Sprzedaż domu w Anglii a podatek w Polsce

Ustalenie rezydencji podatkowej

Najważniejsze jest ustalenie, gdzie w chwili sprzedaży domu znajduje się Państwa rezydencja podatkowa. To od niej zależy, czy Polska może opodatkować cały światowy dochód podatnika, czy tylko dochody osiągnięte na terytorium Polski.

Na gruncie polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli rozlicza dochody bez względu na miejsce ich uzyskania. Osoba, która nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, podlega w Polsce tylko od dochodów osiąganych na terytorium Polski.

Zgodnie z art. 3 ust. 1-1a ustawy PIT za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W praktyce oznacza to, że samo planowanie powrotu do Polski nie przesądza jeszcze o polskiej rezydencji podatkowej. Jeżeli przed sprzedażą domu nadal mieszkają Państwo w Anglii, tam pracują, tam znajduje się główne centrum spraw rodzinnych i majątkowych, a przeprowadzka nastąpi dopiero później, to zasadniczo do dnia przeprowadzki pozostają Państwo rezydentami podatkowymi Wielkiej Brytanii.

Dwie rezydencje podatkowe w jednym roku

Możliwa jest sytuacja, w której w jednym roku podatkowym podatnik najpierw jest rezydentem podatkowym jednego państwa, a następnie po przeprowadzce staje się rezydentem podatkowym innego państwa. Wtedy dla celów praktycznych trzeba rozdzielić okres przed zmianą rezydencji i po zmianie rezydencji.

Jeżeli do dnia przeprowadzki podatnik był brytyjskim rezydentem podatkowym, to dochody osiągnięte przed zmianą rezydencji należy analizować według zasad właściwych dla tego okresu. Po przeniesieniu ośrodka interesów życiowych do Polski podatnik może stać się polskim rezydentem podatkowym i od tego momentu podlegać w Polsce rozliczeniu od całości dochodów, z uwzględnieniem właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Takie podejście znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. W interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 08.12.2017 r., nr 0112-KDIL3-2.4011.313.2017.1.MK, wskazano, że zmiana miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w trakcie roku oznacza zmianę zasad opodatkowania w zakresie ograniczonego i nieograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce.

Sprzedaż domu w Anglii przed powrotem do Polski

Jeżeli najpierw sprzedadzą Państwo dom w Anglii, a dopiero później przeniosą ośrodek interesów życiowych do Polski, to sprzedaż powinna być rozliczana według zasad właściwych dla Wielkiej Brytanii. W takim wariancie Polska nie opodatkowuje tej transakcji tylko dlatego, że później nastąpi powrót do Polski albo że środki zostaną przelane na polski rachunek bankowy.

Istotne jest to, aby moment sprzedaży i moment zmiany rezydencji dało się wykazać dokumentami. W razie wątpliwości mogą mieć znaczenie między innymi: data umowy sprzedaży, data przekazania nieruchomości, miejsce zamieszkania rodziny, miejsce pracy, rachunki, umowy najmu lub zakupu mieszkania w Polsce, zgłoszenia adresowe oraz dokumenty podatkowe z Wielkiej Brytanii.

Jeżeli sprzedaż domu w Anglii korzysta z brytyjskiego zwolnienia lub nie powoduje podatku w Wielkiej Brytanii, nie oznacza to automatycznie powstania podatku w Polsce. Decydujące jest to, czy w chwili sprzedaży Polska miała podstawę do opodatkowania tego dochodu.

Kiedy sprzedaż mogłaby wymagać rozliczenia w Polsce

Inaczej należy ocenić sytuację, w której dom w Anglii zostałby sprzedany już po przeniesieniu rezydencji podatkowej do Polski. Polski rezydent podatkowy rozlicza w Polsce co do zasady całość dochodów, także zagranicznych, z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Przy sprzedaży nieruchomości przez polskiego rezydenta trzeba dodatkowo sprawdzić polskie zasady dotyczące odpłatnego zbycia nieruchomości. W polskim PIT znaczenie ma między innymi to, czy sprzedaż następuje przed upływem 5 lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości. Jeżeli sprzedaż następuje po tym okresie, w polskim PIT zasadniczo nie powstaje przychód z tego źródła. Jeżeli następuje wcześniej, może pojawić się obowiązek rozliczenia, a w określonych sytuacjach możliwe jest zastosowanie ulgi mieszkaniowej.

W opisanym stanie faktycznym kluczowe jest jednak założenie, że sprzedaż nastąpi przed przeprowadzką do Polski i przed uzyskaniem polskiej rezydencji podatkowej. W takim wariancie dochodu ze sprzedaży domu w Anglii nie wykazuje się w polskim zeznaniu rocznym tylko dlatego, że pieniądze trafiły później do polskiego banku.

Przelew pieniędzy na polskie konto

Przelew własnych środków z zagranicznego rachunku na rachunek w polskim banku nie jest sprzedażą, darowizną ani nowym przychodem. Jest jedynie przesunięciem majątku podatnika pomiędzy rachunkami. Z tego powodu sam transfer pieniędzy ze sprzedaży domu na polskie konto nie rodzi obowiązku zapłaty PIT.

Trzeba jednak odróżnić obowiązki podatkowe od procedur bankowych. Bank może poprosić o wyjaśnienie pochodzenia znacznej kwoty ze względu na obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. W takiej sytuacji zwykle wystarczają dokumenty potwierdzające sprzedaż nieruchomości i przepływ środków.

Również urząd skarbowy może w przyszłości zapytać o pochodzenie pieniędzy, zwłaszcza jeżeli środki zostaną użyte na zakup nieruchomości w Polsce. Nie oznacza to jeszcze, że powstaje podatek. Należy wtedy wykazać, że pieniądze pochodzą z legalnego i opodatkowanego albo zwolnionego źródła za granicą, a w chwili uzyskania przychodu podatnik nie był polskim rezydentem podatkowym.

Jakie dokumenty zachować

Nie ma obowiązku składania w Polsce odrębnego zawiadomienia tylko dlatego, że na polskie konto wpłyną pieniądze ze sprzedaży domu w Anglii. Dokumenty warto jednak przechowywać, ponieważ mogą być potrzebne przy pytaniach banku, czynnościach sprawdzających albo kontroli podatkowej.

W praktyce warto zachować przede wszystkim:

• umowę sprzedaży nieruchomości lub dokument potwierdzający transakcję zgodnie z prawem brytyjskim,
• potwierdzenie wpływu ceny sprzedaży na rachunek,
• potwierdzenie przelewu środków do Polski,
• dokumenty potwierdzające zamieszkanie i rezydencję podatkową w Wielkiej Brytanii w chwili sprzedaży,
• dokumenty wskazujące datę faktycznej przeprowadzki do Polski,
• ewentualne brytyjskie rozliczenie lub potwierdzenie, że sprzedaż nie powodowała podatku w Wielkiej Brytanii.

W wyroku WSA w Gdańsku z 04.09.2018 r., sygn. akt I SA/Gd 670/18, sąd wskazał, że polska administracja podatkowa w odniesieniu do nierezydenta może weryfikować dochody ze źródeł położonych w Polsce. W przypadku nierezydenta problem dochodów nieujawnionych dotyczy zatem dochodów uzyskanych na terytorium Polski.

FAQ

Czy muszę zgłosić w polskim urzędzie skarbowym przelew pieniędzy ze sprzedaży domu w Anglii?

Co do zasady nie ma osobnego obowiązku zgłaszania takiego przelewu do urzędu skarbowego. Jeżeli środki pochodzą ze sprzedaży dokonanej przed uzyskaniem polskiej rezydencji podatkowej, sam przelew na polskie konto nie powoduje powstania PIT.

Czy polski urząd skarbowy może zapytać o pochodzenie pieniędzy?

Tak. Urząd może pytać o źródło środków, zwłaszcza gdy zostaną przeznaczone na większy zakup w Polsce. Wtedy należy przedstawić dokumenty potwierdzające sprzedaż domu, przepływ pieniędzy i rezydencję podatkową w chwili transakcji.

Czy sprzedaż domu po przeprowadzce do Polski jest rozliczana tak samo?

Nie. Jeżeli przed sprzedażą podatnik stał się już polskim rezydentem podatkowym, trzeba sprawdzić polskie przepisy o sprzedaży nieruchomości, okres 5 lat, możliwość ulgi mieszkaniowej oraz postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Czy brak podatku w Wielkiej Brytanii oznacza automatycznie brak podatku w Polsce?

Nie zawsze. W opisanym wariancie brak polskiego podatku wynika przede wszystkim z tego, że sprzedaż następuje przed zmianą rezydencji podatkowej. Gdyby sprzedaż nastąpiła już po przeprowadzce do Polski, konieczna byłaby odrębna analiza.

Jak długo przechowywać dokumenty dotyczące sprzedaży?

Warto przechowywać je co najmniej przez okres, w którym mogą pojawić się pytania podatkowe lub bankowe dotyczące źródła środków. Przy dużych kwotach praktycznie warto zachować dokumenty dłużej, zwłaszcza jeśli pieniądze będą wykorzystane na zakup majątku w Polsce.

Podsumowanie

Jeżeli dom w Anglii zostanie sprzedany przed przeprowadzką do Polski, a w chwili sprzedaży są Państwo jeszcze brytyjskimi rezydentami podatkowymi, to dochodu z tej sprzedaży zasadniczo nie rozlicza się w Polsce. Późniejszy przelew środków na polskie konto nie jest nowym przychodem i sam w sobie nie powoduje obowiązku zapłaty PIT.

Najważniejsze jest udokumentowanie kolejności zdarzeń: sprzedaży, otrzymania pieniędzy i faktycznej zmiany rezydencji podatkowej. Jeżeli transakcja nastąpi już po przeniesieniu ośrodka interesów życiowych do Polski, skutki podatkowe mogą być inne i wymagają indywidualnej analizy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 08.12.2017 r., nr 0112-KDIL3-2.4011.313.2017.1.MK
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 04.09.2018 r., sygn. akt I SA/Gd 670/18

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.