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, są obowiązani do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów. Oznacza to, że kierujący, który spowodował kolizję, może odpowiadać wobec UFG jako sprawca szkody, nawet jeżeli nie był właścicielem samochodu.

Nie oznacza to jednak, że salon jest zwolniony z odpowiedzialności. Jeżeli to salon miał obowiązek zadbać o ważne OC pojazdu, UFG może kierować roszczenia również do niego jako do podmiotu, który nie dopełnił obowiązku ubezpieczenia. W relacji między kierującym a salonem możliwe jest następnie dochodzenie rozliczeń, jeżeli kierujący zapłacił UFG całość albo część należności.

Czy można kwestionować wysokość regresu

Wezwanie regresowe z UFG warto dokładnie sprawdzić. Można żądać informacji, jakie świadczenie zostało wypłacone, komu, z jakiego tytułu i jakie koszty doliczono do roszczenia. Jeżeli kwota wydaje się zawyżona, można ją kwestionować, ale trzeba liczyć się z koniecznością przedstawienia konkretnych argumentów i dowodów.

Roszczenia UFG wynikające z art. 110 ustawy przedawniają się na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, nie wcześniej jednak niż z upływem 3 lat od dnia spełnienia świadczenia przez Fundusz. W praktyce przy ocenie przedawnienia trzeba znać datę wypłaty odszkodowania przez UFG oraz treść kierowanych wezwań.

Ustawa przewiduje także możliwość odstąpienia przez UFG od dochodzenia zwrotu części albo całości świadczenia lub udzielenia ulgi w spłacie w uzasadnionych przypadkach. Podstawą są przede wszystkim wyjątkowo trudna sytuacja materialna, majątkowa lub życiowa zobowiązanego. Taki wniosek powinien być dobrze udokumentowany.

Roszczenie wobec salonu samochodowego

Jeżeli kierujący zapłaci UFG kwotę regresu, może rozważyć dochodzenie zwrotu od salonu. Podstawą może być rozliczenie między osobami odpowiedzialnymi za ten sam dług, a także odpowiedzialność odszkodowawcza salonu, jeżeli brak ważnego OC był skutkiem niedopełnienia przez salon obowiązków.

Znaczenie mogą mieć w szczególności art. 376 i art. 415 Kodeksu cywilnego. Pierwszy dotyczy rozliczeń między współdłużnikami, a drugi ogólnej odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną z winy. W sporze z salonem trzeba wykazać, że salon powinien był posiadać ważną polisę, dopuścił pojazd do jazdy próbnej bez OC, a przez to kierujący poniósł konkretną szkodę finansową.

Salon może bronić się twierdzeniem, że kierujący powinien był sam upewnić się, czy auto ma OC. Taki argument nie zawsze będzie skuteczny, bo profesjonalny sprzedawca samochodów powinien szczególnie starannie pilnować formalności związanych z pojazdem dopuszczanym do ruchu. Sąd może jednak badać także ewentualne przyczynienie się kierującego do szkody, zwłaszcza jeżeli okoliczności wskazywały na potrzebę dodatkowej weryfikacji.

Co zrobić praktycznie krok po kroku

1. Ustal, czy pismo UFG dotyczy opłaty za brak OC, regresu za wypłacone odszkodowanie, czy obu tych roszczeń.
2. Zbierz dokumenty: umowę lub fakturę zakupu, polisę OC zawartą po zakupie, dokumenty z kolizji i korespondencję z salonem.
3. W odpowiedzi na opłatę za brak OC podkreśl, że w dniu zdarzenia nie byłeś właścicielem ani posiadaczem pojazdu.
4. W odpowiedzi na regres sprawdź podstawę, wysokość i datę wypłaty odszkodowania przez UFG.
5. Jeżeli zapłacisz UFG, rozważ wezwanie salonu do zwrotu całości albo części tej kwoty.

FAQ

Czy osoba odbywająca jazdę próbną płaci karę za brak OC?

Nie zawsze. Jeżeli nie była właścicielem ani posiadaczem pojazdu, a jedynie krótkotrwale testowała auto za zgodą salonu, ma mocne argumenty przeciwko obciążeniu jej opłatą za brak OC.

Czy UFG może żądać od kierowcy zwrotu odszkodowania?

Tak, jeżeli kierowca był sprawcą kolizji, a UFG wypłacił odszkodowanie za szkodę spowodowaną pojazdem bez ważnego OC. To roszczenie jest czym innym niż opłata za brak polisy.

Jakie dokumenty są najważniejsze w sporze z UFG?

Najważniejsze są dokumenty potwierdzające datę zakupu pojazdu, datę zawarcia OC przez nabywcę oraz okoliczności jazdy próbnej. Pomocne mogą być także dokumenty z policji i korespondencja z salonem.

Czy można domagać się zwrotu pieniędzy od salonu?

Tak, jeżeli salon był podmiotem odpowiedzialnym za ubezpieczenie samochodu i dopuścił do jazdy próbnej pojazd bez OC. Zakres roszczenia zależy jednak od dokumentów, okoliczności kolizji i ewentualnego przyczynienia kierującego.

Czy warto zapłacić UFG od razu?

Przed zapłatą warto ustalić, czego dokładnie dotyczy wezwanie i czy kwota jest prawidłowa. W niektórych sprawach zasadne jest złożenie wyjaśnień, wniosku o ulgę albo podjęcie rozmów z salonem.

Podsumowanie

Kolizja podczas jazdy próbnej samochodem bez OC wymaga rozdzielenia dwóch rodzajów odpowiedzialności. Opłata za brak OC powinna obciążać podmiot, który w dniu zdarzenia miał obowiązek ubezpieczyć pojazd. Jeżeli kupujący nabył auto dopiero po kolizji, powinien wykazać to dokumentami.

Jednocześnie kierujący, który spowodował szkodę, może odpowiadać wobec UFG za zwrot wypłaconego odszkodowania. Nie zamyka to jednak drogi do dochodzenia roszczeń od salonu, jeżeli to salon dopuścił do jazdy próbnej pojazd bez ważnej polisy OC.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.