Kategoria: Darowizna, umowa dożywocia

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można odwołać darowiznę po udokumentowaniu choroby psychicznej darczyńcy?

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2016-09-14

Czy można wycofać darowiznę mieszkania z 2010 roku z powodu udokumentowanej choroby psychicznej darczyńcy, uniemożliwiającej podejmowanie kroków prawnych zarówno wówczas, jak i obecnie? Nie poinformowano o tym notariusza podczas przygotowywania aktu darowizny.

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Uczciwe podejście do klienta, dziękuję. Z wyrazami szacunku.
Krzysztof, 69 lat, inż., emeryt.
Dobra i fachowa i zrozumiała odpowiedź.
Wiesław, 62 lata, fotograf
Bardzo szybka i treściwa odpowiedź
Sandra
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Muszę teraz czytać to \"ze zrozumieniem\".
Lena, sekretarka, 41 lat
Bardzo dziękuję
Barbara
Szybko i profesjonalnie. Dziękuję
Michał, socjolog, 45 lat
Po otrzymaniu wyceny pomyślałam - hmmm drogo. Jednakże szybko zmieniłam zdanie gdy tylko otrzymałam odpowiedz na moje pytanie. Odpowiedz szybka szczegółowa, czytelna i zrozumiała. Wątpliwości wyjaśniane błyskawicznie. Pani Kasiu dziękuje, pozdrawiam
Justyna
Jestem bardzo zadowolona, zaskoczona szybkością, ciesze się, że mogłam zadać pytania dodatkowe.
Małgorzata, 34 lata, biolog
Bardzo dziękuję za szybką konkretną odpowiedź. Jestem zadowolona z Państwa pomocy.
Małgorzata, nauczyciel, 57 lat
Szybka reakcja panelu eporady24 w sytuacji , gdzie odpowiedź na miliony pytań rodzących się w głowie a czas w danym momencie jest cenniejszy od sztabki złota :-) 
 
Barbara
Odpowiedź pojawiła się szybko i była wyczerpującą i spersonalizowana. Cena zaskakująco niska. Świetnie działający serwis, wygodne sposoby płatności, wszystko fantastycznie zorganizowane. Z góry wiadomo ile się zapłaci, więc nie ma obaw, że konsultacja będzie kosztowna. Każdemu polecam, zwłaszcza jak ktoś ceni sobie możliwość załatwiania spraw mejlowo i sprawnie.
Emilia, 25 lat, farmaceuta
Bardzo dziękuję za wyczerpująca odpowiedź:) pozdrawiam
Joanna, mgr ekonomii, 46 lat
Bardzo solidny i szybki serwis 7 dni w tygodniu, zwłaszcza dla kogoś kto przebywa za granica.
Artur
Wszystko super. Serdecznie polecam. Dziękuję za wyczerpującą poradę.
Marian, 61 lat
Wyczerpująca ocena. Bardzo szybka. Dobra cena.
Maria
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Jest ona dla mnie zrozumiała i czytelna. 
Barbara
Dziękuję za wyczerpującą informacje i krótki czas oczekiwania na odpowiedź co często ma istotne znaczenie. 
Wiesław, lekarz, 58 lat
Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek

Zgodnie z art. 82 Kodeksu cywilnego nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

Na taką okoliczność można się powołać w każdym czasie – nie ma terminu, którego upływ sanowałby tak złożone oświadczenie woli.

Pod względem procesowym powołanie się na nieważność oświadczenia woli nie nastąpi w procesie o cofnięcie darowizny, jak to Pan nazwał w pytaniu (taki proces może być spowodowany rażącą niewdzięcznością obdarowanego i wymaga zupełnie innych przesłanek), ale w procesie o ustalenie nieważności czynności prawnej (art. 189 kodeksu postępowania cywilnego) – proces taki może zainicjować każdy, kto ma w tym interes prawny. Przy czym to ta osoba, która powołuje się na okoliczność złożenia oświadczenia woli w stanie wyłączającym świadome i swobodne wyrażenie woli, powinna ten fakt udowodnić (art. 6 Kodeksu cywilnego, art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego).

