Kategoria: Darowizna, umowa dożywocia

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wezwanie do zwrotu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 2017-12-25

W 2009 r. rodzice darowali mi aktem notarialnym cztery działki budowlane. Na jednej z nich wybudowaliśmy wraz z małżonką dom, w którym mieszkamy, dwie działki sprzedaliśmy, a jedna nam została. W tym roku ojciec odbiera nam aktem notarialnym tę działkę, jako powód podając naszą rażącą niewdzięczność, z czym się nie zgadzamy. Wzywa jednocześnie nas jako obdarowanych do zwrotu udziału we własności pozostałych. Co w tej sytuacji powinniśmy zrobić? Mamy w przyszłym tygodniu zgłosić się do notariusza i oddać akt darowizny. Matka nie żyje. Czy ojciec ma prawo żądać zwrotu swojej części z niesprzedanej działki? Jeżeli tak, czy może także żądać swojej części za działki sprzedane i za działkę, na której wybudowaliśmy dom?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Uczciwe podejście do klienta, dziękuję. Z wyrazami szacunku.
Krzysztof, 69 lat, inż., emeryt.
Dobra i fachowa i zrozumiała odpowiedź.
Wiesław, 62 lata, fotograf
Bardzo szybka i treściwa odpowiedź
Sandra
Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Muszę teraz czytać to \"ze zrozumieniem\".
Lena, sekretarka, 41 lat
Bardzo dziękuję
Barbara
Szybko i profesjonalnie. Dziękuję
Michał, socjolog, 45 lat
Po otrzymaniu wyceny pomyślałam - hmmm drogo. Jednakże szybko zmieniłam zdanie gdy tylko otrzymałam odpowiedz na moje pytanie. Odpowiedz szybka szczegółowa, czytelna i zrozumiała. Wątpliwości wyjaśniane błyskawicznie. Pani Kasiu dziękuje, pozdrawiam
Justyna
Jestem bardzo zadowolona, zaskoczona szybkością, ciesze się, że mogłam zadać pytania dodatkowe.
Małgorzata, 34 lata, biolog
Bardzo dziękuję za szybką konkretną odpowiedź. Jestem zadowolona z Państwa pomocy.
Małgorzata, nauczyciel, 57 lat
Szybka reakcja panelu eporady24 w sytuacji , gdzie odpowiedź na miliony pytań rodzących się w głowie a czas w danym momencie jest cenniejszy od sztabki złota :-) 
 
Barbara
Odpowiedź pojawiła się szybko i była wyczerpującą i spersonalizowana. Cena zaskakująco niska. Świetnie działający serwis, wygodne sposoby płatności, wszystko fantastycznie zorganizowane. Z góry wiadomo ile się zapłaci, więc nie ma obaw, że konsultacja będzie kosztowna. Każdemu polecam, zwłaszcza jak ktoś ceni sobie możliwość załatwiania spraw mejlowo i sprawnie.
Emilia, 25 lat, farmaceuta
Bardzo dziękuję za wyczerpująca odpowiedź:) pozdrawiam
Joanna, mgr ekonomii, 46 lat
Bardzo solidny i szybki serwis 7 dni w tygodniu, zwłaszcza dla kogoś kto przebywa za granica.
Artur
Wszystko super. Serdecznie polecam. Dziękuję za wyczerpującą poradę.
Marian, 61 lat
Wyczerpująca ocena. Bardzo szybka. Dobra cena.
Maria
Dziękuję za szybką i wyczerpującą odpowiedź. Jest ona dla mnie zrozumiała i czytelna. 
Barbara
Dziękuję za wyczerpującą informacje i krótki czas oczekiwania na odpowiedź co często ma istotne znaczenie. 
Wiesław, lekarz, 58 lat
Opinia jest bardzo wyczerpująca, dokładna, obszerna, a prawnik wykazał się doskonałą znajomością psychiki i wczuł się w sytuację klienta. W analizie otrzymałam odpowiedzi nawet na niezadane jeszcze pytania. Odpowiedź na zapytanie otrzymałam bardzo szybko. Bardzo dziękuję i polecam tę formę porad prawnych.
Magdalena, 58 lat, nauczyciel
Profesjonalnie i szybko i niedrogo. 
Teresa, 60 lat
Polecam bardzo pomocna strona.
Adam, fizjoterapeuta, 28 lat
Bardzo dziękuję za bardzo szybką i klarowną odpowiedź. Szkoda, że przepisy prawa, w opisanej sytuacji, nie ujmują problemu na tyle jednoznacznie, że mógłbym mieć pewność jak sprawy się potoczą. 
Wojciech, elektronik, 72 lata
Odpowiedzi są wyczerpujące. Polecam
Małgorzata, 56 lat
Wszechstronna analiza problemu, wysoki poziom wiedzy eksperckiej, dostępność usługi także w dni ustawowo wolne od pracy
Jacek, przesiębiorca
Szybko. Sprawnie. Wyczerpująco.
Krzysztof
W moim przekonaniu podawanie art i paragrafów w danej sprawie bardzo dobrze objaśnia sprawę bo można się na nie powołać. Po za tym otrzymałam wskazowki o moich prawach i jak mogę wpływać na przebieg swojej sprawy.
Genowefa
Bardzo dziękuję po raz kolejny za profesjonalną pomoc i cierpliwość.
Przemysław
Dziękuję za wyczerpujacą odpowiedz, która bardzo pomogła.
Anna
Dziękuję za szybką, wyczerpującą odpowiedź na nurtujące mnie wątpliwości. Korzystałam już z usług Państwa Firmy jestem bardzo usatysfakcjonowana. Polecam Państwa usługi .
Halina, ekonomista
Jak dla mnie usługa została wykonana z prawdziwym profesjonalizmem i bardzo po ludzku. Nie czułam się jak petent tylko jak człowiek któremu poświęcono czasu tyle ile potrzebowałam. Informacje zostały przekazane w sposób przystępny, jasny i cierpliwy. 
Dorota, ekonomista, 62 lata
Jestem pod dużym wrażeniem. Wiedza, duży wkład pracy, cena - bardzo uczciwe. 
Jacek

Uzasadniając to rażącą niewdzięcznością z Państwa strony, ojciec złożył oświadczenie o odwołaniu darowizny. Zgodnie z art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – darowiznę można odwołać, jeśli po stronie obdarowanego nastąpiła rażąca niewdzięczność. Trzeba to zrobić w terminie jednego roku od dowiedzenia się o tej niewdzięczności (jeśli rażąca niewdzięczność cały czas trwa, ten termin nie upływa). Rażąca niewdzięczność jest kwestią ocenną. Kryteria tej oceny możemy odnaleźć w orzecznictwie sądów. Jednak ostatecznie zawsze to konkretny sąd będzie rozważał, czy do rażącej niewdzięczności doszło. Wspomnę, że sądy bardzo rzadko orzekają o zwrocie przedmiotu darowizny, bowiem rzadko dochodzi do rzeczywiście rażącej niewdzięczności. Państwo mogą zatem podważać, że do takiej rażącej niewdzięczności doszło i nie stawić się u notariusza. Wtedy ojciec może wnieść sprawę do sądu i to sąd będzie oceniał, czy mamy do czynienia z rażącą niewdzięcznością. Rażącą niewdzięcznością wykazuje się ktoś, kto kieruje przeciwko darczyńcy świadomie i z nieprzyjaznym zamiarze zachowanie wyrządzające krzywdę. Takim jest np. poniżanie godności osobistej, odmówienie pomocy w chorobie, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia i ciężkie znieważenia (II CSK 68/2010).

Jeśli do rażącej niewdzięczności nie doszło, sąd oddali powództwo ojca i oświadczenie o odwołaniu darowizny będzie nieskuteczne.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Państwo, jak rozumiem, aktualnie nie podważają, iż doszło do rażącej niewdzięczności i chcą udać się do notariusza i zawrzeć umowę o zwrotnym przeniesieniu własności.

Zgodnie z art. 898 § 2:

„§  2. Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu.”

Na mocy art. 406 K.c.:

„Art. 406. Obowiązek wydania korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian tej korzyści albo jako naprawienie szkody.”

W Państwa przypadku odwołanie darowizny co do sprzedanych już działek skutkować będzie tym, że ojciec nie będzie mógł żądać od Państwa zwrotu tychże działek, ale będzie mógł żądać zapłaty kwoty, którą Państwo uzyskali z tytułu sprzedaży (jeśli ojciec darował udział, kwoty odpowiadającej temu udziałowi).

Na mocy art. 408 K.c.:

Art. 408. § 1. Zobowiązany do wydania korzyści może żądać zwrotu nakładów koniecznych o tyle, o ile nie znalazły pokrycia w użytku, który z nich osiągnął. Zwrotu innych nakładów może żądać o tyle, o ile zwiększają wartość korzyści w chwili jej wydania; może jednak zabrać te nakłady, przywracając stan poprzedni.

§ 2. Kto czyniąc nakłady wiedział, że korzyść mu się nie należy, ten może żądać zwrotu nakładów tylko o tyle, o ile zwiększają wartość korzyści w chwili jej wydania.

§ 3. Jeżeli żądający wydania korzyści jest zobowiązany do zwrotu nakładów, sąd może zamiast wydania korzyści w naturze nakazać zwrot jej wartości w pieniądzu z odliczeniem wartości nakładów, które żądający byłby obowiązany zwrócić.”

Ojciec może zatem żądać udziału w działce, na której wybudowali Państwo dom. Państwo jednak mogą w takim przypadku żądać rozliczenia nakładów, jakie ponieśli na wybudowanie domu (a konkretniej – zwrotu połowy wartości samego domu, bez działki). Sąd przy tym może wzajemne kompensaty rozliczyć w pieniądzu.

Dodatkowo przywołam w odpowiedzi jeszcze wyrok SN, wedle którego gdyby wartość działki była znacznie niższa niż wartość domu, ojciec nie mógłby żądać zwrotu działki, a tylko rozliczenia pieniężnego. Jednakże takie dokonanie rozliczenia może nastąpić tylko, jeśli Państwo zgłoszą takie żądanie albo przed notariuszem, albo – jeśli nie dojdzie do zgody w takim rozliczeniu – przed sądem:

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1987 r., III CRN 152/87 (OSNC 1988/12/178):

„TEZA

1. Jeżeli wartość nakładów dokonanych na darowanej nieruchomości przekracza znacznie wartość przedmiotu darowizny w postaci nieruchomości, a darowizna została skutecznie odwołana, brak jest z reguły podstaw do orzeczenia przez sąd o przeniesieniu własności darowanej uprzednio nieruchomości z powrotem na darczyńcę. W takim wypadku darczyńca może dochodzić roszczeń z tytułu równowartości przedmiotu darowizny, a uprzednio obdarowany zatrzymuje własność nieruchomości w naturze wraz z dokonanymi przez siebie nakładami.

2. O przewidzianym w art. 408 § 3 K.c. nakazaniu przez sąd zamiast wydania korzyści w naturze – zwrotu jej wartości w pieniądzu z odliczeniem wartości nakładów, które żądający byłby obowiązany zwrócić, niedopuszczalne jest orzekanie z urzędu, bez zgłoszonego przez stronę lub strony odpowiedniego żądania procesowego. Dotyczy to także wypadku, gdy wartość nakładów znacznie przewyższa wartość nieruchomości.”

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z darowizną lub umową dożywocia?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Czy w umowie dożywocia można przekazać dziecku część nieruchomości?

Czy w umowie dożywocia mogę przekazać córce 1/3 posiadanej przeze mnie nieruchomości?

Darowizna od osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego

Otrzymałam darowiznę w wysokości 30 000 EUR od osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego (tym samym nie posiada również numeru PESEL). Którą deklarację powinnam wypełnić (SD-Z2?), do którego urzędu (zamieszkania czy zameldowania – są inne), jak wyliczyć kwotę (związku z przeliczeniem EUR na złotówki) i jak rozwiązać problem braku numeru PESEL i NIP?

Odwołanie darowizny za zgodą obdarowanego

Mam pytanie dotyczące darowizny w rodzinie. Czy siostra, która darowała bratu większą sumę pieniędzy, może ją odwołać, jeśli pieniądze już zostały przekazane przelewem bankowym? Brat się na to zgadza.

Odwołanie umowy dożywocia

Córka ma podpisaną ze swoim ojcem umowę dożywocia, czyli zapewnia mu opiekę w zamian za udziały w nieruchomości. Aktualnie ojciec wymaga specjalistycznego leczenia, które jest bardzo kosztowne (kilka tysięcy złotych miesięcznie). Córka zarabia najniższą krajową, więc nie ma szans na to, aby ze swoich dochodów sfinansowała leczenie ojca. Czy w tej sytuacji córka może wystąpić do sądu o odwołanie umowy dożywocia?

Przekazanie mieszkania za opiekę

Osoba, którą opiekuje się od lat moja mama, chce jej przekazać mieszkanie za opiekę. To starsza pani, która ma w tej chwili 96 lat. Nie ma żadnej rodziny, wszyscy jej bliscy dawno pomarli. Mieszkanie przez czterdzieści lat miało status mieszkania spółdzielczego. W tej chwili jest już przekształcone w mieszkanie własnościowe. Moje pytanie dotyczy formy przekazania tej nieruchomości. Mama jest już emerytką i jej oszczędności nie należą do olbrzymich. Czy najlepiej przekazać nieruchomość w formie darowizny, zapisać w testamencie, czy też nabyć w drodze kupna? Mieszkanie ma 35 m2 i od bardzo dawna nie było remontowane.

Darowizna nieruchomości przed zaciągnięciem kredytu

Przed kilkoma laty poręczyłam bliskiej osobie kredyt. Jeszcze wcześniej (kilka lat przed podpisaniem umowy o kredyt) osoba ta darowała mi nieruchomość. Przed rokiem tę nieruchomość ja podarowałam mężowi, a on ją sprzedał. Okazało się ostatnio, że mój darczyńca nie jest w stanie spłacać kredytu. Czy komornik ma prawo kwestionować umowę sprzedaży nieruchomości przeprowadzoną przez mojego męża?

Darowizna samochodu córce

Mąż w ramach prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej nabył 5 lat temu samochód. Teraz samochód ten wycofał z działalności i chciałby przekazać go w darowiźnie córce. Z mężem nie mamy podpisanej intercyzy. Czy darowizna samochodu córce powinna pochodzić od obydwojga rodziców, czy cały samochód może w darowiźnie dać tylko mój mąż?

Brat nie rozliczył się z rodzeństwem, pomimo polecenia darczyńcy

Mama przekazała w formie darowizny w 2014 r. dom, w którym do tej pory mieszka, jednemu z dzieci, pomijając resztę rodzeństwa. Obdarowany brat wymógł na mamie, aby zachowała to w tajemnicy. Nasz ojciec zmarł 20 lat temu, nie zostało po nim przeprowadzone postępowanie spadkowe. Czy po takim czasie należy się rekompensata od brata dla reszty rodzeństwa (minęło 5 lat od dnia darowizny oraz 20 lat po śmierci ojca)? Mama żałuje tej darowizny i czuję się oszukana przez brata, który wprowadzi ją w błąd, zapewniając, że rozliczy się z resztą rodzeństwa. W księdze wieczystej figuruje tylko mama, bo zakupiła działkę, na której stoi dom rodzinny, jeszcze przed ślubem z tatą.



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »