Przytarcie lusterka i odjazd z miejsca kolizji – co grozi kierowcy?

Co zrobić po przytarciu lusterka lub uszkodzeniu zaparkowanego auta?

Przytarcie lusterka, zarysowanie zderzaka albo lekkie uderzenie w zaparkowany pojazd to zdarzenie drogowe, które może rodzić odpowiedzialność cywilną, wykroczeniową i ubezpieczeniową. Jeżeli kierowca zauważy zdarzenie od razu, powinien zatrzymać pojazd w bezpiecznym miejscu, sprawdzić zakres szkody, ustalić właściciela uszkodzonego auta i przekazać dane niezbędne do likwidacji szkody z OC.

Jeżeli kierowca zorientował się dopiero po powrocie do domu, że mógł uszkodzić cudzy samochód, nie powinien ignorować sprawy. Najbezpieczniej jest wrócić na miejsce, sprawdzić, czy uszkodzony pojazd nadal tam stoi, zrobić zdjęcia miejsca zdarzenia i spróbować ustalić właściciela auta. Gdy właściciela nie ma, warto rozważyć kontakt z policją, zwłaszcza gdy nie ma pewności, komu zgłosić szkodę albo istnieje ryzyko, że sprawa zostanie potraktowana jako oddalenie się z miejsca kolizji.

Sama kartka zostawiona za wycieraczką może pomóc, ale nie zawsze wystarczy. Może zostać zerwana, zamoknąć, zostać zabrana przez osobę trzecią albo nie zawierać wszystkich danych. Dlatego lepiej zachować dowody podjętych działań: zdjęcia, notatkę z datą i godziną, informację o próbie kontaktu, numer zgłoszenia na policji albo potwierdzenie zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela.

Odjechanie z miejsca zdarzenia a ucieczka z miejsca kolizji

W praktyce największe znaczenie ma odróżnienie zwykłego odjechania od miejsca zdarzenia od „zbiegnięcia z miejsca zdarzenia”. To drugie pojęcie ma poważne skutki, ponieważ może otworzyć ubezpieczycielowi drogę do regresu, czyli żądania od kierowcy zwrotu odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu z OC.

Nie każde opuszczenie miejsca kolizji jest automatycznie ucieczką. Jeżeli kierowca rzeczywiście nie zauważył szkody, nie miał świadomości uderzenia albo po zdarzeniu podejmował realne próby ustalenia właściciela pojazdu i wyjaśnienia sprawy, są to okoliczności przemawiające przeciwko tezie, że chciał uniknąć odpowiedzialności.

W orzecznictwie podkreśla się, że dla zastosowania regresu z powodu zbiegnięcia z miejsca zdarzenia istotne jest świadome opuszczenie miejsca kolizji bez wykonania obowiązków, w celu uniknięcia odpowiedzialności. Dlatego w dokumentach policyjnych, notatkach, mandacie, wniosku o ukaranie i korespondencji z ubezpieczycielem trzeba zwracać uwagę na sformułowania typu „ucieczka” lub „zbiegł z miejsca zdarzenia”. Jeżeli nie odpowiadają rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń, należy od razu wyjaśniać i dokumentować swoje stanowisko.

Zobacz również: w sprawach ubezpieczeniowych znaczenie może mieć także przedawnienie roszczeń z polisy ubezpieczeniowej.

Regres z OC nadal obowiązuje

Nie jest prawdą, że regres ubezpieczeniowy po kolizji drogowej został zniesiony. W aktualnym stanie prawnym art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nadal przewiduje, że zakład ubezpieczeń oraz Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny mogą dochodzić od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu odszkodowania wypłaconego z OC, jeżeli zachodzi jedna z ustawowych przesłanek.

Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy kierujący wyrządził szkodę umyślnie, prowadził po alkoholu albo po środkach odurzających, wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa, nie miał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem albo zbiegł z miejsca zdarzenia. W praktyce przy drobnych kolizjach parkingowych najczęściej spór dotyczy właśnie ostatniej przesłanki.