Zatem jeżeli co do darczyńcy występowała w momencie podpisywania aktu darowizny okoliczność stanu wyłączającego świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, każdy, kto ma w tym interes prawny (np. jego spadkobierca) może wystąpić do sądu o ustalenie, iż taka czynność jest nieważna. Powinien jednak wskazać dowody, że rzeczywiście tak było.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Rozważmy jednak szczegółowo, kiedy można powołać się na art. 82 Kodeksu cywilnego. Podkreśla się, że do jego zastosowania nie wystarczy stan ograniczający świadomość lub swobodę – musi to być stan, który je wyłącza. „Działanie z częściowym rozeznaniem nie stanowi więc prawnie doniosłej wady oświadczenia woli, w rozumieniu komentowanego przepisu [tak: Strzebińczyk, Komentarz do art. 82 k. c., teza 2, red. E. Gniewek. A. Jedliński, (w:() A. Kidyba (red.), KC. Komentarz, s. 504 jest jednak zdania, że do zaistnienia omawianej wady wystarczy „znaczne”, choć częściowe tylko wyłączenie świadomości].

Brak świadomości charakteryzuje się brakiem rozeznania, niemożnością zrozumienia posunięć własnych lub też innych osób, niezdawaniem sobie sprawy ze znaczenia własnego postępowania, niemożnością dokonania przez składającego oceny znaczenia złożonego oświadczenia (tak np. Lewaszkiewicz-Petrykowska, Wady, s. 42–43).

W orzecznictwie wskazuje się, że przyczynę takich stanów mogą stanowić pourazowe zaburzenia psychiczne, psychozy, stany depresyjne lub maniakalne, uwiąd starczy, alkoholizm, narkomania oraz długotrwała obłożna chorobę (por. uchwały SN z 7.8.1970 r., sygn. akt III CZP 49/70, OSN 1971, Nr 3, poz. 42; orz. z 2.9.1948 r., PoC 188/48, niepubl.; z 22.10.1975 r., sygn. akt V PRN 4/75, OSNAPiUS 1976, Nr 5, poz. 90). Przy czym oświadczenie woli złożone przez chorego psychicznie w tzw. przebłysku świadomości (łac. lucidum intervallum) będzie ważne z punktu widzenia art. 82 Kodeksu cywilnego. Powyższe rozważania nie odnoszą się do złożenia oświadczenia przez osobę ubezwłasnowolnioną, które z powodu jej braku zdolności do czynności prawnych nie będzie ważne.

„Stwierdzenie depresji istniejącej u strony czynności prawnej nie przemawia automatycznie za nieważnością złożonego przez nią oświadczenia woli. Konieczne jest do takiego ustalenia wykazanie, że strona umowy była w czasie składania oświadczenia woli w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli” (wyrok SA w Gdańsku z 9.3.2011 r., sygn. akt I ACA 1506/10, Legalis).

Przy chorobie psychicznej trzeba zatem rozeznać przy pomocy biegłych lekarzy, czy dany rodzaj choroby jest równoznaczny z permamentnym brakiem świadomości podejmowanych decyzji. Jeśli nie – trzeba zbadać, czy w chwili składania oświadczenia woli darczyńca znajdował się w stanie, który umożliwił mu swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

W podanym przypadku zatem to biegły musiałby zbadać, czy choroba psychiczna, co do której posiada Pan dokumentację, jest chorobą, która stale wyłącza stan świadomości i swobody, czy też mogą istnieć tzw. przebłyski świadomości. W tym drugim przypadku trzeba by wszelkimi środkami dowodowymi (np. za pomocą świadków) wykazać, że akt darowizny nie był podjęty w takim przebłysku świadomości. Z pewnością okoliczność, iż notariusz nie rozeznał, że taki stan następuje, przemawiała by przeciwko Panu. Jeśli jednak biegły i inne środki dowodowe wykażą, że taki stan istniał, sama okoliczność zawarcia umowy przed notariuszem, który nie zauważył choroby, nie będzie miała istotnego znaczenia.

Podsumowując – można stwierdzić nieważność aktu darowizny z 2010 r., który został podjęty przez darczyńcę chorującego psychicznie, o ile zostanie dowiedzione, że ta choroba w momencie podejmowania czynności uniemożliwiała świadome i swobodne wyrażenie woli i podjęcie decyzji.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy dożywocie można uznać za darowiznę?

Po śmierci ojca sąd podzielił 1/2 własności po 1/8 części dla: matki, brata i dla mnie. Później matka zapisała umową dożywocia 1/2 swojej własności dla mojego brata zamieszkującego w tym samym domu. Umowa tego typu została spisana, by uniknąć zachowku. Brat ma ponosić koszty utrzymania itd. Ale tak nie jest. Matka płaci za wszystko. Czy dożywocie można uznać za darowiznę i dochodzić od brata zachowku?

Jaką formę przeniesienia własności wybrać?

Moja mama chce przepisać mi dom, który po śmierci ojca stał się jej wyłączną własnością, ponieważ ja moja siostra i dwóch braci zgodnie zrzekliśmy się spadku po ojcu na rzecz mamy. Rodzeństwo zdecydowało, że skoro ja mieszkam i opiekuję się mamą, która ma 82 lata, to mi należy się dom. Wobec tego jaką formę przepisania domu wybrać – darowiznę czy dom w zamian za opiekę? Co będzie korzystniejsze i tańsze?

Jaka jest lepsza opcja przekazania mieszkania?

Mam mieszkanie, które chcę przekazać jako darowiznę wnukowi żony z drugiego małżeństwa. Chciałbym, by miał zastrzeżoną sprzedaż oraz dożywocie dla syna żony. Wnuk mógłby to mieszkanie zająć lub sprzedać dopiero po śmierci syna. Czy lepszą opcją jest napisanie testamentu?

Jak cofnąć darowiznę wobec synowej?

6 lat temu darowałem synowi i synowej działkę z domem. Obecnie synowa założyła sprawę rozwodową. Jakie działanie mam podjąć, aby cofnąć darowiznę wobec synowej?

Roszczenie o rozwiązanie umowy o dożywocie

W zamian za dożywocie 18 lat temu dziadkowie przepisali swój majątek, tj. gospodarstwo rolne i dom, na najmłodszą córkę. Reszta rodzeństwa, czyli brat i siostra (moja mama) nie sprzeciwiali się temu. Problem w tym, że ciotka kilka lat później wyjechała z kraju i od 8 lat nawet rodziców nie odwiedziła. Tak więc dziadkami i całym gospodarstwem zajmuje się moja mama. Tymczasem dziadkowie do tej pory opłacają za ciotkę składki KRUS, czyli właściwie moja mama pracuje na jej emeryturę. Dziadkowie podupadli na zdrowiu, mama też nie ma tyle sił co dawniej, a przecież zostawić bez opieki ich i gospodarstwa nie może. W związku z tym mam pytanie: czy mama może wnieść pozew do sądu o odebranie majątku ciotce na jej rzecz, a także wpłaconych składek KRUS, od momentu kiedy wyjechała?

Darowizna dla brata i bratowej gospodarstwa, ich rozwód i należność dla siostry

W 2008 r. brat i bratowa dostali od moich rodziców w obecności notariusza darowiznę gospodarstwa rolnego wraz z budynkami gospodarczymi. W akcie notarialnym zapisano opiekę dla jednego z rodziców w razie śmierci któregoś z nich. W 2009 r. zmarł ojciec i po roku brat z bratową sprzedali wszystko, kupili pokój z kuchnią. w którym obecnie mieszka moja mama. Niedawno brat wniósł pozew o rozwód. Czy mogę jako córka upomnieć się o część darowizny bratowej już po rozwodzie?

Czy mogę cofnąć darowiznę mieszkania?

Rok temu przepisałem siostrze w formie darowizny mieszkanie. W tym mieszkaniu rodzice mają zapisaną służebność. Siostra z mamą często się kłócą – aż interweniuje policja. Czy mogę cofnąć darowiznę mieszkania?

Cofnięcie darowizny zawartej dla pozoru

Czy można unieważnić akt notarialny darowizny nieruchomości dziecku, jeżeli darujący rodzic przyzna, że darowizna ta była dla pozoru, miała na celu uniknięcie egzekucji skarbowej i komorniczej? Od momentu darowizny upłynęło 5 lat.



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »