Kategoria obejmuje sprawy dotyczące własności i współwłasności nieruchomości, ich sprzedaży i zakupu, stanu prawnego, ksiąg wieczystych, posiadania oraz sporów między właścicielami i innymi osobami. Materiały pomagają ocenić ryzyka związane z nieruchomością i wyjaśniają, jakie działania prawne można podjąć w konkretnej sytuacji.
Możesz skorzystać z odpłatnej porady prawnej online, zlecić analizę dokumentów lub stanu prawnego oraz przygotowanie pisma, wniosku albo innego dokumentu w sprawie.
Mieszkanie kupione przez córkę przed ślubem co do zasady pozostaje jej majątkiem osobistym. Sam ślub nie daje mężowi udziału we własności ani prawa do sprzedaży, wynajęcia czy obciążenia lokalu. Inaczej można rozliczać raty kredytu, remonty i inne nakłady ponoszone po...
Jeżeli budynek stoi od lat bez formalnego zakończenia budowy, trzeba najpierw ustalić, czy inwestycja była prowadzona na podstawie pozwolenia czy zgłoszenia oraz czy uprawnienie do budowy nie wygasło. Śmierć kierownika i pusty dziennik budowy nie zamykają drogi do odbioru, ale...
Jeżeli przed sprzedażą nieruchomości wiesz, że ogrodzenie nie pokrywa się z granicą geodezyjną, nie warto tego przemilczać. Nawet 10 cm przesunięcia może mieć znaczenie, bo nie istnieje ogólna prawna tolerancja pozwalająca zajmować cudzy grunt. Najbezpieczniej ustalić...
Współwłaściciel może rozporządzać swoim udziałem, ale nie zawsze może samodzielnie oddać do używania konkretną część wspólnej działki lub domu. Dzierżawa na 25 lat zwykle będzie traktowana jako czynność przekraczająca zwykły zarząd, jeżeli ma wpływ na korzystanie z...
Wydzierżawienie fragmentu działki objętej współwłasnością ułamkową co do zasady wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, jeżeli taka dzierżawa przekracza zwykły zarząd rzeczą wspólną. Sama większość udziałów ani uchwała większości właścicieli zwykle nie...
W małej wspólnocie mieszkaniowej remont dachu dotyczy nieruchomości wspólnej, więc o zgodzie i kosztach decydują przede wszystkim przepisy o współwłasności. Sama odmowa większościowego współwłaściciela nie zawsze kończy sprawę, zwłaszcza gdy dach wymaga pilnej...
Adaptacja stodoły na garaż, warsztat lub magazyn może być legalna tylko wtedy, gdy jest zgodna z planem miejscowym, przepisami budowlanymi, przeciwpożarowymi oraz nie narusza praw sąsiadów. W praktyce warto sprawdzić, czy sąsiad zgłosił zmianę sposobu użytkowania, czy...
Dopisanie dziecka do umowy najmu mieszkania komunalnego nie następuje automatycznie. Co do zasady wymaga zgody gminy jako wynajmującego oraz zgodności z lokalnymi zasadami wynajmowania lokali. Sam meldunek dziecka w lokalu nie daje mu statusu najemcy. Inaczej wygląda sytuacja po...
Dzierżawca działki pod garaż blaszany nie ma automatycznie prawa pierwokupu gruntu. Takie prawo musi wynikać z umowy albo z konkretnego przepisu ustawy. Przy sprzedaży działki trzeba sprawdzić przede wszystkim treść umów z użytkownikami garaży, charakter gruntu oraz to, czy...
Dom wybudowany na działce teściów co do zasady należy do właścicieli gruntu, nawet jeżeli pozwolenie na budowę, kredyt i faktyczne koszty były po stronie małżonków. Najbezpieczniejsze rozwiązanie to uporządkowanie stanu prawnego przez podział nieruchomości albo darowiznę...
Fragment korytarza lub klatki schodowej co do zasady jest częścią nieruchomości wspólnej. Samo postawienie ścianki działowej i faktyczne korzystanie z 1,9 m 2 nie powoduje nabycia własności ani nie pozwala samodzielnie żądać zniesienia współwłasności tej...
Sprzedaż lokalu kupionego od dewelopera przed wpisem własności do księgi wieczystej zwykle nie oznacza jeszcze sprzedaży samego lokalu, lecz zbycie ekspektatywy prawa odrębnej własności. Kluczowe są: złożony wniosek wieczystoksięgowy, forma aktu notarialnego, analiza...
Zakup udziału w działce jest możliwy nawet wtedy, gdy drugi współwłaściciel nie zgadza się na sprzedaż całej nieruchomości. Po nabyciu udziału nie stają się Państwo jednak właścicielami konkretnego pasa gruntu, lecz współwłaścicielami całej działki. Jeżeli nie...
Jeżeli sąsiad przestawia ogrodzenie w sporną granicę bez skutecznego rozgraniczenia i bez jasnej dokumentacji geodezyjnej, nie oznacza to automatycznie, że jego działanie jest legalne. Trzeba szybko zabezpieczyć dowody, sprawdzić dokumenty w geodezji i rozważyć pozew o ochronę...
Jeżeli współwłaściciele nie zgadzają się na sprzedaż całej nieruchomości, nie oznacza to, że trzeba bezterminowo pozostawać we współwłasności. Właściciel udziału może rozważyć sprzedaż własnego udziału, żądanie zniesienia współwłasności albo dochodzenie...
Podwyżka czynszu ponad 3% wartości odtworzeniowej lokalu jest możliwa, ale wymaga zachowania ustawowej procedury i – w razie żądania lokatora – przedstawienia pisemnego uzasadnienia oraz kalkulacji. W artykule wyjaśniamy, jak liczyć zwrot kapitału, kiedy znaczenie ma stan...
Jeżeli mieszkanie spółdzielcze było przydzielone w trakcie pierwszego małżeństwa, a następnie przekształcone podczas drugiego, trzeba oddzielnie ustalić prawa wynikające z obu wspólności majątkowych. W praktyce najczęściej konieczne jest sprawdzenie dokumentów w...
Jeżeli po odbiorze mieszkania woda zalega na miejscach postojowych albo zalewa schowek, problem może stanowić wadę fizyczną nieruchomości. Decydujące jest nie samo określenie posadzki jako bezspadkowej, lecz to, czy garaż nadaje się do normalnego korzystania i czy wykonano go zgodnie...
Wyprowadzka z mieszkania komunalnego wykupionego z bonifikatą nie zawsze automatycznie oznacza obowiązek jej zwrotu. Kluczowe jest to, czy w okresie ochronnym lokal został zbyty albo wykorzystany na cel inny niż mieszkaniowy. Jeżeli w lokalu nadal mieszkają rodzice właściciela, a...
Najemca lokalu komunalnego może przyjąć darowiznę mieszkania, ale taka decyzja może mieć wpływ na dalsze prawo do lokalu z gminy. Kluczowe jest to, gdzie znajduje się darowane mieszkanie, czy można z niego realnie korzystać i czy spełnia warunki lokalu zamiennego. W artykule...
Przy zakupie lokalu usługowego na wynajem trzeba porównać nie tylko stawkę PIT, ale też możliwość rozliczania kosztów, amortyzacji, VAT oraz skutki późniejszej sprzedaży. W działalności gospodarczej można zwykle rozliczać koszty i amortyzować lokal użytkowy, natomiast...
Usunięcie samosiejek z działki rolnej może korzystać ze zwolnienia, jeżeli rzeczywistym celem jest przywrócenie nieużytkowanego gruntu do użytkowania rolniczego. Status właściciela jako rolnika nie jest jedynym kryterium, ale trzeba umieć wykazać rolniczy cel prac. Jeżeli...
Jeżeli słup energetyczny na prywatnej działce został ponownie podłączony do sieci bez zgody właściciela i bez wykazania tytułu prawnego, właściciel może żądać wyjaśnień, zaprzestania naruszeń, przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz wynagrodzenia za korzystanie z...
Spłata większej części kredytu za wspólne mieszkanie nie powoduje automatycznej zmiany udziałów wpisanych w akcie notarialnym i księdze wieczystej. Może natomiast uzasadniać roszczenie o zwrot odpowiedniej części pieniędzy. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest umowa...
Jeżeli płot stoi w tym samym miejscu od kilkudziesięciu lat, sama mapa pokazana przez sąsiada zwykle nie wystarcza do żądania jego natychmiastowego przesunięcia. Trzeba ustalić przebieg granicy w odpowiednim postępowaniu, a w sprawie może mieć znaczenie także zasiedzenie spornego...
Sąsiad nie staje się właścicielem pasa podwórka tylko dlatego, że znajduje się on przy jego części budynku. Jeżeli podwórko jest współwłasnością, każdy współwłaściciel musi korzystać z niego tak, aby nie wyłączać ani nadmiernie nie ograniczać praw...
Wybicie nowych drzwi tarasowych w ścianie zewnętrznej domu jednorodzinnego najczęściej jest przebudową wymagającą zgłoszenia, zwłaszcza gdy ingeruje w ścianę nośną albo element konstrukcyjny budynku. Projektu takiego otworu nie powinno się przygotowywać samodzielnie bez...
Wadliwa wentylacja w lokalu kupionym od dewelopera może być wadą fizyczną mieszkania albo wadą części wspólnej budynku. Właściciel powinien zebrać dowody, zgłosić roszczenia pisemnie i pilnować terminów rękojmi. Nie obniża się tu czynszu, bo właściciel lokalu nie...
Najem mieszkania komunalnego po śmierci rodzica nie jest spadkiem, lecz wynika z przepisów o wstąpieniu w stosunek najmu. Jeżeli kilka osób jest formalnie współnajemcami, gmina może wymagać ich udziału albo rezygnacji przed sprzedażą lokalu. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Większy udział we współwłasności domu nie oznacza automatycznego prawa do samodzielnego decydowania o piwnicy ani do wyłączenia drugiego współwłaściciela z korzystania z części wspólnych. Jeśli nie ma zgody co do podziału sutereny, można żądać sądowego ustalenia...
Jeżeli dom powstaje na działce należącej wyłącznie do partnera, co do zasady właścicielem nieruchomości i budynku jest partner. Samo finansowanie budowy nie daje automatycznie udziału we własności. Najprostszym sposobem uzyskania prawa do działki i domu jest przeniesienie...
Jeżeli działka została darowana żonie przed budową domu, co do zasady należy do jej majątku osobistego. Dom trwale związany z gruntem zwykle dzieli los prawny działki, więc drugi małżonek nie staje się automatycznie współwłaścicielem nieruchomości. Przy podziale...
Obywatelka USA może kupić mieszkanie w Polsce, ale przy lokalu mieszkalnym często nie będzie potrzebowała zezwolenia MSWiA. Inaczej może być przy domu, gruncie, udziale w nieruchomości albo lokalu położonym w strefie nadgranicznej. Wspólny zakup z małżonkiem i finansowanie...
Posiadanie innej nieruchomości może uniemożliwić wykup mieszkania komunalnego z bonifikatą, jeżeli taki warunek wynika z uchwały rady gminy albo zasad sprzedaży lokali w danej gminie. Przeniesienie nieruchomości na członka rodziny lub do spółki z o.o. nie jest rozwiązaniem...
Altana na działce ROD musi spełniać wymogi ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, a jednocześnie być zgodna z regulaminem i planem zagospodarowania konkretnego ogrodu. Jeżeli zarząd kwestionuje lokalizację altany, powinien wskazać konkretną podstawę: zapis regulaminu,...
Dorosły syn zameldowany w domu rodziców nie nabywa przez sam meldunek prawa do mieszkania. Jeżeli przebywa w domu za zgodą właścicieli, najczęściej chodzi o nieodpłatne użyczenie, które można zakończyć. W praktyce należy najpierw cofnąć zgodę na dalsze zamieszkiwanie i...
Jeżeli współwłaściciel samowolnie zajmuje strych, ogród, piwnicę albo inną część wspólną nieruchomości i wyłącza pozostałych z korzystania, może naruszać ich uprawnienia wynikające z Kodeksu cywilnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy można żądać dopuszczenia do...
Przy jednym wodomierzu dla dwóch lokali zakład wodociągowy zwykle rozlicza odbiorcę zgodnie z umową i wskazaniem licznika głównego. Spór o to, ile ma zapłacić każdy mieszkaniec, trzeba wtedy rozwiązać między właścicielami lub użytkownikami lokali. Jeżeli nie da się...
Wynajęcie całego mieszkania, którego współwłaścicielem jest osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, zwykle wymaga ostrożności i uzyskania zgody sądu opiekuńczego na działanie opiekuna w imieniu tej osoby. Sama zgoda dwóch z trzech współwłaścicieli może nie wystarczyć,...
Jeżeli sąsiad buduje przy granicy, której przebieg jest sporny albo znaki graniczne zaginęły, trzeba szybko zabezpieczyć dokumenty, ustalić stan prawny i rozważyć rozgraniczenie albo wznowienie znaków granicznych. W praktyce warto działać równolegle: wobec inwestora,...
Spadkobierca partycypacji w TBS przejmuje przede wszystkim prawa majątkowe z umowy, w szczególności roszczenie o rozliczenie wkładu. Nie oznacza to jednak automatycznego prawa do samodzielnego wskazania dowolnego nowego najemcy. O tym, czy można zaproponować nowego najemcę,...
Wpis komorniczy albo hipoteka przymusowa w księdze wieczystej może utrudnić sprzedaż mieszkania, zwłaszcza gdy dotyczy długu alimentacyjnego współwłaściciela. Najpierw trzeba ustalić rodzaj wpisu, sygnaturę sprawy i wierzyciela, a dopiero potem planować spłatę oraz wykreślenie...
Nie ma jednego ogólnego przepisu, który zawsze określa minimalną odległość sadzenia drzew od budynku mieszkalnego. Nie oznacza to jednak, że właściciel domu jest bezbronny, gdy nasadzenia gminy lub sąsiada powodują nadmierne zacienienie, ograniczają dostęp światła albo realnie...
Współwłaściciel domu musi zasadniczo uczestniczyć w kosztach utrzymania nieruchomości proporcjonalnie do swojego udziału, nawet jeżeli na co dzień w niej nie mieszka. Nie oznacza to jednak, że drugi współwłaściciel może sam dowolnie narzucać kosztowne remonty, modernizacje albo...
Sąsiad może mieć okna w ścianie zwróconej w stronę granicy działki zasadniczo wtedy, gdy budynek jest usytuowany co najmniej 4 m od tej granicy. Od 2024 r. przepisy doprecyzowują także sposób mierzenia odległości przy ścianach z załamaniami, uskokami i ścianach nierównoległych...
Utwardzenie wspólnej drogi dojazdowej zwykle wymaga zgody współwłaścicieli, bo może być uznane za czynność przekraczającą zwykły zarząd. Brak zgody sąsiada nie zawsze blokuje inwestycję, ale przed rozpoczęciem prac warto zabezpieczyć się pisemnym porozumieniem albo wystąpić...
Nie ma jednego przepisu, który wskazywałby, o ile centymetrów można podnieść teren działki bez pozwolenia. Sama niwelacja lub nawiezienie ziemi, jeżeli nie jest elementem robót budowlanych, co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Trzeba jednak uważać...
Wysoki betonowy płot sąsiada może być zgodny z prawem budowlanym, ale nadal naruszać prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli powoduje nadmierne zacienienie, ogranicza dopływ powietrza lub utrudnia normalne korzystanie z działki. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Współwłaściciel domu co do zasady nie powinien samodzielnie wynajmować całej wspólnej nieruchomości bez zgody drugiego współwłaściciela albo rozstrzygnięcia sądu. Najem, sposób korzystania z domu, przekazanie kluczy oraz podział czynszu zależą od udziałów, ustaleń między...
Posiadacz samoistny może w pewnych sytuacjach usunąć drzewa lub krzewy z gruntu rolnego bez zezwolenia i bez zgłoszenia, jeżeli wycinka rzeczywiście służy przywróceniu gruntu nieużytkowanego do użytkowania rolniczego. Nie oznacza to jednak pełnej swobody działania, zwłaszcza gdy...
Zapytaj prawnika