Ubezpieczyciel nie powinien ograniczać się do samego stwierdzenia, że kierowca odjechał. Powinien wykazać, że kierowca miał świadomość zdarzenia i mimo tego opuścił miejsce kolizji bez wykonania obowiązków, aby uniknąć odpowiedzialności. Jeżeli sprawca dowiedział się o szkodzie później, wrócił na miejsce, zgłosił zdarzenie albo próbował ustalić poszkodowanego, może to być istotny argument przeciwko regresowi.

W podobnych sporach warto odróżniać samą odpowiedzialność za szkodę od prawa ubezpieczyciela do żądania zwrotu wypłaconych pieniędzy. Sam fakt, że z OC naprawiono cudzy pojazd, nie przesądza jeszcze, że kierowca musi zwrócić ubezpieczycielowi całą wypłaconą kwotę. Jeżeli otrzymałeś wezwanie do zapłaty, pomocny może być także materiał o tym, jak wygląda wezwanie do zapłaty regresu przez ubezpieczyciela.

Dowody przy sporze o ucieczkę z miejsca zdarzenia

Najważniejsze dowody to te, które pokazują rzeczywiste zachowanie kierowcy po zdarzeniu. Jeżeli doszło do przytarcia lusterka albo uszkodzenia auta na parkingu, warto sprawdzić, czy miejsce było objęte monitoringiem miejskim, osiedlowym, sklepowym albo prywatnym. Nagranie może potwierdzić zarówno sam przebieg zdarzenia, jak i to, czy kierowca zatrzymał się, czekał, rozglądał się za właścicielem pojazdu albo wrócił na miejsce.

Znaczenie mogą mieć również świadkowie, zdjęcia uszkodzeń, historia połączeń telefonicznych, zgłoszenie do ubezpieczyciela, notatka policyjna, korespondencja z poszkodowanym oraz dokumenty z postępowania wykroczeniowego. Jeżeli kierowca nie zgadza się z opisem policji albo z zarzutem ucieczki, powinien składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe, zamiast biernie akceptować niekorzystne sformułowania.

Warto też zadbać o spójność stanowiska. Inaczej wygląda sytuacja osoby, która od razu przyznaje, że mogło dojść do szkody i opisuje podjęte próby ustalenia właściciela, a inaczej osoby, która przez długi czas zaprzecza zdarzeniu mimo oczywistych dowodów. Przy innych sporach o odpowiedzialność za uszkodzenie pojazdu znaczenie mogą mieć podobne zasady dowodowe, czego przykładem jest żądanie odszkodowania za uszkodzony samochód.

Jak odwołać się od decyzji ubezpieczyciela?

Jeżeli ubezpieczyciel żąda zwrotu odszkodowania z powodu rzekomej ucieczki z miejsca zdarzenia, pierwszym krokiem powinno być złożenie reklamacji, często potocznie nazywanej odwołaniem od decyzji ubezpieczyciela. W piśmie należy wskazać, dlaczego kierowca nie zbiegł z miejsca zdarzenia, opisać przebieg kolizji, podjęte działania oraz dowody przeczące tezie o świadomym unikaniu odpowiedzialności.

W reklamacji warto zażądać przedstawienia podstawy faktycznej i prawnej regresu, dokumentów z likwidacji szkody, informacji o wysokości wypłaconego odszkodowania oraz dowodów, na których ubezpieczyciel opiera twierdzenie o zbiegnięciu z miejsca zdarzenia. Jeżeli istnieje monitoring, trzeba wskazać, gdzie może się znajdować, i wnioskować o jego zabezpieczenie.

Ubezpieczyciel powinien rozpatrzyć reklamację bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w terminie 30 dni. W szczególnie skomplikowanych sprawach termin może zostać wydłużony do 60 dni, ale ubezpieczyciel powinien poinformować o przyczynach opóźnienia i przewidywanym terminie odpowiedzi. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego można zwrócić się do Rzecznika Finansowego albo bronić się przed roszczeniem w sądzie.

W sporach o regres istotne jest również przedawnienie. W orzecznictwie przyjmuje się, że regres nietypowy ubezpieczyciela wobec sprawcy szkody nie jest zwykłym roszczeniem z umowy ubezpieczenia, a jako roszczenie związane z działalnością gospodarczą ubezpieczyciela przedawnia się co do zasady z upływem 3 lat od dnia wypłaty odszkodowania poszkodowanemu. Każdą sprawę trzeba jednak oceniać na podstawie konkretnych dat i dokumentów.

FAQ

Czy przytarcie lusterka trzeba zgłaszać policji?

Jeżeli kierowca i poszkodowany są na miejscu, nie ma rannych, a strony zgadzają się co do przebiegu zdarzenia, zwykle wystarczy spisać oświadczenie i zgłosić szkodę do ubezpieczyciela. Jeżeli właściciela uszkodzonego auta nie ma, nie da się go ustalić albo istnieje ryzyko zarzutu ucieczki, kontakt z policją może być najbezpieczniejszym rozwiązaniem.

Czy pozostawienie kartki za wycieraczką chroni przed regresem?

Może pomóc, ale nie daje pełnej gwarancji. Kartka może zaginąć, a poszkodowany może jej nie dostać. Dobrze jest zrobić zdjęcie kartki, pojazdu i miejsca zdarzenia, a w razie braku kontaktu z właścicielem rozważyć zgłoszenie sprawy policji lub administratorowi terenu.

Czy ubezpieczyciel zawsze może żądać zwrotu pieniędzy, jeśli kierowca odjechał?

Nie. Ubezpieczyciel powinien wykazać, że kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Samo oddalenie się z miejsca kolizji nie zawsze oznacza świadomą ucieczkę w celu uniknięcia odpowiedzialności.

Co zrobić, gdy policja albo ubezpieczyciel używa określenia „ucieczka z miejsca zdarzenia”?

Trzeba od razu wyjaśniać, że kierowca nie działał z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności, jeżeli taki był rzeczywisty przebieg zdarzeń. Warto składać pisemne wyjaśnienia, wskazywać dowody i pilnować, aby dokumenty nie zawierały nieprecyzyjnych lub nieprawdziwych sformułowań.

Ile czasu ma ubezpieczyciel na odpowiedź na reklamację?

Co do zasady ubezpieczyciel powinien odpowiedzieć na reklamację w ciągu 30 dni. W sprawach szczególnie skomplikowanych termin może zostać wydłużony do 60 dni, ale klient powinien otrzymać informację o przyczynach opóźnienia.

Kiedy przedawnia się roszczenie regresowe ubezpieczyciela?

W przypadku regresu nietypowego z art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w orzecznictwie przyjmuje się co do zasady 3-letni termin przedawnienia liczony od dnia wypłaty odszkodowania poszkodowanemu. Dla oceny przedawnienia konieczne jest jednak sprawdzenie dat wypłaty, wezwań do zapłaty i ewentualnych czynności sądowych.

Podsumowanie

Przytarcie lusterka zaparkowanego samochodu może wydawać się drobną sprawą, ale zignorowanie zdarzenia może prowadzić do poważnych konsekwencji. Najważniejsze jest szybkie i rozsądne działanie: ustalenie poszkodowanego, zabezpieczenie dowodów, zgłoszenie szkody i wyjaśnienie okoliczności, zanim w dokumentach pojawi się zarzut ucieczki.

Regres z OC nadal obowiązuje, ale ubezpieczyciel nie ma prawa automatycznie żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania tylko dlatego, że kierowca odjechał. Kluczowe jest ustalenie, czy kierowca miał świadomość szkody i czy opuścił miejsce kolizji po to, aby uniknąć odpowiedzialności. Jeżeli decyzja ubezpieczyciela jest niesłuszna, warto złożyć reklamację i przedstawić pełną argumentację prawną oraz dowodową.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152
2. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
3. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
5. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej - Dz.U. 2015 poz. 1348
6. Wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II Ca 237/09

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.