Odstąpienie od umowy kupna samochodu z komisu

Uchylenie się od umowy z powodu błędu

W opisanej sytuacji nie chodzi przede wszystkim o zwykłą zmianę decyzji kupującego, lecz o to, czy umowa została podpisana pod wpływem istotnego błędu co do stanu i historii pojazdu. Jeżeli samochód został przedstawiony jako bezwypadkowy, bez poważnych napraw albo z pełną znaną historią, a następnie raport VIN ujawnił poważną szkodę, może to mieć zasadnicze znaczenie prawne.

Podstawą jest art. 84 Kodeksu cywilnego. Przepis pozwala uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jeżeli błąd dotyczył treści czynności prawnej i był istotny. Przy umowie zawartej z inną osobą konieczne jest także, aby błąd został przez tę osobę wywołany, choćby bez jej winy, albo aby wiedziała ona o błędzie lub mogła go z łatwością zauważyć.

W praktyce oznacza to, że nie każda wada auta pozwoli unieważnić transakcję. Znaczenie ma to, co sprzedawca deklarował, co wynikało z ogłoszenia, co wpisano w umowie oraz czy dla przeciętnego kupującego informacja o poważnej szkodzie mogła wpływać na decyzję o zakupie i cenę.

Zobacz również: zwrot auta po zakupie od osoby prywatnej

Czy wystarczy odstąpić od umowy telefonicznie?

Nie warto poprzestawać na rozmowie telefonicznej. Telefon może służyć poinformowaniu sprzedawcy o problemie, ale w razie sporu trudno będzie wykazać dokładną treść rozmowy. Oświadczenie należy złożyć w formie, która pozwoli udowodnić jego doręczenie, na przykład listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, osobiście za pokwitowaniem albo pocztą elektroniczną, jeżeli strony używały jej do ustaleń i da się wykazać doręczenie wiadomości.

W piśmie należy unikać nieprecyzyjnego sformułowania „rezygnuję z zakupu”, jeżeli celem jest odzyskanie zadatku. Bezpieczniej wskazać, że kupujący uchyla się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem istotnego błędu co do historii i stanu pojazdu, a następnie żąda zwrotu wpłaconej kwoty w określonym terminie.

Warto załączyć lub wymienić dowody: raport VIN, ogłoszenie, korespondencję ze sprzedawcą, umowę, fakturę proforma, potwierdzenie przelewu zadatku oraz wszelkie zapewnienia dotyczące stanu auta. Jeżeli sprzedawca twierdzi, że trzeba stawić się osobiście, można to zrobić, ale należy zabrać dwa egzemplarze pisma i uzyskać podpis oraz datę przyjęcia na kopii.

Zadatek a zaliczka przy zakupie samochodu

Znaczenie ma to, czy wpłacona kwota była rzeczywiście zadatkiem, czy jedynie zaliczką. Jeżeli umowa wyraźnie używa pojęcia zadatku, zastosowanie może mieć art. 394 Kodeksu cywilnego. Co do zasady, gdy jedna ze stron nie wykona umowy, druga może od umowy odstąpić i zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Dlatego zwykłe odstąpienie od umowy z powodu zmiany decyzji może być dla kupującego ryzykowne. Sprzedawca może wtedy twierdzić, że to kupujący nie wykonał umowy i zadatek przepada. Inaczej wygląda sytuacja, gdy kupujący skutecznie uchyla się od skutków umowy z powodu błędu. W takim przypadku argumentuje się, że umowa nie powinna wywoływać skutków, a świadczenie pieniężne powinno zostać zwrócone.

Jeżeli z dokumentów wynika, że wpłata była zaliczką, a nie zadatkiem, co do zasady powinna zostać zwrócona po niedojściu transakcji do skutku, chyba że sprzedawca ma inną podstawę do potrącenia określonych kosztów. Każdorazowo decydują zapisy umowy i okoliczności sprawy.

Przeczytaj też: odstąpienie od umowy kupna samochodu na fakturę VAT

Co powinno zawierać pismo do komisu?

Pismo do sprzedawcy powinno być krótkie, ale precyzyjne. Należy wskazać strony umowy, datę jej zawarcia, dane pojazdu, numer VIN, kwotę wpłaconego zadatku oraz okoliczności ujawnienia informacji o poważnej szkodzie. Następnie trzeba jednoznacznie oświadczyć, że kupujący uchyla się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.

W piśmie można wskazać, że informacja o poważnej szkodzie była dla kupującego istotna, a gdyby znał rzeczywistą historię pojazdu, nie podpisałby umowy albo nie zgodziłby się na takie warunki. Należy także zażądać zwrotu wpłaconej kwoty na rachunek bankowy i wyznaczyć rozsądny termin zapłaty.

Jeżeli sprzedawca odmówi zwrotu pieniędzy, kolejnym krokiem może być przedsądowe wezwanie do zapłaty, a następnie pozew o zapłatę. W sporze z przedsiębiorcą znaczenie mogą mieć również przepisy konsumenckie, jeżeli kupującym była osoba fizyczna nabywająca auto w celu niezwiązanym bezpośrednio z działalnością gospodarczą.

A co, jeśli samochód został już odebrany?

Jeżeli auto zostało już wydane kupującemu, sytuacja może być bardziej złożona, ale nadal nie jest bez wyjścia. W zależności od daty umowy, statusu stron i treści dokumentów mogą wchodzić w grę roszczenia związane z niezgodnością towaru z umową w sprzedaży konsumenckiej albo odpowiedzialnością sprzedawcy za wady. Przy zakupie od przedsiębiorcy konsument ma zwykle silniejszą pozycję niż przy zakupie od osoby prywatnej.

Nie należy jednak automatycznie mieszać kilku trybów bez analizy. Uchylenie się od skutków umowy z powodu błędu, żądania konsumenckie i klasyczne odstąpienie od umowy mogą mieć różne przesłanki i skutki. W piśmie do sprzedawcy warto wybrać podstawę najlepiej pasującą do faktów i dowodów.

Zobacz również: rozwiązanie podpisanej umowy przedwstępnej kupna samochodu

Termin na powołanie się na błąd

Uprawnienie do uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu jest ograniczone w czasie. Zgodnie z art. 88 Kodeksu cywilnego następuje to przez oświadczenie złożone drugiej stronie na piśmie, a uprawnienie wygasa z upływem roku od wykrycia błędu.

Nie oznacza to jednak, że warto czekać. Im szybciej kupujący zareaguje po uzyskaniu raportu VIN lub innego dokumentu, tym łatwiej wykazać, że ujawniona informacja była rzeczywistą przyczyną odmowy finalizacji transakcji. Zwłoka może zostać wykorzystana przez sprzedawcę jako argument, że kupujący zaakceptował stan rzeczy albo szuka jedynie pretekstu do wycofania się z umowy.

FAQ

Czy komis może zatrzymać zadatek, jeśli rezygnuję z zakupu?

Może próbować to zrobić, jeżeli potraktuje sprawę jako zwykłe niewykonanie umowy przez kupującego. Jeżeli jednak kupujący skutecznie uchyla się od skutków umowy z powodu istotnego błędu, powinien żądać zwrotu wpłaconej kwoty.

Czy raport VIN wystarczy jako dowód?

Raport VIN jest ważnym dowodem, ale najlepiej zestawić go z ogłoszeniem, umową, korespondencją i zapewnieniami sprzedawcy. Im więcej dowodów pokazuje rozbieżność między deklarowanym a rzeczywistym stanem auta, tym silniejsza pozycja kupującego.

Czy muszę stawić się osobiście w komisie?

Nie zawsze. Najważniejsze jest skuteczne doręczenie pisemnego oświadczenia. Jeżeli kupujący idzie do komisu osobiście, powinien mieć dwa egzemplarze pisma i uzyskać podpis sprzedawcy na kopii.

Co napisać w tytule pisma do sprzedawcy?

Można użyć tytułu: „Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu oraz wezwanie do zwrotu zadatku”. Taki tytuł jasno wskazuje podstawę działania i żądanie kupującego.

Czy mogę powołać się na błąd, jeśli sprzedawca sam nie wiedział o szkodzie?

W określonych sytuacjach tak. Przy błędzie istotne jest między innymi to, czy błąd został wywołany przez drugą stronę, choćby bez jej winy, albo czy druga strona mogła błąd z łatwością zauważyć. Decydują konkretne okoliczności i dowody.

Podsumowanie

Jeżeli po podpisaniu umowy z komisem ujawniła się poważna szkoda pojazdu, której sprzedawca nie ujawnił albo której zaprzeczał, kupujący nie powinien ograniczać się do telefonicznego odstąpienia od umowy. Najbezpieczniejszym działaniem jest pisemne oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych umowy zawartej pod wpływem istotnego błędu, połączone z żądaniem zwrotu zadatku.

Przed wysłaniem pisma trzeba sprawdzić zapisy umowy, treść ogłoszenia i dowody dotyczące historii auta. Jeżeli sprzedawca odmówi zwrotu pieniędzy, sprawę można kontynuować przez wezwanie do zapłaty, negocjacje albo postępowanie sądowe.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, Dz.U. 2014 poz. 827

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.